Obrzęki nóg w ciepłe dni – jak fizjoterapia i styl życia mogą je zmniejszyć?

Kiedy na dworze robi się coraz cieplej, aż chce się korzystać ze sprzyjającej aury i jak najwięcej przebywać na świeżym powietrzu. Można zażywać kąpieli słonecznych, spacerować, a także spędzić ten czas aktywnie, na sportowo lub rekreacyjnie. Jednak czasami dobre samopoczucie może zepsuć nieoczekiwany problem. Niektóre osoby w ciepłe dni borykają się z obrzękami nóg. Ta przykra dolegliwość potrafi skutecznie obniżyć nastrój i zmienić plany na spędzenie wolnego czasu, a często też sprawia, że konieczna jest wizyta u lekarza. Jakie są przyczyny puchnięcia nóg w ciepłe dni i jak radzić sobie z tym problemem?

Obrzęki nóg

Obrzęki lub też opuchlizna nóg to objaw zbierania się płynu w tzw. przestrzeni międzykomórkowej, a także w jamach ciała. Takie zaburzenie niewydolności żylnej może powstać z różnych przyczyn: chorób, stanów zapalnych, urazów, a także w wyniku działania wyższych temperatur, np. w okresie letnim. Wyróżnia się kilka rodzajów obrzęków ze względu na ich umiejscowienie. Te występujące pod powięziami określa się jako twarde, natomiast miękkie należą do nadpowięziowych. Są też obrzęki ostre, a także przewlekłe. W niektórych przypadkach opuchliźnie mogą towarzyszyć ból i zmiany skórne.

Przyczyny obrzęków nóg w ciepłe dni

Latem mogą pojawiać się problemy puchnięcia kończyn dolnych. Dzieje się tak, ponieważ wysoka temperatura powoduje, że zarówno naczynia krwionośne, jak też limfatyczne zaczynają się rozszerzać. W wyniku tego zjawiska płyny ustrojowe mają problem z prawidłowym przepływem. Krążenie zostaje zaburzone, dlatego w niektórych częściach organizmu gromadzi się płyn, który wypełnia ścianki i naczynia. Może to dotyczyć nóg, a także dłoni, co widać np. po spuchniętych palcach. Powstaje obrzęk, a skóra staje się napięta i zmienia wygląd na bardziej błyszczącą.

Rozszerzanie się żył jest normalnym objawem chłodzenia się organizmu podczas występowania wysokich temperatur. Wtedy nawet osoby nieobciążone chorobami, cieszące się dobrym zdrowiem oraz będące aktywne ruchowo mogą doświadczyć obrzęku nóg. Dotyczy to np. ludzi, którzy przebywają w dusznych i nieklimatyzowanych pomieszczeniach oraz są w trakcie intensywnego wysiłku, np. sportowego.

Opuchlizna nóg może świadczyć o chorobach płuc, nerek, a także wątroby. Bywa też wynikiem zaburzeń tarczycy, niewydolności serca oraz niewydolności żylnej. Istotne dla prawidłowego krążenia jest to, co spożywamy. Nadmierna podaż soli, brak w diecie właściwych biopierwiastków i innych odżywczych substancji, a także niska ilość spożywanej wody, to również przyczyny wystąpienia obrzęku nóg. Opuchliznę może też wywołać przyjmowanie niektórych leków, np. mających w składzie sterydy czy też estrogeny, a także wypijanie zbyt dużej ilości alkoholu oraz palenie wyrobów nikotynowych.

Ważne jest dbanie o ogólną kondycję organizmu. Obrzęki bywają efektem braku ruchu oraz nadwagi. Nogi mogą puchnąć w wyniku zbyt długiego stania lub też siedzenia w jednej pozycji, a także braku systematycznych aktywności sportowych i rekreacyjnych.

Siedzący tryb życia znacząco wpływa na zaburzenia krążenia. Ważne są też odpowiedni odpoczynek i właściwa liczba godzin regenerującego snu.

Problem obrzęków nóg często dotyka kobiet w ciąży. Zdarza się, że kończyny dolne puchną też przed menstruacją, co związane może być z zespołem napięcia przedmiesiączkowego.

Jak zapobiegać obrzękom nóg?

Najlepszym sposobem na bycie zdrowym i sprawnym jest profilaktyka. Należy mieć świadomość zagrożeń, jakie na nas czyhają o określonej porze roku. Na wysoką temperaturę warto być przygotowanym, żeby później móc uniknąć kłopotów, a jeśli wystąpią, to bez problemów sobie z nimi poradzić.

Jak więc zapobiegać obrzękom nóg podczas upałów?

Odpowiednie nawodnienie

Latem przede wszystkim należy zadbać o odpowiednią podaż płynów, co zapobiegnie odwodnieniu, a także może wpłynąć na zahamowanie rozszerzania się naczyń krwionośnych, dzięki czemu unikniemy obrzęków nóg. Ilość wypijanych napojów zależy od płci i wagi danej osoby, jednak można założyć, że warto przyjmować od 2,5 do 3 litrów płynów każdego dnia. Najlepiej jest dostarczać organizmowi wodę, ponieważ wpływa ona korzystnie na gospodarkę wodno-elektrolitową, funkcjonowanie narządów wewnętrznych, a także utrzymanie właściwej temperatury ciała. Dobrze jest wypijać ją systematycznie, w małych porcjach.

Ograniczenie niektórych produktów spożywczych

Sól powoduje zatrzymanie wody w organizmie, co może prowadzić do obrzęku nóg. Dlatego nadmierne spożywanie bardzo słonych potraw, przekąsek, chipsów, paluszków czy też innych potraw zawierających sól jest niewskazane w okresie letnim. Warto również ograniczyć picie kawy, a także herbaty. Napoje te działają moczopędnie i przez to mogą wpływać na odwodnienie organizmu. Dobrze jest zadbać o przyjmowanie pokarmów, które dostarczą właściwych substancji odżywczych i wpłyną na poprawę zdrowia.

