Stewia i ksylitol – zdrowe zamienniki cukru

Cukier to nieodłączny element naszej codziennej diety, jednak nie bez przyczyny został on okrzyknięty jakiś czas temu niechlubnym mianem „białej śmierci”. Niestety, ale nadmiar tej substancji jest szkodliwy dla naszego uzębienia i przyczynia się do rozwoju takich niebezpiecznych chorób jak cukrzyca, otyłość oraz nadciśnienie. Czy oznacza to jednak, że w trosce o nasze zdrowie powinniśmy całkowicie zrezygnować ze słodkiej przyjemności? Niekoniecznie, jednak tradycyjny biały cukier powinniśmy zastąpić jakąś zdrowszą alternatywą, sięgając najlepiej po stewie oraz ksylitol. Co jednak powinniśmy wiedzieć o tych dwóch substancjach i czy faktycznie i czy ich spożycie jest faktycznie zdrowe dla naszego organizmu?

Czym jest stewia?

Stewia to należąca do rodziny astrowatych roślina, która jako środek słodzący była wykorzystywana od wielu wieków przez rdzennych mieszkańców Ameryki Środkowej i Południowej. Z uwagi na zawartość glikozydów stewiolowych występujących zarówno w łodygach, jak i w liściach jest nawet 300-razy słodsza niż cukier, dlatego też możemy używać jej w znacznie mniejszych ilościach. Pomimo tego, iż nie jest aż tak popularna, jak cukier, to jednak w trosce o nasze zdrowie, a także ze względu na brak kalorii zaczynamy po nią coraz chętniej sięgać.

Stewia w proszku: czy warto po nią sięgać?

Wysuszone liście i łodygi stewi to najlepsza alternatywa dla cukru, jednak użycie ich w takiej formie w gotowych napojach i potrawach nie dałoby raczej zbyt dobrego efektu. Z tego też względu w przemyśle gastronomicznym wykorzystuje się stewię w formie proszku, którą w składzie danego produktu spożywczego możemy rozpoznać po oznaczeniu E960. Czy taka postać naturalnego słodzika jest jednak dobra dla naszego zdrowia? Przeprowadzone jak dotąd badania wykazały, że przekroczenie zalecanej dziennej do spożycia dawki stewi (4 mg na każdy kilogram naszej masy ciała) nie wywołują w naszym organizmie żadnych negatywnych skutków, jednak z uwagi na fakt, iż temat ten wzbudza wiele kontrowersji i dyskusji, to lepiej zachować umiar. Jeśli prowadzimy zdrowy tryb życia i chcemy ochronić nasz organizm przed rozwojem wspomnianych wcześniej chorób to lepiej zdecydujmy się na stosowanie własnoręcznie wysuszonych liści stewi (lub tych dostępnych w aptece), ponieważ wszelkiego rodzaju płyny, proszki oraz tabletki oprócz stewi zawierają również całkowicie niepotrzebne substancje dodatkowe.

Właściwości lecznicze stewi

Stewia to naturalny słodzik, który polecany jest do spożycia w szczególności osobom zmagającym się z cukrzycą, ponieważ po spożyciu (w odróżnieniu od cukru) nie podnosi ona poziomu cukru we krwi a wręcz przeciwnie, przyczynia się do jego nieznacznego obniżenia. Z kolei z uwagi na brak kalorii (chodzi tutaj oczywiście o wysuszone liście i łodygi rośliny, a nie o stewię w formie płynu, tabletek, czy też proszku) powinniśmy po nią sięgać zamiast cukru, jeśli przebywamy na diecie niskokalorycznej lub diecie redukcyjnej. Dzięki tej roślinie możemy utrzymać swoją wagę na stałym poziomie zwłaszcza wtedy, gdy nie potrafimy oprzeć się słodkiemu smakowi. Stewię powinniśmy również podawać naszym dzieciom, gdyż nie niszczy ona ich zębów, przez co nie przyczynia się do rozwoju próchnicy. Dzięki glikozydom stewiolowym powinna ona również znaleźć się w codziennej diecie osób chorych na nadciśnienie, ponieważ wspomniane substancje pomagają obniżyć zbyt wysokie ciśnienie tętnicze. Stewia w przeciwieństwie do cukru nie jest metabolizowana w naszym organizmie, ponieważ w momencie, gdy glikozydy przekształcają się w naszym przewodzie pokarmowym w stewiol, to zostają wówczas wydalone na zewnątrz organizmu wraz z moczem. Z tego też względu wspomniana substancja słodząca jest całkowicie bezpieczna dla naszego zdrowia i w rozsądnych ilościach możemy ją stosować bez jakichkolwiek obaw.

Stosowanie stewi

Stewia to świetna alternatywa dla cukru, jednak z uwagi na fakt, iż jest od niego znacznie słodsza, to musimy stosować ją w odpowiedni sposób. Jeśli chodzi o świeże lub suszone liście rośliny to po dodaniu ich do kawy czy herbaty nie liczmy na to, iż ulegną one rozpuszczeniu, ponieważ tak się niestety nie stanie. Pomogą wprawdzie osłodzić te napoje, jednak będą pływać na ich powierzchni. Oczywiście możemy się do tego przyzwyczaić, jeśli jednak będzie nam to przeszkadzało, to możemy sięgnąć po stewie w płynie, zwracając jednak uwagę na jej skład (nie powinna zawierać żadnych substancji dodatkowych). Jeśli zdecydujemy się na stosowanie stewi w takiej właśnie postaci, to musimy pamiętać o tym, aby nie przesadzać z jej ilością, dodając do deserów lub napoi co najwyżej 2-3 krople płynu.

Czym jest ksylitol?

Drugim polecanym zamiennikiem cukru jest ksylitol, czyli cukier brzozowy, który tradycyjnie pozyskiwany był z kory brzozowej, jednak obecnie wytwarza się go najczęściej z kukurydzy. Choć swoim wyglądem oraz smakiem przypomina biały cukier, to jednak można w nim odnaleźć nieco miętowej nuty. Dlaczego jednak powinniśmy go włączyć do swojej codziennej diety zamiast tradycyjnego cukru? Z pewnością z uwagi na znacznie mniejszą kaloryczność, ale również ze względu na niższy indeks glikemiczny. Po spożyciu cukru brzozowego insulina podnosi się we krwi w bardzo powolnym tempie, dlatego też osoby, które chorują na cukrzycę, powinny nieco bliżej zaprzyjaźnić się z tą substancją. Dosyć często możemy ją znaleźć w takich produktach jak płyny do płukania jamy ustnej oraz gumy do żucia, ponieważ wykazuje właściwości antybakteryjne, przez co pomaga chronić nasze zęby przed próchnicą, a także przed różnego rodzaju stanami zapalnymi dziąseł. Wpływa również korzystnie na proces mineralizacji naszych kości, ponieważ wspomaga przyswajanie wapnia z pożywienia.

Czy ksylitol ma jakieś wady?

Cukier brzozowy może niestety wywoływać biegunki oraz wzdęcia, dlatego też sięgając po niego, musimy pamiętać o tym, aby nie przekraczać zalecanej dziennej dawki jego spożycia, która wynosi ok. 15 g (czyli 3 łyżeczki). Pomimo tego, iż wspomniana substancja jest znacznie zdrowsza od białego cukru, to jednak nie cieszy się aż tak dużą popularnością, przez co jej cena jest dosyć wysoka. W trosce o nasze zdrowie powinniśmy jednak sięgać nieco częściej po ksylitol, doceniając nie tylko jego walory smakowe, ale również właściwości lecznicze.

K. P.