Aluminium (glin)
Aluminium (glin)

Aluminium jest trzecim najliczniejszym pierwiastkiem występującym w składzie skorupy ziemskiej, jego średnia zawartość to ok. 8 proc. Jest bardzo lekki, trwały, odporny na korozję, dzięki czemu często się go wykorzystuje w celach konstrukcyjnych (budynki, pojazdy) lub produkcyjnych (np. puszki do napojów).  

Aluminium odkryto w 1787 roku, z kolei w 1827 pozyskano pierwszą czystą próbkę. W tamtych czasach glin był cenniejszy niż złoto – a to dlatego, że nie potrafiono go w tani sposób pozyskiwać. W 1886 roku opracowano metodę izolowania glinu z jego tlenku przy użyciu prądu – i wtedy jego cena spadła. Podstawową rudą, z której pozyskuje się aluminium, jest boksyt.

Aluminium w środowisku

Glin to podstawowy składnik większości minerałów, a jego zawartość związana jest ze skałą macierzystą oraz typem gleby. Stężenie aluminium w morzach i oceanach jest niskie, natomiast w wodach lądowych –zróżnicowane. W tkankach człowieka najwięcej glinu znajduje się w skórze i włosach, z kolei u roślin wszystkie ich tkanki są zasobne w ten pierwiastek. Najwięcej glinu zawierają rośliny rosnące na glebach kwaśnych. Nadmiar glinu sprawia, że rośliny wolniej rosną, aluminium może też wpływać na zmiany w ich DNA. Uważa się, że toksyczność glinu jest jednym z głównych czynników ograniczających wzrost i rozwój roślin. Najmniej glinu zawiera kapusta, a najwięcej – szpinak. Bardzo duże stężenie aluminium znajduje się w herbacie. Jeśli rośliny rosną w rejonach o podwyższonym stężeniu glinu, łatwiej mogą go absorbować. 

Wpływ aluminium na zdrowie

Aluminium jest potencjalnie toksyczne dla centralnego układu nerwowego, a zaburzenia pamięci i równowagi mogą być objawem nadmiernej kumulacji glinu w tkance mózgowej. Uszkodzenie neuronów jest nieodwracalne. Badania potwierdzają, że za choroby Alzheimera i Parkinsona może być odpowiedzialny odkładane w komórkach aluminium. 

Glin może być absorbowany przez organizm drogą pokarmową, oddechową, krwionośną (dializy lub szczepionki) bądź przez skórę. Aluminium jest wszechobecnym pierwiastkiem, występuje on praktycznie we wszystkich produktach spożywczych, także w wodzie pitnej. Glin znajduje się również w sprzęcie użytku domowego: sztućcach, garnkach, patelniach, folii aluminiowej. Również kosmetyki (np. antyperspiranty), niektóre leki, (np. przeciw nadkwasocie żołądka) nie są wolne od soli aluminium. 

Zdrowy organizm w dużym stopniu pozbywa się aluminium. Około 90 proc. wydalane jest wraz z moczem, a 2 proc. z kałem. Reszta kumuluje się w skórze, kościach i w pozostałych tkankach. U osób z niewydolnością nerek może dojść do nagromadzenia się tego pierwiastka w organizmie.

Uwaga na herbatę z cytryną

Czarna herbata zawiera aluminium, z którym zdrowy organizm sobie poradzi, wydalając ten szkodliwy związek wraz z moczem. Gdy ciepła herbata połączy się z cytryną, powstaje związek o nazwie „cytrynian glinu”, który zwiększa ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera w wieku podeszłym (glin kumuluje się w mózgu, niszcząc połączenia nerwowe). U dzieci zaś aluminium odkłada się w wątrobie, co może spowodować jej niewydolność w dorosłości. Czy amatorzy herbaty z cytryną powinni zrezygnować z tego napoju? Nie, wystarczy napar ostudzić do temperatury 45°C i wtedy zanurzyć cytrynę, pamiętając wcześniej o wyjęciu liści.


Opracowała Agata Majcher

Bibliografia

Pierwiastki, czyli z czego zbudowany jest wszechświat, Challoner J., Poznań 2014.

Pierwiastki śladowe w geo- i biosferze, Kabata-Pendias A., Szteke B., Puławy 2012.

Inne wpisy w tej kategorii

Jedzenie a emocje

2022-10-04

Jedzenie a emocje

Znane jest powiedzenie starożytnego greckiego filozofa, Sokratesa: „Jemy aby żyć, nie żyjemy aby jeść". Jakże istotną myśl przekazała w tym jednym zdaniu ta centralna postać starożytnej filozofii [...]

Czytaj dalej

Otwórz oczy na sen – fundament zdrowia

2022-09-30

Otwórz oczy na sen – fundament zdrowia

Tak często się skupiamy na poszukiwaniu różnych sposobów na poprawę zdrowia, że aż nie mamy kiedy spać. Tymczasem sen jest podstawą zdrowia. Nie zmieni tego nawet fakt, że powszechnie docenia się [...]

Czytaj dalej

Jak wzmocnić odporność jesienią?

2022-10-04

Jak wzmocnić odporność jesienią?

Początek jesieni to czas, kiedy dni słoneczne przeplatają się z chłodniejszymi. Czasami nie wiemy, jak się ubrać, gdy wychodzimy na dwór. W każdej chwili może być zmiana pogody. Raz słońce piękni [...]

Czytaj dalej

Salicyna – roślinna aspiryna w dwóch kompozycjach

2022-10-04

Salicyna – roślinna aspiryna w dwóch kompozycjach

Produkty, które chcę przedstawić Czytelnikom, to najnowsze wyroby prestiżowej firmy RawForest, czyli: Artre-Sali i Sali-C. Suplementy te omawiam łącznie, albowiem bazują na tym samym podstawowym [...]

Czytaj dalej

E produkty – nieszkodliwe dodatki do żywności

2022-09-29

E produkty – nieszkodliwe dodatki do żywności

Produkty, w których występują dodatki do żywności z literą E, budzą wiele kontrowersji. Wiele z nich jest szkodliwych dla zdrowia, mimo dopuszczenia ich do pożycia. Przyjmowane w nadmiarze mogą p [...]

Czytaj dalej

Kawa z reishi – dwa w jednym

2022-09-29

Kawa z reishi – dwa w jednym

Któż nie lubi małej czarnej kawki – nie ma chyba takiej osoby. Dla kawoszów mamy wspaniałą wiadomość. Doskonałą alternatywą jest kawa grzybowa z dodatkiem ekstraktu z grzybów reishi. Napój ten zn [...]

Czytaj dalej