Unikanie wysokich temperatur

Osoby szczególnie podatne na obrzęki nóg powinny starać się utrzymywać organizm w chłodzie, dlatego warto unikać przebywania na słońcu w godzinach jego największej eksploracji. Dobrze jest korzystać z chłodnych pryszniców i kąpieli oraz dbać o nieprzegrzewanie organizmu, np. poprzez odpowiedni ubiór. Można też stosować chłodne okłady, np. w okolicach łydek. Do codziennego rytuału powinno należeć wietrzenie pomieszczeń, w których przebywamy, w utrzymaniu właściwej temperatury pomogą klimatyzacja oraz korzystanie z wentylatora. Podczas aktywności czy też pracy na powietrzu warto robić sobie przerwy, żeby organizm mógł się schłodzić.

Ruch i aktywność

Siedzący tryb życia często jest przyczynkiem do słabszego funkcjonowania układu krążenia. Dlatego dobrze jest zmieniać pozycję i – jeśli to możliwe – unikać długotrwałego siedzenia czy stania bez ruchu. Przerwy w pracy na ćwiczenia i gimnastykę to doskonały pomysł.

Zaleca się jak najwięcej ruchu. Rekreacja, spacery, marszobiegi, jazda na rowerze, pływanie, zajęcia fitness, taniec – to aktywności, które poprawią krążenie. Mogą też zapobiec przybieraniu na wadze.

Jak sobie radzić z obrzękami nóg?

W przypadku wystąpienia obrzęku nóg nie należy tego bagatelizować, lecz udać się na konsultację do lekarza lub fizjoterapeuty, który zdiagnozuje problem i podpowie, co należy robić w tej sytuacji. Jakie są zatem sposoby na radzenie sobie z obrzękami nóg?

Presoterapia

Jest to rodzaj masażu uciskowego za pomocą aparatu do drenażu limfatycznego. Specjalne nogawki zakłada się na obydwie nogi, a sam zabieg polega na wpompowywaniu powietrza, co powoduje nacisk na kończyny. Dzięki takiej stymulacji limfy poprawia się krążenie, a tkanki szybciej są regenerowane. Sesje tego typu zaleca się nie tylko osobom z obrzękami nóg, ale również sportowcom.

Drenaż limfatyczny manualny

Ten rodzaj delikatnego masażu jest ukierunkowany na stymulowanie naczyń limfatycznych. Ruch jest skierowany w stronę ujść żylnych, żeby przesunąć zalegającą limfę. Na początku specjalista odblokowuje główne węzły, a w dalszej kolejności między innymi naczynia limfatyczne. Terapeuta pracuje wolno i bardzo dokładnie, a podczas masażu stosuje ugniatanie, głaskanie oraz rozcieranie.

Codzienne nawyki poprawiające krążenie

Nie zapominajmy o aktywnościach ruchowych. Już po przebudzeniu warto wykonać kilka prostych ćwiczeń, takich jak skłony, przysiady, krążenia w stawach, wymachy rąk i nóg oraz ćwiczenia rozciągające.

Na pobudzenie limfy dobrze jest pogimnastykować się nawet w trakcie wykonywania swoich obowiązków służbowych.

• W pozycji siedzącej: a) prostowanie nóg w kolanach, b) krążenia w stawach skokowych, c) poruszanie palcami stóp.
• W pozycji stojącej: a) przenoszenie ciężaru ciała z jednej nogi na drugą, b) stawanie na palcach, c) stawanie na piętach, d) marsz w miejscu.

Siedząc np. za biurkiem, nie zakładajmy nogi na nogę, ponieważ taka pozycja powoduje, że krążenie krwi i limfy są utrudnione. Dobrze jest często wstawać i chodzić.

Żeby zmniejszyć opuchliznę po wystąpieniu obrzęku, najlepiej jest odpoczywać w pozycji leżącej z nogami powyżej poziomu serca. Takie postępowanie ułatwi odpływ krwi oraz limfy. Wystarczy położyć się na plecach, unieść nogi i relaksować się w takiej pozycji przez ok. 15–30 minut. Taką sesję warto powtórzyć 2–3 razy w ciągu dnia.

Bibliografia: Puchnięcie nóg podczas upałów - przyczyny i sposoby łagodzenia letnich obrzęków, https://carepump.pl/blog/artykul/puchniecie-nog-podczas-upalow-przyczyny-i-sposoby-lagodzenia-letnich-obrzekow, 6.09.2021. Albinowska A., Obrzęki nóg w upalne dni - jak zredukować opuchliznę?, https://relaxsansklep.pl/obrzeki-nog-w-upalne-dni-jak-zredukowac-opuchlizne, 28.06.2021. Antkiewicz M., Obrzęki nóg (opuchlizna nóg), https://www.arsestetica.pl/blog/obrzeki-nog-dlaczego-nogi-puchna/, 19.08.2020. Drenaż limfatyczny, Portal Fizjoterapeuty, https://fizjoterapeuty.pl/masaz/drenaz-limfatyczny.html, 5.07.2022.

Suplement diety. Produkt przeznaczony dla osób dorosłych. Nie należy przekraczać zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia. Suplement diety nie może być stosowany jako substytut (zamiennik) zróżnicowanej diety. Zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia. Przechowywać w sposób niedostępny dla małych dzieci. Produkt nie posiada właściwości leczniczych. Stosować zgodnie z informacją zawartą na opakowaniu. 

Materiał ma charakter edukacyjny i popularyzatorski. Nie stanowi porady medycznej ani rekomendacji leczenia.