Migrena

Migrena

Migrena jest bardzo męczącą przypadłością. Do tej pory nie do końca są zbadane jej przyczyny. Najważniejsze jest więc to, by łagodzić jej objawy i skrócić czas ich trwania. Czy jest to w ogóle możliwe? 

Migrena to choroba przewlekła należąca do najczęściej spotykanych chorób układu nerwowego. Pojawia się okresowo – w większości przypadków stwierdza się od jednego do trzech napadów w miesiącu. Migrena charakteryzuje się nawracającym, silnym i pulsującym bólem głowy, któremu mogą towarzyszyć inne objawy neurologiczne lub zaburzenia: nudności, wymioty, biegunka, bladość twarzy, uczucie gorąca lub zimna, nadmierna potliwość czy nadwrażliwość na hałas, światło lub zapachy. 

Podatność na występowanie migren zależy od wieku, płci i rasy. Trzykrotnie częściej chorują na nią kobiety niż mężczyźni. Rzadko migrena występuje przed okresem dojrzewania (4 na 100 przypadków), natomiast częstotliwość występowania zwiększa się w grupie wiekowej od 25. do 45. r. ż. Na migrenę w krajach wysoko rozwiniętych cierpi około 15 proc. populacji. Średni czas trwania nieleczonego napadu wynosi około 18 godzin. 

Migrena towarzyszy niektórym ludziom przez większą część życia – ze zmienną indywidualną częstotliwością. Jest uwarunkowana genetycznie. Przyczyny migreny nie są znane, ale wiadomo, że w jej powstanie zaangażowane są układy: naczyniowy i nerwowy.

W każdym momencie postać epizodyczna może przejść w postać przewlekłą. Głównym celem leczenia migreny jest zniesienie bólu i objawów towarzyszących (zwłaszcza nudności i wymiotów) oraz zapobieganie ewentualnym nawrotom choroby.

Wyróżnia się dwie główne postaci kliniczne migreny: migrena z aurą i bez aury, inne rodzaje migreny stwierdza się rzadziej.

Aura migrenowa to zespół objawów wzrokowych lub neurologicznych zwiastujących atak migrenowy. Przykładami aury migrenowej mogą być:

mroczki,

odczucie błyskających świateł, 

jasne plamy, 

migocząca zygzakowata linia, 

pomniejszenie widzianych przedmiotów,

migoczące linie wokół czarnego mroczka,

zaburzenia ostrości widzenia, 

niedowidzenie połowiczne,

tymczasowa utrata wzroku,

mrowienie, drętwienie, niedowład połowiczny,

osłabienie, niezborność ruchowa, 

zaburzenia mowy, 

zaburzenia funkcji nerwów czaszkowych – podwójne widzenie, szumy w uszach, utrata słuchu,

zaburzenia równowagi.

W czasie od 1 godziny do 24 godzin przed wystąpieniem migreny (zarówno z aurą, jak i bez aury) mogą się pojawić tzw. zwiastuny, które są obecne w 20–60 proc. przypadków. Objawy zwiastujące to na przykład: rozdrażnienie, nadpobudliwość, przygnębienie, uczucie zmęczenia, ziewanie, problemy z koncentracją, szczególna ochota na coś konkretnego do zjedzenia lub sztywność karku. 

Typowy, migrenowy ból głowy u większości osób na początku jest jednostronny, stopniowo narastający, tętniący, następnie przechodzi w obustronny ból głowy. U osób dorosłych trwa on od 4 do 72 godzin. Charakterystyczne jest nasilenie bólu nawet podczas niewielkiej aktywności fizycznej. W 90 proc. przypadków migrenie towarzyszą mdłości, a u 30 proc. pojawiają się wymioty. Osobie z atakiem migrenowym ulgę przynosi położenie się w ciemnym, chłodnym, cichym i pozbawionym zapachów pomieszczeniu, w którym można po prostu zasnąć. Nawet krótki sen przynosi czasem dużą ulgę. 

Po migrenowym napadzie często się utrzymują: zmęczenie, drażliwość, apatia, tępy, „zejściowy” migrenowy ból głowy. 

