Migrena

Migrena

Migrena jest bardzo męczącą przypadłością. Do tej pory nie do końca są zbadane jej przyczyny. Najważniejsze jest więc to, by łagodzić jej objawy i skrócić czas ich trwania. Czy jest to w ogóle możliwe? 

Migrena to choroba przewlekła należąca do najczęściej spotykanych chorób układu nerwowego. Pojawia się okresowo – w większości przypadków stwierdza się od jednego do trzech napadów w miesiącu. Migrena charakteryzuje się nawracającym, silnym i pulsującym bólem głowy, któremu mogą towarzyszyć inne objawy neurologiczne lub zaburzenia: nudności, wymioty, biegunka, bladość twarzy, uczucie gorąca lub zimna, nadmierna potliwość czy nadwrażliwość na hałas, światło lub zapachy. 

Podatność na występowanie migren zależy od wieku, płci i rasy. Trzykrotnie częściej chorują na nią kobiety niż mężczyźni. Rzadko migrena występuje przed okresem dojrzewania (4 na 100 przypadków), natomiast częstotliwość występowania zwiększa się w grupie wiekowej od 25. do 45. r. ż. Na migrenę w krajach wysoko rozwiniętych cierpi około 15 proc. populacji. Średni czas trwania nieleczonego napadu wynosi około 18 godzin. 

Migrena towarzyszy niektórym ludziom przez większą część życia – ze zmienną indywidualną częstotliwością. Jest uwarunkowana genetycznie. Przyczyny migreny nie są znane, ale wiadomo, że w jej powstanie zaangażowane są układy: naczyniowy i nerwowy.

W każdym momencie postać epizodyczna może przejść w postać przewlekłą. Głównym celem leczenia migreny jest zniesienie bólu i objawów towarzyszących (zwłaszcza nudności i wymiotów) oraz zapobieganie ewentualnym nawrotom choroby.

Wyróżnia się dwie główne postaci kliniczne migreny: migrena z aurą i bez aury, inne rodzaje migreny stwierdza się rzadziej.

Aura migrenowa to zespół objawów wzrokowych lub neurologicznych zwiastujących atak migrenowy. Przykładami aury migrenowej mogą być:

mroczki,

odczucie błyskających świateł, 

jasne plamy, 

migocząca zygzakowata linia, 

pomniejszenie widzianych przedmiotów,

migoczące linie wokół czarnego mroczka,

zaburzenia ostrości widzenia, 

niedowidzenie połowiczne,

tymczasowa utrata wzroku,

mrowienie, drętwienie, niedowład połowiczny,

osłabienie, niezborność ruchowa, 

zaburzenia mowy, 

zaburzenia funkcji nerwów czaszkowych – podwójne widzenie, szumy w uszach, utrata słuchu,

zaburzenia równowagi.

W czasie od 1 godziny do 24 godzin przed wystąpieniem migreny (zarówno z aurą, jak i bez aury) mogą się pojawić tzw. zwiastuny, które są obecne w 20–60 proc. przypadków. Objawy zwiastujące to na przykład: rozdrażnienie, nadpobudliwość, przygnębienie, uczucie zmęczenia, ziewanie, problemy z koncentracją, szczególna ochota na coś konkretnego do zjedzenia lub sztywność karku. 

Typowy, migrenowy ból głowy u większości osób na początku jest jednostronny, stopniowo narastający, tętniący, następnie przechodzi w obustronny ból głowy. U osób dorosłych trwa on od 4 do 72 godzin. Charakterystyczne jest nasilenie bólu nawet podczas niewielkiej aktywności fizycznej. W 90 proc. przypadków migrenie towarzyszą mdłości, a u 30 proc. pojawiają się wymioty. Osobie z atakiem migrenowym ulgę przynosi położenie się w ciemnym, chłodnym, cichym i pozbawionym zapachów pomieszczeniu, w którym można po prostu zasnąć. Nawet krótki sen przynosi czasem dużą ulgę. 

Po migrenowym napadzie często się utrzymują: zmęczenie, drażliwość, apatia, tępy, „zejściowy” migrenowy ból głowy. 

