Rokitnik

Rokitnik

Rokitnik

Owoce rokitnika, mimo tego że są niewielkie, to kryją w swoim składzie wiele cennych składników odżywczych. Roślina ta w krajach azjatyckich znana była już od wieków i wykorzystywana w medycynie ludowej. W Rosji określano ją mianem ,,złota Syberii" właśnie ze względu na cenne walory prozdrowotne. 

Rokitnik stosuje się przy problemach żołądkowych, wspomaga on leczenie chorób reumatycznych, a także doskonale sprawdza się w przypadku  schorzeń układu sercowo-naczyniowego. Z rokitnika wyrabia się olej, przetwory i soki. Owoce można suszyć i dodawać do niektórych potraw, herbaty, deserów, jak też sporządzać z nich wywary do picia. Roślina ta ma też zastosowanie w kosmetyce.  

Charakterystyka

Rokitnik zwyczajny określany jest także jako pospolity (Hippophae rhamnoides L.). Roślina ta należy do rodziny oliwnikowatych i dziko porasta miejsca przepływu rzek, wybrzeży mórz, a także można ją spotkać na stokach terenów górskich. Obszarami występowania jest Europa i Azja. Bywa uprawiana jako krzew ozdobny oraz do celów spożywczych. Rokitnik bytujący dziko w Polsce objęty jest ochroną. 

Rokitnik wpływa na lepsze funkcjonowanie organizmu na płaszczyźnie fizycznej i psychicznej 

Owoce rokitnika są bogatym źródłem witaminy C, która zapewnia właściwą formę tkanki łącznej. Pomaga w utrzymaniu odporności organizmu, zwalcza rozwój bakterii i wirusów, a także powoduje, że zęby są mocniejsze. Substancja ta w znacznym stopniu przyczynia się do efektywniejszego przyswajania żelaza, co jest czynnikiem zapobiegającym anemii i osłabieniu. Pozwala też na szybsze gojenie się ran i lepszą regenerację komórek. Ma wpływ nie tylko na prawidłowe funkcjonowanie organizmu w sensie fizycznym, ale również pozytywnie działa na sferę psychiczną. Witamina C jako substancja o właściwościach przeciwutleniających niszczy wolne rodniki, a także wpływa na hamowanie procesów starzenia się ciała.   

Rokitnik jest wykorzystywany w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i kosmetycznym 

Na prozdrowotne i lecznicze właściwości rokitnika zwyczajnego wpływ ma jego skład. Oprócz witaminy C roślina ta zawiera witaminy: A, B12, E, F, K oraz P. Wśród 24 biopierwiastków warto wyróżnić: potas, żelazo, krzem, glin, wapń, bor oraz azot. Cennymi składnikami odżywczymi są również: związki polifenolowe, karotenoidy, fosfolipidy, fitosterole, tokoferole, kwasy organiczne, aminokwasy w tym egzogenne, olejki eteryczne, błonnik, cukry, białko oraz pektyny.  

Substancje bioaktywne rokitnika zwyczajnego znajdują się nie tylko w owocach, a również w liściach, kwiatach, korzeniach oraz korze. 

Olej z rokitnika doskonale nadaje się na rany skórne i do leczniczej kosmetyki ciała

Składniki zawarte w owocach rośliny pozwalają na szybszą regenerację uszkodzonych komórek. Dlatego olej z rokitnika stosuje się na rany. Pozwala on na efektywniejsze ich gojenie i zmniejszenie dolegliwości. Stosuje się go również na hemoroidy. Można nim smarować uszkodzoną skórę w przypadku oparzeń oraz zadrapań. Olej potrafi także łagodzić skutki odmrożeń palców oraz innych części ciała. Doskonale sprawdza się też u osób obłożnie chorych i unieruchomionych, u których wystąpiły odleżyny. Można nim nacierać również obszary jamy ustnej zaatakowane przez afty. Zalecany jest do stosowania przy zapaleniu gardła, gdyż ułatwia leczenie i łagodzi objawy.   

