Skrzyp polny
Skrzyp polny

Skrzyp polny to pospolicie występująca roślina, która często traktowana jest jak niepożyteczny i szkodliwy chwast. Niesłusznie, gdyż znajduje ona szerokie zastosowanie w profilaktyce zdrowotnej. Jest również często wykorzystywana w kosmetyce i pielęgnacji skóry oraz włosów. Wykazuje działania antytoksyczne zwłaszcza przy odtruwaniu wątroby, korzystnie wpływa na układ sercowo-naczyniowy, a także zapobiega niedoborowi wielu cennych biopierwiastków. Jakie jeszcze właściwości ma skrzyp polny?


Skrzyp polny (Equisetum arvense L.) określany też jako: „chwoszczka“, „kocie ogonki”, „koński ogon”, „koszczka” oraz „krzemionka”, to roślina wieloletnia z rodziny skrzypowatych. Spotykana na całym świecie. Występuje na obszarach poddanych działalności człowieka, wysypiskach, na terenach przydrożnych i nieobjętych użytkowaniem oraz polach uprawnych, ogrodach, a także sadach. Rośnie na glebach wilgotnych, piaszczystych, gliniastych i bagnistych. Kłącze skrzypu polnego jest koloru brunatnego, długie i z rozgałęzieniami. Na pędach ma niewielkie liście.  


Skrzyp polny jest od dawna wykorzystywany w lecznictwie oraz kosmetyce. W tym celu w okresie letnim – czyli od czerwca do sierpnia – zbiera się jego części rosnące nad ziemią. Następnie poddaje się suszeniu w temperaturze nieprzekraczającej 40 stopni Celsjusza.

   
Dawniej świeże pędy skrzypu polnego bez liści były spożywane przez plemiona zamieszkujące niektóre obszary USA. Natomiast grupy rdzennych ludów bytujących na terenach arktycznych, a także subarktycznych ceniły sobie tzw. bulwki pędowe. Kłosy zarodnionośne tej rośliny w Azji dodaje się do sałatek warzywnych oraz spożywa z sosami sojowymi i innymi.

 
Skrzyp polny znajdował dawniej zastosowanie jako środek służący do polerowania wyrobów z metalu oraz drewna, a także naczyń i podłóg. Wykorzystywano go również w leczeniu ran i wrzodów u zwierząt.  


Prozdrowotne właściwości skrzyp polny zawdzięcza swoim składnikom


Skuteczne działanie kosmetyczne skrzypu polnego wynika z łatwej przyswajalności przez organizm substancji zwanej „krzemionką“. W składzie tej rośliny znajduje się witamina C oraz takie biopierwiastki jak: glin, wapń, żelazo, mangan, magnez, kobalt i fosfor. Wśród składników skrzypu polnego są też: sole potasu, flawonoidy, kwas jabłkowy, szczawiowy, krzemowy, kwasy fenolowe oraz inne substancje mineralne.


Skrzyp polny znajduje zastosowanie w kosmetyce

Skrzyp polny zawiera spore ilości bardzo dobrze wchłanianej przez organizm krzemionki. Substancja ta doskonale wpływa na poprawę jakości włosów. Sprawia, że są one mocne i nie rozdwajają się. Ważną cechą jest także to, że włosy nie wypadają i szybciej rosną. Ziele skrzypu świetnie sprawdza się jako środek do pielęgnacji skóry. Poprawia jej jędrność i odżywia wieloma cennymi składnikami mineralnymi. Wywary ze skrzypu polnego stosowane są do cery, która wymaga specjalnej pielęgnacji. Dzięki temu wygląda młodziej i bardziej świeżo, a naskórek zyskuje na elastyczności. Środki pielęgnacyjne zawierające skrzyp polny warto stosować przy: trądziku, wypryskach skórnych, łojotoku skóry i jej stanach zapalnych, a także infekcjach mieszka włosowego oraz łuszczycy. Substancje zawarte w tej roślinie bardzo dobrze wpływają także na wygląd i strukturę paznokci. Powodują, że są one mocniejsze i zapobiegają ich łamliwości.
Skrzyp polny można przyjmować doustnie, pijąc napary i herbatki wykonane na jego bazie, jak też używać w postaci płukanek na włosy, a także wcierać bezpośrednio w skórę oraz stosować przy kąpieli. 

 
To warto wiedzieć


Skrzypu polnego w dużych ilościach nie powinny spożywać zwierzęta hodowlane i gospodarskie. Na konie i świnie działa odurzająco, powoduje niespokojne i agresywne zachowanie oraz zaburzenie funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego. W przypadku spożycia przez krowy sprawia, że dają one mniejsze ilości mleka.  

