Przyprawy zimowe

Karnawał jest to czas, w którym nasze stoły są bardziej suto zastawione, aniżeli zazwyczaj – stąd zagrożenie przejedzenia. Przygotowując pyszne posiłki można jednak połączyć przyjemne z pożytecznym, a konkretnie – smaczne ze zdrowym. Mam na myśli kuchenne przyprawy spełniające podwójne zadanie, a mianowicie nadają potrawom niesamowity smak, a jednocześnie stanowią naturalne środki profilaktyczno-lecznicze.

Zimowe zagrożenia

Zima sprzyja rozwojowi przede wszystkim infekcji górnych dróg oddechowych (gardła czy krtani). Dzieje się tak przez niskie i zmienne temperatury oraz dietę często ubogą w warzywa i owoce, czyli pozbawioną niezbędnych witamin i minerałów. Warunki naturalne oraz wspomniane niedobory nierzadko prowadzą do przeziębień (katar, kaszel, ból gardła), ale nieleczone mogą skutkować cięższymi chorobami, chociażby zapaleniem płuc. Można wówczas oczywiście sięgnąć po zapisane przez lekarza preparaty, ale niech będzie to wyłącznie ostateczność. Nim jednak do tego dojdzie, lepiej samemu zadbać o zdrowie tym, co daje nam natura.

Najlepsze „zimowe” przyprawy

   
Na wstępie wspomniałem o przyprawach, więc skupię się właśnie na nich, i to w odniesieniu do zimowych dolegliwości. Oto kilka z nich, które powinny koniecznie zagościć w naszej kuchni.

Anyż

Anyż to uniwersalna przyprawa, której nie powinno zabraknąć w naszej kuchni. Jej nasiona zawierają cenne olejki eteryczne, które skutecznie pomagają w przypadku kaszlu czy nawet zapalenia oskrzeli. W walce z przeziębieniami pomocna jest herbatka anyżowa. Można też sporządzić miksturę z: nasion anyżu, startego imbiru i pieprzu. W połączeniu z miodem otrzymamy doskonały lek, który można dodawać do letniej herbaty lub wody z cytryną.

Cynamon

Nie sposób nie wspomnieć oczywiście o cynamonie. Ta popularna przyprawa pasuje najbardziej do dań słodkoowocowych. Oprócz regulacji poziomu glukozy we krwi ma właściwości antyseptyczne, skuteczne w walce z: przeziębieniami, kaszlami i katarami. Przyprawa ta wzmaga potliwość, stąd można ją stosować podczas przeziębień, aby „wypocić” chorobę. Może stanowić pyszny dodatek do dań, ale też – wraz z imbirem, miodem i cytryną – leczniczy eliksir.

Czosnek niedźwiedzi

Czosnek niedźwiedzi zwany też „czosnkiem leśnym” lub „cygańskim” to również doskonała przyprawa używana do: zup, sosów, sałatek i potraw mięsnych, ale też doskonały lek na wiele dolegliwości. Jest skutecznym środkiem na kaszel i duszności spowodowane zaleganiem flegmy w płucach. Ma właściwości rozpuszczające wszelkie chorobowe zawiesiny górnych dróg oddechowych, dzięki czemu łatwiej są wydalane. Posiekane liście można też zalać alkoholem, otrzymując po 14 dniach leczniczy eliksir – wspaniały dodatek do herbat.

Niesamowite właściwości lecznicze ma wspomniany już imbir. Jego aktywne składniki działają wzmacniająco i odpornościowo oraz skutecznie zwalczają chorobotwórcze drobnoustroje. Często stosuje się go w połączeniu z cynamonem. Startego korzenia można używać do płukanek bolącego gardła, a rozdrobnionych kawałków – do herbaty.

Kurkuma

Oszałamiającą karierę w ziołolecznictwie robi ostatnimi czasy kurkuma. Zawiera związek zwany kurkuminą, który okazuje się być doskonałym przeciwnikiem wolnych rodników odpowiedzialnych między innymi za procesy starzenia, ale i powstawania chorób układu krążenia oraz nowotworowych. Dowiedziono też, że kurkuma skutecznie zwalcza wirusy, bakterie oraz grzyby. Olejek eteryczny występujący w kłączach można skutecznie stosować w leczeniu przeziębień. Przeprowadzone badania dowiodły, że wchłanialność jelitowa kurkuminy zwiększa się nawet o 2000 proc. przy jej połączeniu z czarnym pieprzem oraz imbirem.

Majeranek

Bardzo powszechną przyprawą jest majeranek. Pobudza potliwość i działa, podobnie jak tymianek, czyli wykrztuśnie. Napar z suszonego majeranku od lat stosowany jest w medycynie naturalnej w leczeniu zapalenia gardła, krtani i oskrzeli.

Oregano

Główną substancją aktywną oregano jest, podobnie jak w przypadku innych przypraw, olejek eteryczny. Ziele tej rośliny wykazuje właściwości przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe, dlatego też może być skutecznie stosowane w przypadkach infekcji wirusowo-bakteryjnych.

Natka pietruszki

Natka pietruszki to powszechnie stosowania przyprawa do rosołów i innych zup, dekoracja sałatek i zakąsek, ale z medycznego punktu widzenia to przede wszystkim prawdziwa bomba witaminowa. Nie ma tak bezpośrednich właściwości leczniczych jak inne wymienione tu przyprawy, ale zawiera dużo witamin: C, A, K, B1 i B2 oraz minerałów: magnezu, potasu, fosforu, żelaza czy wapnia. Pietruszka jest więc znakomitym środkiem profilaktyki zdrowotnej.

Tymianek

Tymianek to również doskonała przyprawa, ale i środek antyseptyczny. Jego działanie wykrztuśne wykorzystuje się w leczeniu przeziębień, przy których występuje kaszel. Z uwagi na właściwości antybiotyczne tymianku zaleca się jego stosowanie przy zapaleniu oskrzeli.

Niech więc przyprawy stanowią nieodzowny element naszej kuchni – są naturalne, niedrogie, nadają przepyszne smaki, ale przede wszystkim: zapewniają zdrowie.

Opracowanie Sławomir Śmiełowski