Do najczęściej spotykanych czynników wywołujących migrenę należą: 

stres lub odprężenie, np. po weekendzie, poniedziałkowy lęk;

zmiany hormonalne (np. miesiączka, jajeczkowanie, środki antykoncepcyjne); 

pokarmy i napoje (czekolada, nabiał, kakao, alkohol – szczególnie czerwone wino; cytrusy, wołowina, potrawy zawierające glutaminian sodu, aspartam i metale ciężkie, a także: gluten, produkty fermentowane, kiszone, marynowane);

głodówki, diety odchudzające; 

nieprawidłowy rytm snu, jego rozregulowanie – np. zbyt długi sen w dni wolne od pracy/szkoły;

zmęczenie, nadmierny wysiłek fizyczny;

– leki (nitrogliceryna i jej pochodne, histamina, ranitydyna, estrogeny, nifedypina); 

gwałtowne zmiany pogody, zwłaszcza różnice w ciśnieniu atmosferycznym, pobyt na dużych wysokościach w górach; 

bodźce fizyczne np. jasne lub migoczące światło, hałas, zapachy, szczególnie te nieprzyjemne.

Leczenie farmakologiczne

Wybór terapii zależy od typu migreny, częstości i nasilenia napadów, rodzaju i nasilenia objawów towarzyszących, chorób współistniejących, ryzyka i działań niepożądanych leków. Leczenie farmakologiczne ma cel doraźny (przerywający napad) lub zapobiegawczy – ma zmniejszyć częstotliwość lub spowodować całkowite ustąpienie napadów bólu głowy. Najbardziej powszechne środki farmakologiczne przepisywane przez lekarzy to:

– kwas acetylosalicylowy,

– podstawowe leki przeciwbólowe,

– niesteroidowe leki przeciwzapalne,

– ergotamina i inne alkaloidy sporyszu,

– tryptany – wybiórczy agoniści receptorów 5-HT1B/D,

– leki przeciwwymiotne,

– analgetyki opioidowe (wyjątkowo i sporadycznie).

Leczenie niefarmakologiczne

Podstawową kwestią jest unikanie czynników wywołujących napady migrenowe. 

Medyczne czasopismo naukowe „The Lancet” w 1979 roku opublikowało wyniki badań, z których wynikało, że 60 pacjentów cierpiących na bóle migrenowe po odstawieniu na okres jednego miesiąca konkretnych artykułów spożywczych aż w 85 proc. przypadków uwolniło się od migreny. Badaniu poddano pacjentów, którzy jedli 13 takich samych artykułów spożywczych. Wyeliminowano z diety następujące produkty powtarzające się u wszystkich badanych: pszenicę, pomarańcze, jaja, herbatę, czekoladę, mleko, wołowinę, kukurydzę, trzcinę cukrową, drożdże, sery, wino i piwo.

Inne badanie opublikowane w „Journal of Painache Pain” ujawniło, że nawet pojedyncze spożycie glutaminianu sodu może spowodować bóle głowy u większości zdrowych osób, a co dopiero cierpiących na migreny. Inne badania dowiodły korelacji między spożywaniem aspartamu a bólami migrenowymi. Natomiast badania przeprowadzone w Turcji wykazały, że osoby cierpiące na migreny miały w organizmie znacznie wyższy poziom kadmu, żelaza, ołowiu i manganu w porównaniu ze zdrową grupą kontrolną.

Również odstawienie produktów bogatych w gluten może być kluczowe w leczeniu migreny – niemieckie badanie przeprowadzone na 72 pacjentach z celiakią potwierdziło, że 28 proc. z nich cierpi na tę chorobę. 

Przeprowadzono badania, w wyniku których zaobserwowano, że już 6-miesięczne odstawienie glutenu sprawiło, iż 25 proc. pacjentów pozbyło się ataków migreny. Z kolei wśród 75 proc. badanych mieli rzadsze epizody, krótszy czas trwania i mniejszą intensywność.