Olej z rokitnika zwyczajnego odżywia komórki i regeneruje je, sprawiając, że skóra, zwłaszcza mająca tendencję do wysuszania, wygląda młodziej. Łagodzi też podrażnienia, niweluje zmarszczki oraz chroni przed promieniami słonecznymi. Dzięki tym właściwościom olej z rokitnika wykorzystuje się w kosmetyce przy produkcji kremów oraz środków do pielęgnacji zniszczonych włosów.    

To warto wiedzieć

Rokitnik zwyczajny powinny spożywać osoby, które chcą się pozbyć zbędnych kilogramów oraz stosują kurację odchudzającą. Mogą to osiągnąć dzięki temu, że w składzie tej rośliny znajduje się błonnik dietetyczny, który wchłania tłuszcz. Oprócz tego skutecznie wspomaga procesy trawienne, niweluje ryzyko wystąpienia zaparć, wpływa na łatwiejsze wypróżnianie. Badania wykazują także, że pozytywnie działa na układ krążenia, zabezpieczając go przed chorobami.

Rokitnik zwyczajny wpływa na niwelowanie szkodliwego działania wolnych rodników 

Nadmiar niekompletnych atomów tlenowych, czyli wolnych rodników, wywołuje w organizmie człowieka wiele chorób. Do najpoważniejszych można zaliczyć: miażdżycę, chorobę Alzheimera, Parkinsona, cukrzycę, a także nowotwory. Niekorzystne oddziaływanie na mózg skutkuje udarami, a na serce – zawałami. Wolne rodniki są także odpowiedzialne za schorzenia skórne oraz choroby narządów wewnętrznych, takich jak: jelita, trzustka, żołądek oraz nerki. 

Właściwości przeciwzapalne rokitnika zwyczajnego wykorzystywane są w leczeniu choroby wrzodowej. 

Zawarte w tej roślinie antyoksydanty skutecznie hamują rozwój wolnych rodników, regulując ich ilość. W ten sposób zabezpieczają organizm przed ryzykiem wystąpienia opisanych wyżej schorzeń i chorób. Dodatkowo kwasy tłuszczowe z rodzaju nienasyconych powodują obniżenie ciśnienia krwi. Wpływają również na zahamowanie podniesienia się ilości złego cholesterolu. Oleje i soki z rokitnika zwyczajnego poprawiają stan układu krążenia i zapobiegają zakrzepom.  

To warto wiedzieć

W medycynie dawnych ludów Syberii soki, wywary i oleje wytwarzane z rokitnika zwyczajnego były skutecznym środkiem w zapobieganiu chorobom żołądka oraz ich leczeniu. Stosowano je także w przypadku biegunek oraz zaparć, gdyż doskonale sprawdzały się na przeczyszczenie. 

Rokitnik wzmacnia odporność i pomaga przy przeziębieniu

Substancje zawarte w rokitniku zwyczajnym, a zwłaszcza witaminy, wpływają na wzmocnienie układu odpornościowego organizmu. Wykazują też skuteczność przy dolegliwościach związanych z przeziębieniem. Łagodzą objawy bólu gardła i pomagają na suchy kaszel. 

Sok z rokitnika zwyczajnego można zastosować razem z miodem jako napój, a wywarem zmieszanym z kamforą nacierać piersi, a także plecy.

Przepis na napar z rokitnika zwyczajnego

Należy przygotować 3 łyżki owoców rokitnika zwyczajnego i wsypać je do półlitrowego naczynia. Obieramy ok. 3-centymetrowy korzeń imbiru (możemy pokroić go w plastry) i dodajemy 1,5 łyżki kurkumy. Całość należy zalać gorącą wodą, przykryć np. spodeczkiem i odczekać 10 minut. Po tym czasie tak przygotowany napar można wypijać codziennie rano, dzięki czemu wzmocnimy i rozgrzejemy organizm. 

Ciekawostki

    • W starożytności wyrobami na bazie rokitnika zwyczajnego leczono nie tylko ludzi, ale również zwierzęta.

    • Rokitnik zwyczajny zalecany jest spożycia osobom uskarżającym się na brak apetytu.

    • W dawnych czasach znachorzy i ludzie zajmujący się leczeniem stosowali wywary nie tylko z owoców rokitnika zwyczajnego, ale również z kory tego krzewu. 

Jarosław Cieśla