Pieprz: rodzaje, właściwości, zastosowanie.

Pieprz to ceniona od tysięcy lat przyprawa, którą w dawnych latach dodawano nie tylko do wytrawnych dań, ale również słodkich potraw. Wykorzystywano go również w celach leczniczych, gdyż pobudzał apetyt, rozgrzewał organizm, a także działaj jako afrodyzjak. W dawnych latach ciężko było go dostać i ceniony był na wagę złota, jednak z czasem zaczęło się to zmieniać i obecnie można go bez problemu nabyć za niewielką cenę w każdym sklepie. Dzięki tej przyprawie możemy przygotowywanym na co dzień potrawom nadać wyjątkowego smaku i charakteru, troszcząc się przy okazji o nasze zdrowie. Jakie jednak rodzaje pieprzu są dostępne obecnie w sklepach, jakie cenne dla naszego organizmu właściwości płyną z jego spożycia i w jaki sposób przyprawę tę możemy wykorzystać w naszej kuchni?

Kilka słów o pieprzu

Pieprz to bardzo aromatyczna przyprawa, która już kilka tysięcy lat temu znana była na terenach Indii oraz Wietnamu, gdzie używano jej w kuchni w bardzo dużych ilościach razem z innymi popularnymi dziś przyprawami. W tamtych czasach pieprzu nie wykorzystywano jednak tylko do przyprawiania potraw, gdyż stanowił on również walutę handlową. Jego wartość była wówczas tak wysoka, że płacono nim za przeróżne towary, jednak z czasem, gdyż zaczęto odkrywać kolejne kraje obfitujące w tę przyprawę, to jego cena zaczęła tak drastycznie spadać, że zaczęto wykorzystywać go wyłącznie w kuchni. Największymi producentami pieprzu są obecnie Indie, Brazylia oraz Wietnam, jednak przyprawę te uprawia się również z powodzeniem w Chinach oraz w Indonezji. Rośnie na pnączach, które mogą osiągać nawet 15 metrów wysokości. Kwitnie przez cały rok, jednak od momentu posadzenia do pierwszych zbiorów należy odczekać od 2 do 5 lat (po tym czasie owocuje co roku). Możemy rozpoznać go przede wszystkim po charakterystycznym, palącym smaku, który zawdzięcza zawartości piperyny oraz licznych olejków eterycznych. W jego składzie możemy również znaleźć witaminy C i K, a także potas, mangan i żelazo. Dlaczego jednak nie powinno go zabraknąć w naszej diecie? Odpowiedź na to pytanie znajduje się poniżej.

Pieprz na zaburzenia trawienne

Pieprz dodawany do przygotowywanych potraw pomaga przyspieszyć proces trawienia, zmniejszając tym samym możliwość pojawiania się biegunki oraz zaparć a przy tym wzmaga wydzielania kwasu chlorowodorowego w naszym żołądku. Dzięki wprowadzeniu do naszej diety większych ilości pieprzu możemy w skuteczny sposób zapobiec tworzeniu się nieprzyjemnych gazów, zwiększając przy okazji proces usuwania z naszego organizmu toksycznych substancji na skutek zwiększonego pocenia się.

Pieprz na odchudzanie

Piperyna obecna w pieprzu pomaga zablokować proces powstawania komórek tłuszczowych w naszym organizmie, które najczęściej tworzą się na takich obszarach naszego ciała jak uda, pośladki oraz brzuch. Pieprz pomaga ponadto rozbić istniejącą już tkankę tłuszczową, wpływając tym samym korzystnie na proces odchudzania. Wspomnianą przyprawę powinniśmy zatem włączyć do naszego codziennego jadłospisu w szczególności wtedy, gdy uprawiamy aktywność fizyczną lub przebywamy na diecie odchudzającej, gdyż podkręca ona metabolizm, a także hamuje nadmierny apetyt.

