Czas na lipę
Czas na lipę

W pewnym doświadczeniu zostały przebadane wodno-etanolowe ekstrakty z kwiatostanów lipy. Oznaczono w nich związki polifenolowe, a następnie w różnych modelowych reakcjach sprawdzono ich działanie. Ostatecznie okazało się, że wyciągi te wykazały następujące działania:

  • antyoksydacycyjne (czyli usuwanie wolnych rodników) – 105 µg polifenoli/ml ekstraktu,
  • redukujące (czyli ograniczanie powstawania nowych reaktywnych form tlenu ROS i RFT) – 123 µg/ml,
  • hamowanie „wybielania" β- karotenów (czyli zachowanie ich aktywności) – 167 µg/ml,
  • zahamowanie peroksydacji lipidów (działanie przeciw miażdżycowe) – 56 µg/ml,
  • przeciwzapalne wyrażone jako inhibicja 50% produkcji NO – 225 µg/ml,
  • przeciwnowotworowe – reakcje in vitro na komórki następujących nowotworów:
    1. rak piersi – 224 µg/ml,
    2. rak płuc – 247 µg/ml,
    3. rak szyjki macicy 195 µg/ml,
    4. rak wątrobowo-komórkowy 173 µg/ml.


Przeliczono też udział związków polifenolowych na masę surowca suchego. I tak flawonoidy stanowiły 21,7 mg/g, a kwasy fenolowe – 4,98 mg/ g1.


Dobrze to wiedzieć, bo po raz kolejny w sposób naukowy potwierdzono działania fitozwiązków obserwowane od wieków poprzez stosowanie ziół w medycynie ludowej. 


Kwiatostan lipy ogólnie zawiera następujące grupy związków: 

  • flawonoidy (ok. 1%): rutynę, hiperozyd, kwercytrynę, glikozyd flawonoidowy kemferolu – tiliroside (tylirozyd), astragalin (astragalinę), tylirozyd zbudowany jest z kwasu p-kumarowego (p-coumaric acid), z glukozy oraz z kemferolu (kaemferol);
  • proantocyjanidyny,
  • garbniki 2 proc.,
  • sole,
  • witaminy,
  • seryna, glicyna, treonina, kw. glutaminowy, 
  • pektyny,
  • saponiny,
  • śluzy ok. 10%,
  • olejek eteryczny lipowy (zawartość olejku w kwiatach wynosi 0,04–0,05%) zawiera: farnezol, octan farnezylu, geraniol i eugenol2.

Własnoręcznie przygotowane napary, syropy, oleje…

Dla własnych celów można zebrać kwiatostan. Obrywa się wraz z podsadkami. Surowiec należy wysuszyć w temp. do 40°C. Stosować do naparów. Dwa słoiki 0,9 l suszonych kwiatostanów lipy powinny zabezpieczyć czteroosobową rodzinę w wystarczającą ilość surowca na nadchodzący okres przeziębień. Napary można podawać niemowlętom. Poniżej wykonanie naparu wg dr. Różańskiego.


Napar: 2 łyżki kwiatów lub liści zalać 2 szkl. wrzącej wody lub gorącego mleka; odstawić na 20 minut; przecedzić. Pić 4–6 razy dz. po 100–150 ml; niemowlęta ważące 3–4 kg – 7,5 ml, 5–6 kg – 11–12 ml, 7–8 kg – 16 ml, 4–5 razy dz.; dzieciom podaje się 50–100–150 ml, zależnie od wieku.


W chorobach przeziębieniowych, gdy mamy gorączkę, nieżyt dróg oddechowych – należy przyjmować napar z kwiatów lipy. Jeśli dodamy syrop z malin i miód lipowy do takiego naparu, to wspomożemy działanie przeciwgorączkowe i wzmacniające.


Jeśli chcielibyśmy jak najbardziej przybliżyć się do efektów terapeutycznych jakich dowiedli naukowcy portugalscy, to należy wykonać nalewkę z kwiatostanów lipy.


Nalewka lipowa – Tinctura Tiliae: zalać świeże lub suche kwiatostany lipy alkoholem o temp. pokojowej lub 40°C, wytrawiać 14 dni i przefiltrować. Zażywać 3–4 razy dz. po 5–10 ml w wodzie lub w mleku z miodem. Jest to dawkowanie w czasie chorób przeziębieniowych. W innych przypadkach należy wypróbować działanie dawki samemu, obserwując zmiany objawów. 


