Czy suplementy są nam potrzebne?

Suplementy diety zgodnie z obowiązującym prawem nie są zaliczane do grona lekarstw, o czym święcie przekonana jest niemal połowa naszego globu, ponieważ są to wyłącznie preparaty żywnościowe, a więc przy ich pomocy nie można niestety wyleczyć żadnej choroby. W niektórych sytuacjach mogą jednak okazać się pomocne, ale decydując się na ich przyjmowanie, należy pamiętać o tym, aby nie przekraczać zalecanej dziennej dawki do spożycia, gdyż w innym przypadku można sobie bardzo zaszkodzić. Czy suplementy diety są nam w ogóle do czegoś potrzebne, czy możemy się bez nich całkowicie obyć?

Suplementowy zawrót głowy

Światowy rynek z suplementami diety od wielu lat bardzo prężnie się rozwija, ponieważ zachęceni obietnicami spektakularnych efektów po ich wprowadzeniu do codziennej diety zaczynamy sięgać po coraz większe ilości tych produktów. Sklepowe półki uginają się obecnie od nadmiaru różnego rodzaju suplementów, wśród których największą popularnością cieszą się preparaty witaminowe, suplementy diety przeznaczone dla sportowców, środki wspomagające proces odchudzania, a także preparaty poprawiające pamięć i koncentrację. Czym jednak są wspomniane suplementy diety? To preparaty, których głównym zadaniem jest uzupełnienie naszej codziennej diety w substancje odżywcze znajdujące się w naturalnej postaci w spożywanych na co dzień produktach żywnościowych. Zdania na temat przyjmowania suplementów diety są niestety podzielone, ponieważ niektórzy przekonują nas, iż są one niezbędne dla zachowania zdrowia, podczas gdy inni uważają, iż odpowiednio zbilansowana dieta jest całkowicie wystarczająca, a suplementy są tak naprawdę do niczego niepotrzebne. Jaka jest jednak prawda?

Nasza codzienne dieta a suplementy

Aby nasz organizm każdego dnia mógł funkcjonować w prawidłowy sposób, to należy regularnie dostarczać mu wszystkich niezbędnych witamin, minerałów, aminokwasów oraz kwasów tłuszczowych, które znajdują się w owocach, warzywach, tłustych rybach, chudym mięsie, produktach nabiałowych oraz w pełnoziarnistym pieczywie. Warto jednak pamiętać o tym, iż nie liczy się ilość a jakość spożywanych produktów, która z roku na rok zaczyna niestety spadać. Wszystkie niezbędne dla naszego zdrowia składniki odżywcze znajdują się w spożywanej na co dzień żywności, jednak w coraz mniejszych ilościach, na co główny wpływ ma przede wszystkim wysoki stopień przetworzenia żywności, a także stosowanie w uprawach szkodliwych sztucznych nawozów. Oczywiście w sklepach można obecnie bez problemu zakupić produkty żywnościowe pochodzące z ekologicznych upraw, jednak ich ceny są dosyć wysokie, na co nie każda osoba może sobie niestety pozwolić. Pomimo tego, iż sklepowa żywność nie zawiera w sobie już tak dużej ilości witamin i minerałów jak jeszcze kilkadziesiąt lat temu, to jednak odpowiednio zbilansowana dieta dostarcza naszemu organizmowi wszystkich najważniejszych substancji odżywczych. Niestety zdecydowana większość z nas nie odżywia się najlepiej, dlatego też zmagamy się z problemem niedoboru określonych składników odżywczych, które należy w jakiś sposób uzupełnić. Najlepszym wyjściem z sytuacji byłaby oczywiście całkowita zmiana swojej dotychczasowej diety, jeśli jednak z jakichś przyczyn jest to niemożliwe, to w takim przypadku konieczne może się okazać sięgnięcie po określone suplementy diety.

Komu potrzebne są suplementy diety?

Jeśli twoja codzienna dieta obfituje we wszystkie niezbędne produkty żywnościowe (warzywa, owoce, produkty z pełnego przemiału, ryby, mięsa oraz nabiał), to suplementy diety nie są ci tak naprawdę do niczego potrzebne. Jeśli jednak nie przykładasz większej wagi do tego, co ląduje na twoim talerzu, to najpewniej zmagasz się z niedoborem niektórych witamin i minerałów, które możesz uzupełnić, sięgając po suplementy diety. Komu jednak suplementy diety są potrzebne na co dzień? Powinny po nie sięgać w szczególności:

  • osoby, które przebywają na diecie wegetariańskiej lub wegańskiej, ponieważ z uwagi na nieobecność w codziennej diecie tłustych ryb, mięs, a także mleka i jego przetworów są one narażone na bardzo poważny niedobór witaminy B12, witaminy D, wapnia, żelaza oraz nienasyconych kwasów tłuszczowych,
  • kobiety będące w okresie ciąży, ponieważ w tym czasie mają one zwiększone zapotrzebowanie na żelazo oraz kwas foliowy,
  • osoby dorosłe spożywające mniej niż 1600 kcal, a także osoby w podeszłym wieku, ponieważ w ich przypadku pokrycie dziennego zapotrzebowania na wszystkie niezbędne substancje odżywcze jest niestety dosyć niskie.

