Adaptogeny

ashwagandha adaptogeny

Mianem adaptogenów zwykło się określać naturalne substancje roślinne (choć są też syntetyczne), których główną rolą jest wspomaganie organizmu w walce ze stresem i niwelowanie jego negatywnych skutków. Adaptogeny pozwalają też organizmowi łagodnie znieść zmieniające się warunki środowiskowe. Chętnie korzystają z nich sportowcy, jak i zwykli ludzie.

Jak już wcześniej wspomniano, adaptogeny wspomagają organizm w stresowych sytuacjach. Trzeba jednak pamiętać o tym, że są różne rodzaje stresu: biologiczny (wywołany przez wirusy, grzyby), fizyczny (zmiana temperatury, wysiłek fizyczny), chemiczny (spowodowany przez toksyny), emocjonalny (przyczyną są lęki i przebyte traumy), psychologiczny (np. depresja). Dlatego też naturalne adaptogeny wspomagają odporność, układ nerwowy i dodają energii. Ten ostatni efekt można osiągnąć też dzięki kofeinie, jednak między nią a adaptogenami są zasadnicze różnice – adaptogeny nie uzależniają i nie działają tylko przez chwilę. Ważną ich cechą jest także to, że dostosowują swoje właściwości do potrzeb organizmu.

Adaptogeny – początek

„Wynalezienie” adaptogenów zawdzięczamy Mikołajowi Lazarewowi, radzieckiemu lekarzowi, który w 1928 roku zaczął szukać substancji pobudzających organizm, ale nie uzależniających. W swoich poszukiwaniach skierował się ku medycynie ludowej i w ten sposób trafił na żeń szeń i różeniec górski.


Według Lazarewa roślina, aby była uznana za adaptogen, nie może w swoim działaniu zakłócać podstawowych funkcji organizmu. Ma po prostu pomagać w tym, aby organizm działał w harmonii. Dlatego też adaptogeny nie mogą być toksyczne. Nie należy jednak zapominać o tym, że rośliny o „cudownych” właściwościach, które badał Lazarew, były używane przez ludy Dalekiego Wschodu właściwie od zawsze. Nie były obce także ludom syberyjskim, afrykańskim oraz Indianom. Lazarew po prostu przyczynił się do ich rozpowszechnienia w naszym kręgu kulturowym. Popularność adaptogenów na pewno podbiło zainteresowanie medycyną ajurwedyjską.

Czy adaptogeny to tylko rośliny?

Mimo że powszechnie adaptogen kojarzy się tylko z rośliną, to wśród nich (choć w mniejszej liczbie) można znaleźć substancje różnego pochodzenia. Na przykład: minerały (mumio), odzwierzęce (pantokryna – wyciąg z poroża jelenia; wspomagali się nim rosyjscy sportowcy na jednej z olimpiad), syntetyczne, pochodzące ze skamieniałości (huminy).

Co kryją adaptogeny?

Co sprawia, że adaptogeny mają taki pozytywny wpływ na organizm? Odpowiedź jest prosta. Ich skład. Zawierają one silne przeciwutleniacze chroniące komórki organizmu przed uszkodzeniem. Adaptogeny dzięki swojemu składowi pobudzają też syntezę białek odpowiedzialnych za „naprawę” uszkodzonych tkanek. Dlatego też chętnie korzystają z nich sportowcy.
Jakie adaptogeny są najbardziej popularne?


Lista stosowanych powszechnie adaptogenów jest dosyć długa, a oto niektóre z nich:

  • ashwagandha,
  • cytryniec chiński,
  • gotu kola,
  • korzeń kudzu,
  • rhodiola,
  • różeniec górski etc.


Poszczególne adaptogeny różnią się od siebie działaniem. Należy pamiętać, że na odczuwalne efekty trzeba poczekać jakiś czas. Ważne, by stosować specyfiki systematycznie i zgodnie z zaleceniami.

Izabela Karolak

Inne wpisy w tej kategorii

Co robić, by przespać całą noc bez wybudzeń

2021-01-20

Co robić, by przespać całą noc bez wybudzeń

Sen stanowi 1/3 naszego całego życia. Jeśli zdamy sobie sprawę, ile lat przesypiamy, szkoda by było, by ten czas został źle wykorzystany. Podczas snu w naszych organizmach zachodzi wiele ważnych [...]

Czytaj dalej

Ukryty układ samoleczenia

2021-01-13

Ukryty układ samoleczenia

Organizm człowieka nie jest wciąż do końca poznany. Nawet obecnie – w XXI wieku – wciąż odkrywamy dotychczas nieznane lub celowo umieszczone w lamusie mechanizmy sterujące przemianami biochemicz [...]

Czytaj dalej

Niesamowite właściwości pyłku sosny

2020-12-18

Niesamowite właściwości pyłku sosny

Opracował w języku polskim Michał Uroczyński (Jaworzno, 23.11.2020) Pyłek sosnowy   Natura tworzyła cud w postaci sosnowych drzew o wiecznie zielonym i nieśmiertelnym życiu przez tysiące lat [...]

Czytaj dalej

Zdrowy, głęboki sen

2020-12-16

Zdrowy, głęboki sen

Zdrowy, głęboki sen, to jeden z kluczowych warunków to tego, aby organizm mógł się regularnie regenerować. Układ odpornościowy ma wtedy czas na rozprawienie się z potencjalnymi intruzami. Odpoczy [...]

Czytaj dalej

Wiosenne Światło Zdrowia już jest!

2020-12-01

Wiosenne Światło Zdrowia już jest!

Ziołowy eliksir przygotowywany w ekologicznym gospodarstwie Kazimierza Karwota był wręcz rozchwytywany przez naszych Czytelników zaledwie w kilka dni po opisaniu go w październikowym numerze „ZbL [...]

Czytaj dalej

O konserwacji, przetwórstwie i przechowalnictwie ziół

2020-11-23

O konserwacji, przetwórstwie i przechowalnictwie ziół

Zioła to naturalne skarby. Jednak by dzieliły się z nami swoim bogactwem, trzeba je szanować i wiedzieć, kiedy je najlepiej zbierać, jak przetwarzać i przechowywać.  Zioła to bardzo rozległy t [...]

Czytaj dalej