Dynia-właściwości lecznicze i przetwory

Jesień to jedna z najpiękniejszych pór roku, ponieważ mieni się tysiącem barw, a głównym jej symbolem jest oczywiście dynia, której właściwości leczniczych nie sposób przecenić. Bliska krewna kabaczka, cukinii, a także melona to prawdziwa skarbnica witamin oraz minerałów, które wspomagają funkcjonowanie całego naszego organizmu. Najczęściej kojarzona jest z Halloween, jednak powinniśmy wykorzystać ją również w kuchni, przygotowując na zimę przepyszne i zdrowe przetwory.

Skarbnica wartości odżywczych

Dyniowy miąższ nie zawiera wprawdzie zbyt dużych ilości białka, węglowodanów oraz tłuszczy, jednak obfituje w takie niezwykle ważne dla naszego organizmu wartości odżywcze jak witaminy A, C, B1, B2, B6, E i K, a także w potas, żelazo, wapń, selen, mangan, fosfor oraz magnez. W 100 g produktu znajdują się jedynie 33 kcal, a dzięki dosyć dużej ilości błonnika pokarmowego po dynię możesz sięgać bez obaw w szczególności wtedy, gdy chcesz zrzucić nadmiar kilku zbędnych kilogramów.

Dynia dyni nierówna

W sezonie jesiennym na przydomowych ogródkach, targowiskach, a także sklepowych półkach w oczy zaczynają nam się rzucać przepiękne, pomarańczowe dynie, które przybierają przeróżne kształty, a także odmienne wielkości. Prawdziwą królową wśród dyni jest oczywiście dynia zwyczajna, która dosyć często sprzedawana jest w sklepach w kawałkach, ponieważ potrafi ona urosnąć do całkiem sporych rozmiarów. Z uwagi na bardzo uniwersalny smak możemy wykorzystać ją podczas przygotowywania zarówno wytrawnych, ja i słodkich potraw. Nadaje się idealnie na różnego rodzaju przetwory, jednak warto przygotować z niej również przepyszną zupę w formie kremu. Kolejną cieszącą się dosyć dużą popularnością dynią jest pochodząca z kraju kwitnącej wiśni niewielka dynia Hokkaido, która ma dosyć słodki i lekko orzechowy smak, przez co sprawdza się świetnie podczas przyrządzania słodkich przetworów. Możemy ją również wykorzystać do smażenia i pieczenia, pamiętając jednak o tym, aby nie obierać jej skórki, ponieważ jest całkowicie jadalna. Żółty miąższ przypominający nieco spaghetti, a także podłużny kształt to z kolei cechy charakterystyczne dyni makaronowej, którą można w kuchni wykorzystać w nietypowy sposób. Stanowi ona bowiem świetną alternatywę dla tradycyjnego makaronu, dlatego też, jeśli nie tolerujesz glutenu, to zaprzyjaźnij się nieco bliżej z przepyszną dynią makaronową. Warta uwagi jest również dynia piżmowa, którą na tle konkurencji możemy rozpoznać po beżowym zabarwieniu oraz kształcie przywodzącym na myśl gruszkę. Delikatny i nieco słodki miąższ wspomnianej dyni to idealny składnik na przepyszne ciasto oraz zupę krem, jednak dynię piżmową możemy również nafaszerować zarówno mielonym mięsem, jak i samymi warzywami. Ostatnią wartą uwagi odmianą dyni jest słodka niczym miód dynia muszkatołowa, z której możemy przyrządzić zarówno wytrawne purée, jak i słodkie dżemy, marmolady oraz ciasta. Idealnie sprawdza się również na surowo, stanowiąc tym samym świetny dodatek do świeżo wyciskanych soków oraz przepysznych i zdrowych surówek.

Dynia a nowotwory

Dynia swój pomarańczowy kolor zawdzięcza beta-karotenowi, czyli barwnikowi roślinnemu, który wykazuje bardzo silne właściwości przeciwutleniające. Regularne spożycie tego warzywa pomaga zahamować szkodliwe dla naszego organizmu procesy oksydacyjne, które przyczyniają się do rozwoju bardzo niebezpiecznych nowotworów. Antyoksydanty obecne w dyni wspomagają walkę z wolnymi rodnikami, które uszkadzając nasze DNA, mogą doprowadzić do wzrostu komórek rakowych takich nowotworów jak rak jelita grubego, rak piersi, a także rak płuc.