Pieprz w walce z objawami przeziębienia

W dawnych czasach w tradycyjnej medycynie chińskiej stosowano toniki z pieprzem na mokry kaszel, które pomagały usunąć z dróg oddechowych zalegającą w nich wydzielinę. Obecnie również możemy korzystać z tych właściwości czarnego pieprzu, który wspomaga leczenie nie tylko uporczywego kaszlu, ale również kataru oraz nieprzyjemnych objawów zapalenia oskrzeli i zatok. Jeśli dokucza nam zatem silny kaszel, to w okresie przeziębienia powinniśmy zwiększyć konsumpcję czarnego pieprzu, dodając go najlepiej do ciepłego rosołu.

Pieprz zwiększa przyswajalność witamin

Nie od dziś wiadomo, że aby zwiększyć przyswajalność witamin oraz minerałów należy łączyć ze sobą odpowiednie produkty spożywcze. Tak właśnie jest w przypadku pieprzu, który dodawany do przygotowywanych potraw zwiększa przyswajalność takich substancji odżywczych jak beta-karoten, selen, a także witaminy A i C.

Przeciwutleniające właściwości pieprzu

Wolne rodniki odpowiedzialne są nie tylko za szybszy proces starzenia się naszej skóry, ale również za rozwój niebezpiecznych dla naszego życia nowotworów. Z pomocą przychodzi nam jednak pieprz, a mówiąc ściślej, znajdująca się w nim piperyna, która nie tylko naprawia szkody wywołane przez wolne rodniki, ale również im zapobiega. Jedzmy zatem pieprz zarówno w trosce o nasze zdrowie, jak i z uwagi na poprawę wyglądu naszej skóry.

Rodzaje pieprzu

Na całym świecie możemy znaleźć ponad 700 gatunków pieprzu, jednak w naszych kuchniach wykorzystywanych jest tylko kilka odmian, które wzbogacają smak przygotowywanych potraw, a także nadają im charakterystycznego aromatu. O jakich jednak odmianach mowa?

Czarny pieprz

Ta najpopularniejsza na świecie przyprawa i zarazem odmiana pieprzu ma najostrzejszy smak, dlatego też należy stosować ją z umiarem. Niedojrzałe, zielone owoce pieprzu zbiera się, zanim zaczną dojrzewać, po czym suszy na słońcu lub w specjalnych maszynach. W wyniku tego procesu ziarenka pieprzu zaczynają się marszczyć i zmieniają swój kolor na kruczoczarny. Tak właśnie powstaje czarny pieprz, bez którego większość z nas nie wyobraża sobie codziennego gotowania potraw. Możemy go wykorzystać do przyprawiania różnego rodzaju zup, sosów, marynat, potraw rybnych, mięsnych i wegetariańskich, sałatek, a także surówek.

Czerwony pieprz

Pieprz ten powstaje z dojrzałych owoców, które poddaje się procesowi konserwacji w solance lub w occie. Ma nieco łagodniejszy smak niż czarny pieprz i najczęściej można spotkać go w mieszankach przypraw. Nadaje się idealnie jako dodatek do mięs, ryb, owoców morza oraz zup.

Biały pieprz

Ma łagodniejszy smak niż czarny pieprz, jednak jego zapach jest znacznie bardziej intensywny. Wytwarza się go z owoców tej samej rośliny z tą różnicą, iż zbiera się je w zupełnie innym momencie, a także poddaje innej obróbce. Dojrzałe owoce poddaje się procesowi moczenia w wodzie przez okres od 8 do 14 dni, w wyniku czego zewnętrzna powłoka owoców zaczyna gnić i odpada. W następnym kroku ziarna obiera się mechanicznie i dosyć długo suszy aż stają się białe. Pieprz ten możemy wykorzystać podczas przygotowywania zup, jasnych sosów, a także potraw mięsnych, rybnych oraz tych zawierających w swoim składzie jajka.