Suplementy diety pod kontrolą

Pomimo tego, iż suplementy diety to produkty żywnościowe, a nie lecznicze, to jednak w bardzo prosty sposób można przesadzić z ich ilością, doprowadzając tym samym do przedawkowania niektórych witamin i minerałów. Zgodnie z przeprowadzonymi już kilkadziesiąt lat temu badanami przyjmowanie zbyt dużych ilości syntetycznych przeciwutleniaczy takich jak witamina A (dotyczy to również jej pochodnych) zamiast zapobiec niszczycielskiemu działaniu wolnych rodników, może niestety je nasilić. Warto również pamiętać o tym, iż przyjmowanie przez dłuższy czas jednego składnika może doprowadzić do niedoboru innego składnika, dlatego też należy mieć to wszystko pod ścisłą kontrolą. Jeśli to niepotrzebne, to nie należy sięgać po suplementy diety, ponieważ zbilansowana dieta dostarcza nam wszystkich niezbędnych substancji odżywczych, a sięgając dodatkowo po suplementy, można niestety przedawkować niektóre substancje, co z pewnością odbije się negatywnie na zdrowiu.

Pamiętaj! Zanim sięgniesz po jakikolwiek suplement diety, skonsultuj się najpierw z lekarzem, ponieważ możesz w ogóle nie potrzebować suplementacji, a jeśli zmagasz się z jakąś konkretną chorobą, to niektóre substancje znajdujące się w suplementach mogą być dla twojego zdrowia niewskazane.

Substancje, które warto suplementować

Jeśli w naszym codziennym menu nie brakuje produktów spożywczych z każdego szczebla piramidy żywienia, to suplementom diety możemy podziękować, ponieważ nie są nam do niczego potrzebne. Inaczej jednak wygląda sytuacja w przypadku osób, które stosują bardzo restrykcyjne diety takie jak np. weganizm lub witarianizm, czy też mają chwilowo nieco większe zapotrzebowanie na określoną substancję odżywczą. W takim przypadku suplementy diety mogą pomóc uzupełnić niedobory, jednak aby sobie nie zaszkodzić, należy postępować zgodnie z informacjami znajdującymi się na opakowaniu takiego preparatu.

Jakie jednak witaminy i minerały musimy najczęściej suplementować?

Po pierwsze, witaminę D, ponieważ z uwagi na panujący w naszym kraju klimat wielu z nas w szczególności zimą zmaga się z niedoborem tej właśnie witaminy. Nasza skóra produkuje wprawdzie witaminę D, jednak pod wpływem dosyć silnego światła słonecznego, czyli głównie w porze letniej. Nieznaczne ilości tej witaminy można znaleźć w tłustych rybach, jajkach, tranie oraz tłuszczu zwierzęcym, jednak osoby, które przebywają np. na diecie wegańskiej muszą w okresie zimowym suplementować wspomnianą witaminę, ponieważ wspomaga ona działanie innych bardzo ważnych substancji, a mianowicie witaminy A I K oraz wapnia i magnezu.

Po drugie nienasycone kwasy tłuszczowe z grupy omega-3, których w naszej diecie jest zdecydowanie zbyt mało. Wraz z jajkami, awokado, olejami roślinnymi, mięsem oraz orzechami dostarczamy naszemu organizmowi zdrowych kwasów tłuszczowych, jednak są to głównie tłuszcze z grupy omega-6, dlatego też w naszym organizmie można zaobserwować niekorzystny stosunek kwasów omega-3 do kwasów omega-6 (najkorzystniejsza dla naszego zdrowia to proporcja 1:1, a biorąc pod uwagę naszą codzienną dietę obfitującą w kasy omega-6 to stosunek ten wynosi 1:10).

Po trzecie magnez, witaminę B12 oraz kwas foliowy. Magnez to niezwykle ważny dla naszego zdrowia pierwiastek, który pomaga utrzymać odpowiednie ciśnienie krwi, a także buduje nasze kości, jednak z uwagi na zbyt duże ilości kawy i alkoholu w naszym menu, a także zbyt duży stres, stosowanie antykoncepcji oraz dosyć niewielkie ilości tego pierwiastka w żywności (z uwagi na sztuczne nawozy stosowane w uprawach) wielu z nas musi uzupełniać jego niedobory. Jeśli chodzi natomiast o witaminę B12 to muszą suplementować ją w szczególności weganie i wegetarianie, ponieważ jest to jedyna witamina, której nie można znaleźć praktycznie w żadnej roślinie. Z kolei kwas foliowy to substancja, na którą zwiększone zapotrzebowanie mają wszystkie ciężarne kobiety, jednak w większości przypadków modyfikacja swojego codziennego jadłospisu jest niewystarczająca, dlatego też suplementacja kwasu foliowego w okresie ciąży jest absolutną koniecznością.

K. P.