Osoby cierpiące na migreny powinny zwiększyć suplementację magnezu. Badania potwierdziły, że pierwiastek ten podawany dożylnie znacznie zmniejszył ostre migreny już w ciągu 15–45 minut. Magnez podawany doustnie również znacznie zmniejszył częstotliwość i natężenie migreny. Również regularne przyjmowanie witamin z grupy B wyeliminowało migrenę w połowie przypadków przebadanych 52 pacjentów. 

Oczywiście istnieje wiele ziół wspomagających walkę z migreną, należą do nich: złocień maruna, lepiężnik, konopie lub miłorząb dwuklapowy. Niemieckie badanie wykazało, że ekstrakt z korzenia lepiężnika zapobiega migrenom u dzieci i młodzieży. Przebadano 108 dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 17 lat z ciężkimi migrenami. Pacjentom podawano od 50 do 150 mg ekstraktu z lepiężnika w zależności od ich wieku. Po czterech miesiącach 77 proc. wszystkich pacjentów zgłosiło zmniejszenie częstotliwości napadów migreny najmniej o połowę. Częstotliwość ataku została zmniejszona o 63 proc. U 91 proc. pacjentów stwierdzono poprawę po 4 miesiącach leczenia.

Istnieje wiele metod umożliwiających walkę z migrenowymi bólami głowy, niniejszy artykuł nie wyczerpał ich wszystkich. Warto zadbać o odpowiednią dietę, suplementację i relaks, gdyż migrenę, podobnie jak wiele innych chorób, można wyleczyć bez syntetycznych leków.

Agata Majcher

Bibliografia:

https://www.greenmedinfo.com/blog/12-proven-natural-therapies-prevent-and-relieve-migraines

Inne wpisy w tej kategorii

Bielactwo nabyte

2021-01-20

Bielactwo nabyte

Bielactwo nabyte to choroba, która jest bardzo charakterystyczna i widoczna – przez to może być przyczyną dyskomfortu psychicznego. Jakie są metody jej leczenia? Czy odnoszą one pozytywny skutek? [...]

Czytaj dalej

Apitoksynoterapia, czyli leczenie jadem pszczół

2021-01-20

Apitoksynoterapia, czyli leczenie jadem pszczół

Pszczoły i produkty pszczele to prawdziwy skarb. Owady te są niezwykle cenne dla otaczającego nas środowiska. Apitoksynoterpia to wykorzystanie pszczelego jadu w leczeniu różnych przypadłości. Je [...]

Czytaj dalej

Wyrostek robaczkowy – diagnostyka i rozpoznanie – cz. 3

2021-01-20

Wyrostek robaczkowy – diagnostyka i rozpoznanie – cz. 3

Wpływ na wystąpienie objawów OZWR, czyli ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego ma wiele czynników. A same jego objawy mogą być dość mylące.  Jak rozpoznać OZWR? Ostre zapalenie wyrostka robac [...]

Czytaj dalej

Serce

2021-01-14

Serce

Serce to najważniejszy narząd układu krążenia. Ta niezawodna pompa pracuje bez ustanku i nigdy nie odpoczywa. Jest w stanie w ciągu jednej godziny przetoczyć ponad 350 litrów krwi, a w ciągu całe [...]

Czytaj dalej

Wyrostek robaczkowy – co trzeba o nim wiedzieć – cz. 2

2021-01-14

Wyrostek robaczkowy – co trzeba o nim wiedzieć – cz. 2

Jeśli zdarzy się nam albo komuś z naszych bliskich atak wyrostka robaczkowego, po pierwsze dobrze jest umieć go rozpoznać, a po drugie wiedzieć, jak w takim przypadku pomóc.  Wyrostek robaczk [...]

Czytaj dalej

Niesamowite właściwości pyłku sosny

2020-12-18

Niesamowite właściwości pyłku sosny

Opracował w języku polskim Michał Uroczyński (Jaworzno, 23.11.2020) Pyłek sosnowy   Natura tworzyła cud w postaci sosnowych drzew o wiecznie zielonym i nieśmiertelnym życiu przez tysiące lat [...]

Czytaj dalej