Zielony pieprz

Pieprz ten zbiera się w tym samym momencie co czarny pieprz, jednak w odróżnieniu od niego zostaje on poddany procesowi liofilizacji, czy suszeniu poprzez mrożenie. Dzięki temu procesowi zachowuje on swój zielony kolor, jednak charakteryzuje go krótkotrwały, intensywny smak. Nadaje się idealnie jako dodatek do mięs, ryb, sosów, zup, a także słodkich deserów.

Pieprz cubeba

Z pewnością niewiele osób o nim słyszało, jednak jest bardzo popularny na Jawie i Sumatrze. Dosyć często nazywa się go pieprzem jawajskim lub ogoniastym (nazwa wzięła się od wydłużonych gron, które swoim wyglądem przypominają ogon). Zebrane owoce, które poddaje się procesowi suszenia, przypominają czarny pieprz, jednak końcowy produkt ma intensywniejszy zapach i jest dosyć gorzki w smaku. Świetnie sprawdza się w tradycyjnych arabskich i indonezyjskich potrawach, jednak można go również dodać do warzyw, serów oraz mięs.

Pieprz syczuański

Przyprawa ta stosowana jest na potęgę w chińskiej dzielnicy Syczuan, której zawdzięcza swoją nazwę. Wytwarza się ją z zewnętrznych łupin żółtodrzewu pieprzowego, wykorzystując następnie jako jeden ze składników najbardziej popularnych mieszanek przyprawowych kuchni japońskiej oraz chińskiej. Odznacza go delikatny, cytrusowy zapach, który uwalnia się podczas mielenia uprażonego ziarna. Pieprz syczuański najczęściej łączy się z imbirem i anyżem, po czym wykorzystuje się tę właśnie mieszankę do przyprawienia takich mięs jak kurczak, kaczka oraz wieprzowina.

Pieprz cytrynowy

Coraz powszechniej stosowany w naszej kuchni stanowi mieszankę białego albo czarnego pieprzu z dodatkiem kwasku cytrynowego lub jeszcze lepiej skórki cytrynowej. Aby wzmocnić nieco smak tej przyprawy, dosyć często dodaje się do niej niewielką ilość, czosnku lub cebuli. W jaki jednak sposób pieprz ten możemy wykorzystać w kuchni? Najlepiej jako dodatek do grillowanych mięs ryb, a także dressingów.

Pieprz cayenne

Pomimo swojej nazwy oraz bardzo ostrego smaku nie ma on tak naprawdę niczego wspólnego z klasycznym czarnym pieprzem. Produkuje się go bowiem z kajeńskiej papryki, będącej bliską kuzynką papryczki jalapeño oraz chili. Od wielu wieków wykorzystuje się go nie tylko w kuchni, ale również w tradycyjnej medycynie naturalnej, ponieważ wspomaga trawienie, a także wpływa korzystnie na krążenie. Pieprz kajeński możemy z powodzeniem dodawać nie tylko do makaronów, zapiekanek oraz gulaszy, ale również do deserów a w szczególności do czekolady.

Olejek z pieprzu czarnego

Dosyć ciekawym produktem z punktu widzenia naszego zdrowia jest z pewnością olejek z pieprzu czarnego, który najczęściej wykorzystuje się do masażu, a także do aromaterapii. Dlaczego jednak powinniśmy się nim zainteresować? Z uwagi na jego właściwości lecznicze, ponieważ wykazuje działanie rozgrzewające, moczopędne, a także pobudzające. Wspomaga ponadto leczenie nieprzyjemnych objawów przeziębienia i grypy, a także przynosi ulgę w problemach reumatycznych i dosyć dobrze radzi sobie z bólem głowy i mięśni. Choć nie należy do najtańszych produktów (100 ml olejku kosztuje nawet 200 zł), to jednak warto się w go zaopatrzyć, stosując w niewielkich ilościach, dzięki czemu wystarczy na długi czas.

K. P.