Matcha – zielona herbata w proszku

Herbaciany rynek w ciągu kilkunastu ostatnich lat znacząco się rozwinął, oferując nam nie tylko klasyczną, czarną herbatę, ale również inne jej gatunki, które ze względu na smak oraz właściwości lecznicze cieszą się coraz większą popularnością. Świetnym przykładem może być tutaj matcha, czyli, sproszkowana zielona herbata będąca prawdziwą skarbnicą cennych dla naszego zdrowia antyoksydantów. Pomimo tego, iż jest ona uznawana za typową herbatę japońską, to do kraju kwitnącej wiśni dotarła jednak za sprawą buddyjskich mnichów, którzy sprowadzili ją z Chin. Obecnie matcha wykorzystywana jest na dwa sposoby, a mianowicie do ceremonii picia herbaty nazywanej cha-no-yu, a także jako dodatek do niektórych potraw.

Matcha i sposób jej powstawania

Matcha uznawana jest za najzdrowszą ze wszystkich zielonych herbat, jednak jeśli chcemy czerpać jak największe korzyści z jej spożycia, powinniśmy postawić na jakość, która w tym przypadku idzie w parze z dosyć wysoką ceną. Z czym to jednak jest związane? Oczywiście z procesem produkcji, który jest dosyć pracochłonny. Matcha produkowana jest z liści tenchy a na ok. 2-3 tygodnie przed zbiorami krzewy herbaciane zostają przy pomocy bambusowych mat osłonięte przed działaniem promieni słonecznych, dzięki czemu ich wzrost zostaje spowolniony. Miękkie i w pełni dojrzałe listki herbaciane zbierane są ręcznie i w kolejnym kroku poddaje się je działaniu pary wodnej, a także procesowi suszenia. Z przygotowanych w ten sposób listków wycina się dokładnie nerwy, a następnie w kamiennych żarnach mieli się je na drobny puder, szczelnie pakując go, aby nie stracił swoich właściwości. Wyprodukowanie ok. 30 g matchy zajmuje średnio 60 minut, przez co gotowy produkt nie należy niestety do najtańszych. Dobrej jakości matcha to koszt ok. 50-60 zł za 30 g a podczas jej zakupu warto zwrócić uwagę na to, czy zawiera stosowny certyfikat potwierdzający brak chemicznych substancji.

Matcha i jej wartości odżywcze

Sposób produkcji matchy w bezpośredni sposób wpływa na zawartość składników odżywczych oraz właściwości lecznicze herbaty. Już na samym etapie dojrzewania w liściach gromadzi się dosyć duża ilość aminokwasów, witamin oraz minerałów. Matcha to jedno z lepszych źródeł przeciwutleniaczy, czyli substancji, które walcząc z niekorzystnym działaniem wolnych rodników, opóźniają proces starzenia się naszej skóry, a także zapobiegają rozwojowi wielu przewlekłych chorób. Czym jednak różni się ona od klasycznej, zielonej herbaty? Przede wszystkim zawartością składników odżywczych, gdyż jedna filiżanka matchy odpowiada pod tym względem dziesięciu filiżankom zielonej herbaty.

Matcha i jej właściwości lecznicze

Matcha z uwagi na bardzo dużą zawartość antyoksydantów wspomaga walkę z wolnymi rodnikami, które odpowiedzialne są nie tylko za szybszy proces starzenia się skóry, ale również za rozwój nowotworów, chorób serca, nadciśnienia oraz cukrzycy. Matcha w odróżnieniu od klasycznej zielonej herbaty zawiera znacznie większe ilości przeciwutleniaczy, dlatego też 1 jej filiżanka odpowiada ok. 10 filiżankom zwykłej zielonej herbaty. Pijąc klasyczną zieloną herbatę, spożywamy tak naprawdę sam wywar z liści krzewu herbacianego, natomiast jeśli chodzi o matchę to przyjmujemy starte na pył liście herbaty, które są kilkadziesiąt razy bogatsze w cenne dla naszego zdrowia wartości odżywcze. Matcha stanowi świetną alternatywę dla kawy, ponieważ zawiera niemal identyczną ilość kofeiny, zapewniając nam jednak stopniowy napływ energii. W przypadku wydłużenia czasu zaparzania herbaty (ok. 5-8 minut) dzięki substancji o nazwie l-teanina napar wykazuje właściwości odprężające, redukując tym samym stres i niepokój, ułatwiając zasypianie, a także poprawiając ogólne samopoczucie. Regularne picie machy wspomaga ponadto proces odchudzania, za co odpowiedzialny jest związek o nazwie EGCG (galusan epigallokatechiny). Wspomniany związek wpływa bowiem na poprawę metabolizmu, co przyczynia się bezpośrednio do utraty nadmiaru kilogramów. Oczywiście pijąc samą matchę nie mamy co liczyć na widoczny efekt, ponieważ kluczową kwestię ogrywa właściwa dieta, a także aktywność fizyczna, jednak wspomniana herbata może zarówno wspomóc proces odchudzania, jak i go utrwalić.

