Izabela

Izabela

Srebro
Srebro

Srebro zaliczane jest do grupy metali szlachetnych. Jego wartość poznano już 4000 lat p.n.e., kiedy wykorzystywano je do wyrobu biżuterii oraz używano w handlu jako środka płatniczego. Obecnie znaczna jego część wykorzystywana jest do produkcji biżuterii, sztućców, jak również w przemyśle fotograficznym, elektronice czy do wyrobu luster. Srebro to bardzo dobry przewodnik prądu elektrycznego. Metal ten odegrał dużą rolę w rozwoju przemysłu filmowego – srebrem pokrywano ekrany pierwszych kin, stąd zwrot: „srebrny ekran”.

Symbol chemiczny srebra (Ag) wywodzi się od łacińskiego wyrazu argentum, które oznacza: „świecący się” lub „szary”. W starożytności srebro kojarzone było z Księżycem. Metal ten jest odporny na działanie wody i tlenu, natomiast łatwo wchodzi w reakcję z występującym w powietrzu siarkowodorem – na skutek takiego połączenia na srebrze tworzy się czarny nalot (siarczek srebra) możliwy do usunięcia poprzez polerowanie. Większość srebra jest wydobywana w kopalniach, zaś niewielka część jest produktem ubocznym rafinacji miedzi, złota i ołowiu. Bardzo dużo srebra pochodzi też z recyklingu złomu.

Srebro w medycynie

Srebro oddziałuje silnie toksycznie na bakterie, dlatego często jest używane do produkcji materiałów odkażających. W organizmie człowieka znajdują się śladowe ilości srebra – pierwiastek ten gromadzi się w kościach żeber. Srebro przenika do organizmu człowieka drogą pokarmową, oddechową bądź przez skórę. Niekorzystnym efektem dłuższej ekspozycji na srebro jest choroba zwana srebrzycą (argyria) występująca u ludzi, którzy przez dłuższy czas (od kilku miesięcy do kilku lat) spożywali lub wdychali związki srebra. Choroba dotyka najczęściej pracowników kopalni srebra w biedniejszych krajach, gdzie nie zachowuje się odpowiednich standardów pracy, a także osoby nadużywających związków srebra w celach leczniczych. Do podstawowych objawów srebrzycy należą: skóra, błony śluzówki, paznokcie, dziąsła są równomierne zabarwione na szaroniebieski lub ciemnoszary kolor, narządy wewnętrzne też są przebarwione, często występuje zapalenie błony śluzowej żołądka, stłuszczeniowa choroba wątroby oraz uszkodzenie nerek.

Niebieskoszare zabarwienie skóry pozostaje do końca życia, nie da się go usunąć, choć można próbować stosować kuracje depigmentujące.

W celach leczniczych używa się srebra koloidalnego, czyli wodnego koloidu nanocząsteczek srebra o wymiarach 5–15 nm występujących pod postacią niejonowych drobin metalu. Srebro koloidalne – o działaniu bakteriobójczym, wirusobójczym i grzybobójczym – można stosować w celu zwalczania alergii i stanów zapalnych. Jako środek łagodzący i antyseptyczny hamuje rozrost szkodliwych drobnoustrojów, oczyszcza i dezynfekuje skórę, można nim także oczyszczać rany, poprawia stan skóry, reguluje wydzielanie serum i wspomaga walkę z trądzikiem.

Srebrna ciekawostka

W średniowieczu wierzono, że srebro chroni przed siłami nieczystymi – stąd też pomysł na zabijanie upiorów srebrną kulą, zaś biblijne Judaszowe srebrniki symbolizują zdradę i przekupstwo.

Agata Majcher

Bibliografia:

Pierwiastki, czyli z czego zbudowany jest wszechświat, Challoner J., Poznań 2014.
Pierwiastki śladowe w geo- i biosferze, Kabata-Pendias A., Szteke B., Puławy 2012.

Izabela

Izabela

Inne wpisy w tej kategorii

Bezcenny duet: treonina + magnez

2021-10-01

Bezcenny duet: treonina + magnez

TreoninaTreonina to organiczny związek chemiczny, który należy do 20 podstawowych aminokwasów białkowych. Jest to związek z grupy aminokwasów egzogennych, czyli takich, których organizm nie jest [...]

Czytaj dalej

Kapusta – odżywcze i lecznicze warzywo

2021-09-29

Kapusta – odżywcze i lecznicze warzywo

Któż z nas nie jadł kapusty – nie ma zapewne takiej osoby. To przecież bardzo popularne warzywo w Polsce i na świecie. Spożywamy ją często, ale też zazwyczaj nie zdajemy sobie sprawy z tego, że o [...]

Czytaj dalej

Ziemniak – cudowna bulwa

2021-09-29

Ziemniak – cudowna bulwa

„Ziemniak”, „kartofel”, „pyra”, „bulwa”, „bulba”, „grula” – tak najczęściej (w zależności od regionu) nazywana jest w Polsce roślina, która zajmuje czwarte miejsce na świecie (po pszenicy, kukury [...]

Czytaj dalej

Gruszka – wszystkie (prawie) jej tajemnice

2021-09-14

Gruszka – wszystkie (prawie) jej tajemnice

Grusza była ceniona od wieków. Wzmianki w wielu pismach mówią o tym, że nawet dyktator Rzymu Gajusz Juliusz Cezar poświęcał swój czas na jej uprawę, doceniając walory tej rośliny. Owoce gruszy ma [...]

Czytaj dalej

Otocz się pięknem miedzianych przedmiotów – dla zdrowia i elegancji

2021-09-14

Otocz się pięknem miedzianych przedmiotów – dla zdrowia i elegancji

Miedź jest jednym z pierwiastków śladowych niezbędnych dla naszego zdrowia i życia. Można ją w łatwy sposób pozyskiwać nie tylko z pożywienia, ale także wykorzystując miedziane przedmioty. W jaki [...]

Czytaj dalej

Toksyczny i niebezpieczny kadm

2021-08-31

Toksyczny i niebezpieczny kadm

Większość metali śladowych jest pożytecznych i potrzebnych dla zdrowia oraz dla właściwego funkcjonowania organizmów żywych, a niektóre z nich są nawet nazywane „pierwiastkami niezbędnymi”. Jedna [...]

Czytaj dalej