Agata Majcher

W jaki sposób pozyskuje się olej z wiesiołka i gdzie znajduje on zastosowanie

Olej z wiesiołka pozyskuje się z drobnych nasion roślin z rodzaju Oenothera, przede wszystkim Oenothera biennis (wiesiołek dwuletni) i Oenothera paradoxa (wiesiołek dziwny), które po zbiorze są oczyszczane i suszone, a następnie poddawane są procesowi tłoczenia. Najbardziej wartościową metodą jest tłoczenie na zimno, prowadzone w temperaturze nieprzekraczającej ok. 30°C, co pomaga zachować wrażliwe biologicznie związki, zwłaszcza kwas gamma-linolenowy (GLA). Proces tłoczenia oleju odbywa się mechanicznie, bez użycia wysokiej temperatury i bez rafinacji chemicznej, co minimalizuje utratę składników aktywnych. W produkcji przemysłowej stosuje się także ekstrakcję rozpuszczalnikową (np. z użyciem heksanu) lub nowocześniejsze metody, takie jak ekstrakcja nadkrytycznym dwutlenkiem węgla (CO₂), które pozwalają zwiększyć wydajność i kontrolować skład oleju. Niezależnie od wybranej technologii kluczowe znaczenie ma tłoczenie w warunkach ograniczających dostęp tlenu, światła i wysokiej temperatury, ponieważ olej z wiesiołka jest wyjątkowo podatny na utlenianie i degradację.

Wyjątkowo wrażliwy surowiec

Olej z wiesiołka należy do surowców wymagających wyjątkowo ostrożnego postępowania. Wynika to z jego składu; jest on bogatym źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, przede wszystkim kwasu linolowego i gamma-linolenowego (GLA). To właśnie te związki decydują o jego wysokiej wartości biologicznej, ale jednocześnie sprawiają, że jest on szczególnie podatny na czynniki zewnętrzne i łatwo ulega degradacji. Wspomniane kwasy łatwo się utleniają na skutek kontaktu z tlenem, rozpadają pod wpływem światła oraz zmieniają swoją strukturę w wyższych temperaturach. Oznacza to, że działanie powyższych czynników stopniowo niszczy to, co w oleju wiesiołkowym jest najcenniejsze i prowadzi do obniżenia jego wartości biologicznej.

Skąd jednak bierze się jego niestabilność? Olej z wiesiołka należy do grupy najbardziej nienasyconych olejów roślinnych, a taka budowa sprawia, że jest szczególnie podatny na utlenianie, co przekłada się na jego stosunkowo krótką trwałość. Sytuację dodatkowo pogarsza niewłaściwa obróbka technologiczna. Wysoka temperatura może nie tylko prowadzić do utraty naturalnych antyoksydantów, takich jak tokoferole, ale także zmieniać strukturę kwasów tłuszczowych, przekształcając ich naturalną formę w mniej korzystną dla organizmu. W efekcie olej, który pierwotnie był bogaty w aktywne biologicznie składniki, staje się bardziej podatny na degradację i szybciej traci swoje właściwości.

Najważniejsza zasada wpływająca na stabilność oleju z wiesiołka to: im mniej ingerencji, tym lepiej. Najlepiej wybierajmy olej z wiesiołka, który będzie tłoczony na zimno (do ok. 30°C), nierafinowany, przechowywany w ciemnym szkle i który na etapie produkcji będzie miał ograniczony do minimum kontakt z tlenem. Jako suplement diety najlepiej wybierać olej w formie kapsułek żelowych.

Gdzie olej z wiesiołka znajduje zastosowanie

Olej z wiesiołka znajduje zastosowanie tam, gdzie organizm potrzebuje wsparcia od wewnątrz, a skóra – regeneracji i przywrócenia równowagi. Jako jedno z bogatszych naturalnych źródeł kwasu gamma-linolenowego (GLA) olej wykorzystywany jest przede wszystkim w celu uzupełniania niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, które odgrywają istotną rolę w regulacji procesów zapalnych i funkcjonowaniu błon komórkowych.

Olej z wiesiołka stosuje się jako wsparcie gospodarki hormonalnej, np. w okresie napięcia przedmiesiączkowego czy menopauzy, problemach skórnych o podłożu zapalnym, takich jak atopowe zapalenie skóry, egzema czy trądzik, a także w profilaktyce zdrowia sercowo-naczyniowego i metabolicznego.

Stosowany zewnętrznie wzmacnia barierę ochronną, poprawia nawilżenie i elastyczność skóry. Często stanowi składnik dermokosmetyków przeznaczonych do skóry suchej, wrażliwej i dojrzałej. Jako suplement diety najczęściej spotykany jest w formie kapsułek, co pozwala chronić jego wrażliwe składniki przed utlenianiem i zapewnia stabilność oraz wygodę stosowania.