Jak zadbać o serce

Serce to naturalna pompa naszego organizmu, która jest w stanie przepompować około 6 l krwi na minutę, co daje około 7000 l krwi w ciągu doby. Łatwo sobie wyobrazić, ile razy w ciągu dnia serce kurczy się tylko po to, by przepompować krew.

Sprawne funkcjonowanie serca zapewniają nam substancje odżywcze i życiodajny tlen dostarczane do wszystkich narządów naszego organizmu. Dalej z narządów system naczyń krwionośnych odprowadza w drugą stronę metabolity, czyli produkty przemiany materii.

To bardzo ciężka praca dla tak małego serca, które jest wielkości zaciśniętej pięści (dorosłej osoby). Mówiąc „serce”, zwykle mamy na myśli całokształt systemu, w skład którego wchodzi wiele elementów. I – jak się okazuje – każdy z tych elementów może ulec „uszkodzeniu”. Zależnie od tego, czego nam zabraknie albo czego będzie za dużo w danym momencie życia.

Naukowcy obliczyli, że prawidłowo funkcjonujące serce może bez problemu pracować około 100 lat, ponieważ jest doskonale przystosowane do ciężkiej pracy, którą wykonuje.

Na co dzień nie myślimy o tym, że serce wymaga jakiejś szczególnej dbałości. Natomiast w rzeczywistości na kondycję tego organu ma wpływ codzienny tryb życia. A zatem, tak naprawdę powinniśmy dbać o serce przez całe swoje życie od najmłodszych lat dzieciństwa. Przyszły stan zdrowia w dużej mierze zależy od trybu życia w latach młodości i nie można odkładać dbałości o swoje serce w nieskończoność.

Najczęściej spotykane choroby serca i układu krążenia to: miażdżyca, choroba wieńcowa, niewydolność serca, zaburzenia rytmu, zawał serca, arytmia czy nadciśnienie tętnicze. A wiadomo, że z wiekiem zagrożenie chorobowe rośnie. Jest wiele czynników, które wpływają na kondycję serca. Podobnie jak w przypadku naczyń krwionośnych duże znaczenie mają: odpowiednia dieta zawierająca odpowiednią ilość witamin, mikroelementów i innych składników dobroczynnych dla serca, ruch czy też jego brak z powodu siedzącego trybu pracy, zbyt mała ilość płynów wypijanych w ciągu dnia.

Co powinno się znaleźć w diecie?

Trudno jest dokładnie określić, co powinno się znaleźć w diecie każdego człowieka, ponieważ każdy z nas ma inny metabolizm, wykonuje inną pracę, a przy tym jest w innym wieku. To powoduje, że nie ma uniwersalnej diety dla zdrowia serca. Jest za to uniwersalna zasada, która mówi, aby zachować odpowiednią masę ciała, ponieważ otyłość i nadwaga sprzyjają wysokiemu ciśnieniu i zwiększają zagrożenie powstawania innych chorób serca.

Niemniej jednak jest wiele produktów, których spożycie wspiera dobrą kondycję serca. Są to, m.in. tłuszcze zawierające wielonienasycone kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3. Obecne są one w tłustych rybach morskich, takich jak: makrela, śledź, tuńczyk łosoś atlantycki, również w oleju rzepakowym, sojowym i lnianym, a także w oliwie z oliwek.

Ponadto podstawą diety osoby dbającej o serce powinny być przede wszystkim: produkty pełnoziarniste (w tym: chleby i makarony z pełnego ziarna, brązowy ryż, grube kasze, takie jak: pęczak, kasza gryczana czy jaglana), do tego rośliny strączkowe (groch, fasola, bób) oraz zielone warzywa (sałaty, nad pietruszki, brokuły czy szpinak) i zielone części dzikich roślin jadalnych (pokrzywa, podagrycznik, babki, liście lipy itd.). Ta grupa produktów zawiera duże ilości kwasu foliowego stosowanego w profilaktyce przeciwzawałowej i przeciwudarowej. Zielone warzywa są bogatym źródłem błonnika pokarmowego, co sprzyja utrzymaniu właściwej masy ciała i prewencji chorób serca. Zawierają również cenne sterole roślinne, a także potas, który pomaga w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi. Do produktów bogatych w antyoksydanty, witaminy i minerały możemy również zaliczyć: awokado, buraki, pomidory, banany, ziemniaki czy melony.

Bogactwo warzyw i owoców dostarcza nam wszystkich niezbędnych składników. Jednakże zdarza się czasem, że organizm ma jakieś niedobory i potrzebuje wsparcia w postaci suplementów. Wówczas warto wybrać taki suplement, który będzie zawierał odpowiednią ilość: witamin, minerałów i kwasów tłuszczowych jednocześnie. Oprócz tego możemy się wspomóc preparatami ziołowymi wzmacniającymi nasze serce. Najlepsze z nich to te, które zawierają wyciągi z głogu i serdecznika. A w przypadku konkretnych dolegliwości możemy się wspomóc gotowymi mieszankami ziołowymi, na przykład przeznaczonymi na arytmię serca czy nerwice zawierającymi, m.in.: owoc jałowca, ziele serdecznika, korę kasztanowca, liście głogu, korzeń lubczyka, owoc róży, korzeń kozłka czy liście miłorzębu.

Co jeszcze możemy zrobić dla serca?

Na pewno wybierając się na półgodzinny spacer, wspieramy nasze serca, co pomaga obniżyć poziom trójglicerydów i cholesterolu LDL we krwi, a przy tym podnieść poziom dobrego HDL. Tym samym wspomagamy nasz organizm w prawidłowym funkcjonowaniu metabolizmu, chociażby nawet spalając tłuszcz, co tym samym odciąża serce. Nawet 30-minutowy spacer usprawnia krążenie, organizm jest lepiej dotleniony i następuje lepsze dostarczenie wszelkich niezbędnych składników odżywczych.

Ale nie tylko spacer jest dobry dla serca. Jest wiele różnych sportów, które pomagają utrzymać dobrą kondycję organizmu: jazda na rowerze, bieganie, pływanie, wędrówki górskie, taniec oraz inne ulubione formy ruchu. Uprawiając jakikolwiek sport, należy pamiętać, żeby nie przesadzać z intensywnością. Serce również się męczy i nie wolno dopuszczać do jego przemęczenia.

Bardzo ważnym czynnikiem, o którym się mówi, jest likwidowanie stanów zapalnych organizmu, a szczególnie zadbanie o zęby. Wszelkie stany zapalne, a przede wszystkim choroby wirusowe, bardzo osłabiają kondycję serca, a to w niedalekiej przyszłości może powodować choroby tego organu wynikające z powikłań. Oczywiście nie wolno popadać w skrajność i nie należy łykać wszelkich możliwych środków przeciwzapalnych, ale jeśli wiemy o jakimś stanie zapalnym, to nie lekceważmy go.

Dbanie o siebie to bardzo ważny element codziennego życia. Można by wiele na ten temat mówić. Na pewno mnóstwo ciekawych informacji można znaleźć w specjalistycznych książkach.

Mówi się, że ktoś ma: „serce jak dzwon”, czyli zdrowe i silne. Pamiętajmy, że o sile serca decydują również emocje, a zatem i stres. Stan psychiczny, emocje zbyt gwałtowne czy trwające zbyt długo osłabiają serce i w dłuższej perspektywie powodują choroby. Zatem dbajmy również o dobry humor, świetne samopoczucie psychiczne i rozładowywanie stresów.

Opracowanie Krystyna Judka