Dynia a cholesterol

Nieocenione właściwości antynowotworowe to nie jedynie działanie beta-karotenu, ponieważ substancja ta pomaga również obniżyć zbyt wysoki poziom złego cholesterolu we krwi. Niestety frakcja LDL doprowadza do odkładania się w ścianach tętnic złogów cholesterolowych, co w krótkim czasie może doprowadzić do wystąpienia miażdżycy, udaru mózgu, a nawet zawału serca. Jeśli znajdujesz się zatem w grupie ryzyka, to delektuj się niesamowitym smakiem dyni tak często, jak to tylko możliwe, ponieważ zdrowie ma się tylko jedno.

Dynia w trosce o narząd wzroku

Wydawałoby się, że zarówno marchew, jak i dynia z uwagi na swój charakterystyczny kolor mają taką samą zawartość witaminy A, jednak nic bardziej mylnego. Wprawdzie dynia ma niemal trzykrotnie mniejszą zawartość wspomnianej witaminy niż słynna marchewka to i tak stanowi dosyć dobre jej źródło, a jeśli po świeżą dynię, a także jej przetwory będziemy sięgać stosunkowo często, to zapobiegniemy tzw. kurzej ślepocie. Siatkówka naszego oka odpowiada oczywiście za jakość widzenia, a w jej pręcikach znajduje się tzw. rodopsyna, która składa się m.in. z witaminy A. Jeśli zależy nam zatem na tym, aby przez wiele długich lat cieszyć się sokolim wzrokiem, to nie możemy zapominać o przepysznej dyni, która stanowi idealną bazę do różnego rodzaju przetworów, kremowej zupy, a także ciast i ciasteczek.

Pozostałe właściwości dyni

Dynia to nie tylko mieniący się kolorami jesieni miąższ, ale również niepozornie wyglądające pestki, które stanowią świetne remedium na pasożyty. Błonka, która otacza bowiem nasiona warzywa, zawiera tzw. kukurbitacynę, czyli substancję wykazującą silne właściwości przeciwpasożytnicze. Biegnąc jednak w podskokach do sklepu i kupując opakowanie pestek dyni, nie licz jednak na te właściwości, ponieważ wspomniana substancja obecna jest w bardzo dużych ilościach w świeżych nasionach. Pestki dyni w tradycyjnej medycynie naturalnej polecane są do spożycia mężczyznom, którzy narzekają na problemy z prostatą, ponieważ pomagają ją zmniejszyć, a także przyczyniają się do zmniejszenia ryzyka wystąpienia raka wspomnianego gruczołu.

Zastosowanie dyni w kuchni

Dynia, która pojawia się na targowiskach jesienią to świetna baza dla różnego rodzaju przetworów takich jak np. dżemy, marmolady, przeciery, a także kompoty. Ze świeżego miąższu możemy przygotować przepyszną zupę w formie kremu, placki dyniowe, a nawet pierogi. Można ją również wykorzystać jako dodatek do ciast, ciasteczek, warzywnych sałatek, a także tart nie tylko tych słodkich, ale również słonych.

Przecier z dyni

Składniki:
1 duża dynia, najlepiej sprawdzi się tutaj dynia Hokkaido

Sposób przygotowania:

Dynię dokładnie umyj pod bieżącą wodą, przekrój ją następnie na pół i wyciągnij z jej wnętrza wszystkie pestki. Pestek oczywiście nie wyrzucaj, ponieważ stanowią one bogactwo wielu bardzo ważnych witamin oraz minerałów. Możesz je wysuszyć, zajadając się następnie nimi między posiłkami lub też wykorzystując je jako dodatek do ciast i innych przepysznych deserów. Jeśli chodzi natomiast o przygotowywany przecier, to połówki dyni ułóż na wyłożonej pergaminem blaszce, wkładając ją następnie do piekarnika nastawionego na temperaturę 180 stopni Celsjusza. Dynię pozostaw w piekarniku na ok. 30-40 minut aż miąższ stanie się całkowicie miękki. Upieczone połówki dyni pokrój na mniejsze kawałki, wrzuć je do blendera, miksując je na gładką masę. Słoiki dokładnie wyparz i wysusz, a następnie przełóż do nich dyniowy przecier. Zakręcone słoiki przełóż do dużego garnka wypełnionego do połowy wodą i po jej zagotowaniu pasteryzuj przygotowany przecier przez ok. 20 minut.

K. Pacwa