Matcha i sposób jej parzenia

Proces parzenia matchy przebiega zupełnie inaczej niż ma to miejsce w przypadku tradycyjnej zielonej herbaty, ponieważ cały proces wymaga użycia kilku specjalistycznych akcesoriów. W co zatem powinniśmy się zaopatrzyć? Do przygotowania matchy będą nam potrzebne takie akcesoria jak:

-matchawan, czyli duża czarka mająca zazwyczaj kształt pękatej miseczki,
-chashaku, czyli bambusowa łyżeczka, która służy do nakładania matchy,
chasen, czyli przypominająca swoim wyglądem pędzel do nakładania kremu do golenia bambusowa miotełka, która służy do ubijania herbaty,
-sitko służące do przesiania matchy przed procesem jej parzenia.

Specjalny zestaw przeznaczony do zaparzania matchy można bez problemu zakupić w każdym sklepie zajmującym się sprzedażą herbat, jeśli jednak z jakichś przyczyn nie uda nam się zdobyć takiego zestawu, to możemy sięgnąć po ceramiczną miseczkę, małą plastikową łyżeczkę, a także spieniacz lub trzepaczkę do mleka. Przed przystąpieniem do procesu zaparzania matchy puder powinniśmy przesiać, aby uniknąć ewentualnej możliwości pojawiania się grudek. Przy pomocy bambusowej łyżeczki nabieramy następnie ok. 1-3 g pudru, wsypując ją do podgrzanej wcześniej miseczki. Matchę zalewamy wodą o temperaturze ok. 70 stopni Celsjusza (150-200 ml), roztrzepując ją następnie bambusową miotełką, dzięki czemu proszek się rozpuści, a na powierzchni herbaty pojawi się pianka. W procesie zaparzania matchy niezwykle istotny jest sam sposób mieszania, gdyż miotełką należy poruszać tak, jakby się pisało literę W (pamiętając o tym, aby co kilka sekund przekręcać miseczkę).

Matcha i jej zastosowanie w kuchni

Matcha służy przede wszystkim do przygotowywania zielonej herbaty, jednak pełen wartości odżywczych puder możemy również wykorzystać w nieco inny sposób. Świetnie nadaje się bowiem jako dodatek do koktajli, jogurtów oraz smoothie, jednak na jego bazie możemy również przygotować przepyszną matcha latte (herbata z mlekiem). Zielony proszek możemy również dodać do przygotowywanych ciast, ciasteczek, lodów oraz innych deserów, nie obawiając się zmiany ich smaku a jedynie wyglądu. Aby w pełni korzystać z niezwykłych właściwości matchy niezwykle ważne jest to, aby puder przechowywać w odpowiedni sposób. Matcha to dosyć delikatny produkt, który nie przepada za działaniem promieni słonecznych, a także temperaturą przekraczającą 30 stopni Celsjusza, dlatego też, aby nie stała się bezużyteczna, musimy trzymać ją z dala od słońca. Najlepiej, jeśli będziemy przechowywać ją w lodówce lub w ciemnym i chłodnym miejscu w opakowaniu, w którym została zakupiona. Matcha po otwarciu dosyć szybko zaczyna tracić swoje właściwości i łapie wilgoć, dlatego też w ciągu ok. 3-4 tygodni powinniśmy ją wykorzystać.

Przepis na macha latte

Składniki:
1-1,5 łyżeczki matchy
3/4 szklanki gorącej wody (temperatura ok. 80 stopni Celsjusza),
1/4 szklanki mleka krowiego lub roślinnego
odrobina stewii, ksylitolu, syropu klonowego, miodu lub cukru do smaku

Sposób przygotowania:

Przy pomocy sitka do czarki lub filiżanki przesiej odpowiednią ilość matchy, zalewając ją następnie gorącą wodą. Przy pomocy specjalnej miotełki roztrzep proszek, aby całkowicie się rozpuścił, mieszając tak, aż na powierzchni napoju pojawi się pianka. Przy pomocy trzepaczki ubij ciepłe mleko, wlewając je następnie do filiżanki. W razie potrzeby latte możesz posłodzić, sięgając najlepiej po zdrowe alternatywy dla cukru. Jeśli nie posiadasz w domu specjalnego zestawu do parzenia matchy wszystkie składniki możesz wrzucić do blendera, miksując je przez ok. 30 sekund. Przepyszna i zdrowa matcha latte gotowa!

K. Pacwa