Można też wykonać syrop.


Zagotować 5 l wody z 5 kg cukru. Po rozpuszczeniu się cukru, syrop schłodzić do ok. 70 °C i dopiero teraz dodać 10L kwiatostanów lipy. Pozostawić na noc. Następnego dnia przecedzić i rozlać do słoików/butelek. Butelki pasteryzować przez 20 minut.


Taki sposób przygotowania syropu przez dodanie kwiatów do schłodzonej bazy do temperatury 70°C pozwala na zachowanie termolabilnych związków( w tym pyłku i nektaru z kwiatów) oraz jednocześnie wciąż jest to temperatura bójcza dla mikroorganizmów. Brak rozwoju pleśni w syropie zapewnia też duże stężenie cukru.


Lipa ma też inne zastosowania. Jeśli surowcem będą owoce lipy i pozyskany z nich olej to jest wspaniałe źródło NNKT (niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych), które wzmacniają układ immunologiczny i powinny być stosowane w chorobach autoimmunogennych. Orzeszki lipy mają jedną z najwyższych w świecie roślin zawartość kwasu linolowego 30–60%. 


Można też wykonać olej z kwiatostanów lipy (pozostawić na 2 tygodnie kwiaty w oleju roślinnym 1:1), który ma zastosowanie zewnętrzne do pielęgnacji skóry oraz do leczenia hemoroidów (wlewki).


Gorąco zachęcam do wyjścia do parków i ogrodów, żeby samodzielnie zebrać kwiatostany lipy. Będziemy mieli świeży surowiec o znanym pochodzeniu, bogaty w fitozwiązki, z którego zrobimy wartościowe preparaty. Można też uczyć w ten prosty sposób własne dzieci naturalnego leczenia się. 


Opracowała Gosia Romańczuk

Inne wpisy w tej kategorii

Koper włoski

2022-07-01

Koper włoski

Koper włoski jest dodatkiem do wielu potraw. Jego popularność sięga czasów starożytnych, kiedy to wierzono, że ma on magiczną moc, która miała chronić przed demonami i złymi duchami. Oprócz walor [...]

Czytaj dalej

Glinki w zielarstwie kosmetycznym

2022-06-29

Glinki w zielarstwie kosmetycznym

Glinka (łac. bolus) – sterylny sproszkowany minerał ilasty o właściwościach bakteriobójczych, mineralizujących oraz zabliźniających. Zawiera w swoim składzie tritlenek diglinu, związki wapnia, di [...]

Czytaj dalej

Aronia – doskonały lek na choroby cywilizacyjne

2022-06-27

Aronia – doskonały lek na choroby cywilizacyjne

Aronia to cudowna roślina z rodziny różowatych. Występuje w kilku odmianach, z czego najbardziej popularne to: aronia czerwona (Aronia arbutifolia), czarna (Aronia melanocarpa) oraz śliwolistna ( [...]

Czytaj dalej

Magnez – życiodajny biopierwiastek

2022-06-24

Magnez – życiodajny biopierwiastek

O magnezie i jego wpływie na zdrowie powiedziano i napisano już niemal wszystko, ale znamienne niech będą słowa, jakie wypowiedział na kongresie w Vittel prof. Durlach, a mianowicie: „człowiek ni [...]

Czytaj dalej

  Olej z drzewa, które samo wybiera, gdzie chce rosnąć

2022-06-23

Olej z drzewa, które samo wybiera, gdzie chce rosnąć

Olej arganowy zaliczany jest do najdroższych na świecie ze względu na jego właściwości oraz ograniczoną dostępność. Drzewo Argania spinosa jest endemitem rosnącym i owocującym tylko w jednym miej [...]

Czytaj dalej

Gotowanie zdrowszych POTraw z urządzeniami wielofunkcyjnymi Instant Pot

2022-06-22

Gotowanie zdrowszych POTraw z urządzeniami wielofunkcyjnymi Instant Pot

Multicookery Instant Pot to nowy na polskim rynku wielozadaniowy sprzęt gotujący, który na rynku amerykańskim od wielu lat zbiera same najlepsze recenzje. Stało się tak dlatego, że Instant Pot to [...]

Czytaj dalej