 
Działanie moczopędne i rozkurczowe


Skrzyp polny zawiera substancje takie jak np. flawonoidy, które wykazują się właściwościami moczopędnymi. Ziele to jest składnikiem preparatów i środków wspomagających leczenie przy stanach zapalnych i zakażeniach układu moczowego. Wpływa też na utrzymanie równowagi elektrolitowej. Wywary ze skrzypu polnego mają właściwości rozkurczowe, dlatego często stosowane są przez kobiety, które zmagają się z obfitymi i bolesnymi miesiączkami.


Skrzyp polny stosuje się na wewnętrzne choroby wrzodowe, wzmacnianie tkanki kostnej i wiele innych dolegliwości


•    Skrzyp polny hamuje krwotoki.
•    Wywar ze skrzypu polnego wspomaga gojenie ran po zabiegach operacyjnych.
•    Wykazuje skuteczność przy stanach zapalnych przewodu moczowego między innymi w zapaleniu pęcherza i kamicy moczowej.
•    Pomaga hamować zbyt duże wydzielanie potu.
•    Skrzyp polny jest stosowany przy występowaniu wrzodów żołądka, dwunastnicy i okrężnicy.
•    Wspomaga leczenie artretyzmu.  
•    W niewielkim stopniu powoduje pobudzenie procesu produkcji krwi.
•    Wpływa na wzmocnienie struktury kości oraz tkanki kostnej, dlatego z powodzeniem może być stosowany w profilaktyce próchnicy zębów oraz leczeniu osteoporozy.
•    Wykazuje właściwości przeciwzapalne.
•    Skrzyp polny stosuje się na pobudzenie aktywności hormonalnej u osób w starszym wieku,
•    Zapobiega powstaniu miażdżycy.
•    Wspomaga leczenie reumatyzmu.
•    Wpływa na właściwą elastyczność błon śluzowych.
•    Oczyszcza organizm ze szkodliwych i trujących substancji (dotyczy to zwłaszcza wątroby).
•    Skrzyp polny zadba też o naszą prawidłową przemianę materii. 
•    Wpływa na wzmocnienie układu immunologicznego.
•    Krzem zawarty w roślinie chroni układ moczowy przed powstawaniem kamieni.
•    Wspomaga leczenie chorób i schorzeń wątroby.
•    Wzmacnia naczynia krwionośne.
•    Płukanki ze skrzypu polnego pomagają przy infekcjach jamy ustnej.


Przeciwwskazania


Skrzyp polny to roślina od dawna wykorzystywana leczniczo i w profilaktyce zdrowia. Warto jednak wiedzieć, że nie każdy może go stosować. Zwłaszcza kobiety będące w ciąży i karmiące piersią przed użyciem środków na bazie tej rośliny powinny udać się po radę do lekarza. Tak samo należy postąpić, gdy przyjmuje się leki, które podane razem ze skrzypem mogą wywołać nieprzewidziane skutki uboczne. Napoje z tej rośliny są zakazane do stosowania przez osoby z zaburzeniami pracy serca. Długotrwałe ich przyjmowanie może też doprowadzić do niedoboru tiaminy, która wspomaga funkcjonowanie układu odpornościowego, sercowo-naczyniowego oraz nerwowego.

 
Jarosław Cieśla

Inne wpisy w tej kategorii

Oliwa z oliwek – źródło zdrowych tłuszczów i nie tylko

2022-01-24

Oliwa z oliwek – źródło zdrowych tłuszczów i nie tylko

Drzewo oliwne (Olea europaea) to roślina pochodząca z regionu Morza Śródziemnego, której owoce służyły w przeszłości jako podstawa wyżywienia rdzennych populacji zamieszkujących te obszary. Olej [...]

Czytaj dalej

Jak usunąć pestycydy z organizmu

2022-01-24

Jak usunąć pestycydy z organizmu

Bardzo często otrzymuję od moich Czytelników pytania w stylu: „Panie doktorze, jak mogę poradzić sobie z pestycydami, które zawarte są w żywności? Czy istnieje jakakolwiek szansa na to, by zablok [...]

Czytaj dalej

Mocarna sosna

2022-01-21

Mocarna sosna

Sosna, silne drzewo o szerokim spektrum terapeutycznym, już dawno zostało docenione przez światową fitoterapię. Wiele dawnych cywilizacji uznawało sosnę za symbol długowieczności, a nawet (pod wz [...]

Czytaj dalej