Do najczęściej spotykanych czynników wywołujących migrenę należą: 

stres lub odprężenie, np. po weekendzie, poniedziałkowy lęk;

zmiany hormonalne (np. miesiączka, jajeczkowanie, środki antykoncepcyjne); 

pokarmy i napoje (czekolada, nabiał, kakao, alkohol – szczególnie czerwone wino; cytrusy, wołowina, potrawy zawierające glutaminian sodu, aspartam i metale ciężkie, a także: gluten, produkty fermentowane, kiszone, marynowane);

głodówki, diety odchudzające; 

nieprawidłowy rytm snu, jego rozregulowanie – np. zbyt długi sen w dni wolne od pracy/szkoły;

zmęczenie, nadmierny wysiłek fizyczny;

– leki (nitrogliceryna i jej pochodne, histamina, ranitydyna, estrogeny, nifedypina); 

gwałtowne zmiany pogody, zwłaszcza różnice w ciśnieniu atmosferycznym, pobyt na dużych wysokościach w górach; 

bodźce fizyczne np. jasne lub migoczące światło, hałas, zapachy, szczególnie te nieprzyjemne.

Leczenie farmakologiczne

Wybór terapii zależy od typu migreny, częstości i nasilenia napadów, rodzaju i nasilenia objawów towarzyszących, chorób współistniejących, ryzyka i działań niepożądanych leków. Leczenie farmakologiczne ma cel doraźny (przerywający napad) lub zapobiegawczy – ma zmniejszyć częstotliwość lub spowodować całkowite ustąpienie napadów bólu głowy. Najbardziej powszechne środki farmakologiczne przepisywane przez lekarzy to:

– kwas acetylosalicylowy,

– podstawowe leki przeciwbólowe,

– niesteroidowe leki przeciwzapalne,

– ergotamina i inne alkaloidy sporyszu,

– tryptany – wybiórczy agoniści receptorów 5-HT1B/D,

– leki przeciwwymiotne,

– analgetyki opioidowe (wyjątkowo i sporadycznie).

Leczenie niefarmakologiczne

Podstawową kwestią jest unikanie czynników wywołujących napady migrenowe. 

Medyczne czasopismo naukowe „The Lancet” w 1979 roku opublikowało wyniki badań, z których wynikało, że 60 pacjentów cierpiących na bóle migrenowe po odstawieniu na okres jednego miesiąca konkretnych artykułów spożywczych aż w 85 proc. przypadków uwolniło się od migreny. Badaniu poddano pacjentów, którzy jedli 13 takich samych artykułów spożywczych. Wyeliminowano z diety następujące produkty powtarzające się u wszystkich badanych: pszenicę, pomarańcze, jaja, herbatę, czekoladę, mleko, wołowinę, kukurydzę, trzcinę cukrową, drożdże, sery, wino i piwo.

Inne badanie opublikowane w „Journal of Painache Pain” ujawniło, że nawet pojedyncze spożycie glutaminianu sodu może spowodować bóle głowy u większości zdrowych osób, a co dopiero cierpiących na migreny. Inne badania dowiodły korelacji między spożywaniem aspartamu a bólami migrenowymi. Natomiast badania przeprowadzone w Turcji wykazały, że osoby cierpiące na migreny miały w organizmie znacznie wyższy poziom kadmu, żelaza, ołowiu i manganu w porównaniu ze zdrową grupą kontrolną.

Również odstawienie produktów bogatych w gluten może być kluczowe w leczeniu migreny – niemieckie badanie przeprowadzone na 72 pacjentach z celiakią potwierdziło, że 28 proc. z nich cierpi na tę chorobę. 

Przeprowadzono badania, w wyniku których zaobserwowano, że już 6-miesięczne odstawienie glutenu sprawiło, iż 25 proc. pacjentów pozbyło się ataków migreny. Z kolei wśród 75 proc. badanych mieli rzadsze epizody, krótszy czas trwania i mniejszą intensywność.

Osoby cierpiące na migreny powinny zwiększyć suplementację magnezu. Badania potwierdziły, że pierwiastek ten podawany dożylnie znacznie zmniejszył ostre migreny już w ciągu 15–45 minut. Magnez podawany doustnie również znacznie zmniejszył częstotliwość i natężenie migreny. Również regularne przyjmowanie witamin z grupy B wyeliminowało migrenę w połowie przypadków przebadanych 52 pacjentów. 

Oczywiście istnieje wiele ziół wspomagających walkę z migreną, należą do nich: złocień maruna, lepiężnik, konopie lub miłorząb dwuklapowy. Niemieckie badanie wykazało, że ekstrakt z korzenia lepiężnika zapobiega migrenom u dzieci i młodzieży. Przebadano 108 dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 17 lat z ciężkimi migrenami. Pacjentom podawano od 50 do 150 mg ekstraktu z lepiężnika w zależności od ich wieku. Po czterech miesiącach 77 proc. wszystkich pacjentów zgłosiło zmniejszenie częstotliwości napadów migreny najmniej o połowę. Częstotliwość ataku została zmniejszona o 63 proc. U 91 proc. pacjentów stwierdzono poprawę po 4 miesiącach leczenia.

Istnieje wiele metod umożliwiających walkę z migrenowymi bólami głowy, niniejszy artykuł nie wyczerpał ich wszystkich. Warto zadbać o odpowiednią dietę, suplementację i relaks, gdyż migrenę, podobnie jak wiele innych chorób, można wyleczyć bez syntetycznych leków.

Agata Majcher

Bibliografia:

https://www.greenmedinfo.com/blog/12-proven-natural-therapies-prevent-and-relieve-migraines

Inne wpisy w tej kategorii

W jaki sposób sprawdzić stężenie miedzi w organizmie

2021-06-16

W jaki sposób sprawdzić stężenie miedzi w organizmie

W jaki sposób sprawdzić stężenie miedzi w organizmie  Z roku na rok wzrasta sprzedaż suplementów diety, obserwuje się także rosnący trend zmierzający w stronę zdrowego stylu życia. Dbałość o wyg [...]

Czytaj dalej

Jak zapobiegać otyłości?

2021-06-14

Jak zapobiegać otyłości?

Jak zapobiegać otyłości? Rozwój cywilizacji przynosi wiele pozytywnych rozwiązań dla ludzkości, jednak niesie także wiele niebezpieczeństw. Jednym z nich jest otyłość. To choroba, która dotyka c [...]

Czytaj dalej

Choroba Wilsona – choroba z nadmiaru miedzi

2021-06-07

Choroba Wilsona – choroba z nadmiaru miedzi

Choroba Wilsona – choroba z nadmiaru miedzi Choroba Wilsona, czyli zwyrodnienie wątrobowo-soczewkowe, jest genetycznie uwarunkowaną chorobą, w której białko transportujące miedź jest wadliwe, na [...]

Czytaj dalej

Choroba Menkesa – choroba z niedoboru miedzi

2021-06-01

Choroba Menkesa – choroba z niedoboru miedzi

Choroba Menkesa – choroba z niedoboru miedzi Jak ważna jest miedź dla naszego zdrowia? Jest wybitnie ważna. Choć jej niedobór zdarza się wyjątkowo rzadko, to jednak ciężki niedobór zaobserwować [...]

Czytaj dalej

CHRAPANIE – przypadłość czy choroba ?

2021-04-22

CHRAPANIE – przypadłość czy choroba ?

CHRAPANIE – przypadłość czy choroba ? W zasadzie każdy z nas miał w życiu do czynienia z chrapaniem: albo dotknęło to nas samych, albo musieliśmy znosić męczące chrapanie innych współlokatoró [...]

Czytaj dalej

Jak zachować mocne kości?

2021-04-16

Jak zachować mocne kości?

Jak zachować mocne kości? Osteoporoza to choroba cywilizacji zachodniej. Na świecie choruje na nią około 200 mln kobiet, w Polsce ponad 2 mln. Choroba ta polega na wytrącaniu się z kości białk [...]

Czytaj dalej