Izabela

Izabela

Ból brzucha
Ból brzucha


Ból brzucha to niespecyficzny, subiektywny objaw występujący w obrębie jamy brzusznej. Ból w okolicach brzucha może być spowodowany zarówno dolegliwościami ze strony układu pokarmowego, jak również za objaw bólu brzucha mogą odpowiadać narządy innych układów (np. ból podczas menstruacji lub ucisk w obrębie kręgosłupa).


Ból brzucha


W zależności od rodzaju unerwienia, narządy jamy brzusznej (trzewia brzuszne) na niektóre bodźce są wrażliwe, a na niektóre nie. Pobieranie pewnych tkanek do badania, poprzez nacinanie, szczypanie, rozrywanie lub zgniatanie trzewi brzusznych – jakkolwiek by to nie brzmiało – nie wywołuje bólu, a rozciąganie, rozdęcie czy napięcie ścian – już tak.


Najsilniej ból odczuwany jest w okolicy narządów w kształcie umięśnionej rury, czyli: w przełyku, żołądka, jelit lub przewodów żółciowych. W przypadku nieunerwionej wątroby ból określa się jako: „rozdęcie”, „powiększenie” i „rozciągnięcie” otaczającej ją otrzewnej. Wątroba jako narząd miąższowy sama w sobie nie boli, ale gdy niedomaga, odczuwać to można jako ucisk, kłucie lub skurcze.


Ból trzewny często określany jest jako: „tępy”, „gniotący”, „palący” lub „kurczowy”, ze względu na czas trwania klasyfikuje się go jako: ostry (o nagłym początku, ustępuje po usunięciu przyczyny), nawracający (pojawia się okresowo) i przewlekły (trwający dłużej niż trzy miesiące).


Ze względu na swą różnorodność ból brzucha został odpowiednio skatalogowany w oparciu o: stopień nasilenia, czas trwania, rodzaj, lokalizację, brany jest także pod uwagę aspekt, czy wraz z nim występują dolegliwości towarzyszące. Kluczowa jest samoobserwacja, ponieważ charakter bólu może dostarczyć wielu ważnych wskazówek.


Sytuacje alarmowe


Tylko 5 proc. chorych z ostrym bólem brzucha wymaga pilnej interwencji szpitalnej i przeprowadzenia operacji. Istnieją charakterystyczne objawy, które powinno się uznać za niepokojące i pilne. Oto one:


•    ostry ból brzucha z wymiotami lub nagłym zatrzymaniem gazów lub stolca – możliwa niedrożność (tzw. ostry brzuch);
•    żółtaczka, guzy w brzuchu, zmiany w okolicach odbytu;
•    krew w stolcu, przewlekły ból brzucha – możliwy nowotwór jelita grubego lub zapalenie jelit;
•    utrata masy ciała i przewlekły ból – możliwy nowotwór lub zapalenie jelit;
•    ból brzucha w nocy, budzący chorego.


O czym może świadczyć ból ostry


Ostry ból brzucha jest sygnałem ostrzegawczo-obronnym, którego nie wolno bagatelizować. Najczęściej jest objawem choroby zagrażającej zdrowiu lub życiu, o ostrym przebiegu. Przykłady ostrego bólu brzucha:


•    perforacja wrzodu żołądkowego,
•    zapalenie wyrostka robaczkowego,
•    perforacja lub niedrożność jelit,
•    ostre stany zapalne (np. trzustki),
•    zapalenie lub perforacja uchyłków jelita grubego,
•    zapalenie pęcherzyka żółciowego, wątroby, dróg żółciowych, pęcherza moczowego,
•    kolka żółciowa,
•    zakrzepica żył wątrobowych, żył trzewnych,
•    pęknięcie śledziony,
•    kamica moczowa,
•    ciąża pozamaciczna,
•    skręt jądra,
•    zapalenie przydatków,
•    nadwrażliwość pokarmowa,
•    zatrucie toksynami (np. muchomorem sromotnikowym, rtęcią, ołowiem, pleśnią),
•    choroba wieńcowa serca,
•    zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia,
•    nadczynność tarczycy,
•    ciąża i poród.


O czym może świadczyć ból przewlekły i nawracający


Ból brzucha nawracający pojawia się okresowo, samoistnie lub na skutek czynnika wyzwalającego. Ból jako przewlekły określa się, jeśli trwa on od minimum trzech miesięcy. Przykłady:


•    zespół jelita drażliwego,
•    dyspepsja czynnościowa,
•    przewlekły zespół bólowy pęcherza moczowego,
•    przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka i dwunastnicy, choroba wrzodowa, refluks żołądka,
•    kamica pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych,
•    przewlekłe zapalenie trzustki,
•    nowotwory narządów jamy brzusznej,
•    choroba Leśniowskiego i Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
•    choroby infekcyjne i pasożytnicze jelit,
•    przewlekłe zapalenie wątroby,
•    celiakia,
•    zaburzenia trawienia laktozy,
•    endometrioza,
•    choroby układu nerwowego: stwardnienie rozsiane, neuropatia po uszkodzeniu rdzenia kręgowego, choroba Parkinsona.


Diagnostyka


Ból brzucha może mieć wiele przyczyn, w ustaleniu których pomocne mogą być badania diagnostyczne. Do najczęściej wykonywanych należą:


•    morfologia krwi – elektrolity, glukoza, mocznik, kreatynina, bilirubina, amylaza, ALT, AST, GGT, ALP,
•    EKG,
•    badanie stolca na obecność krwi utajonej,
•    badanie ogólne i bakteriologiczne moczu,
•    USG jamy brzusznej.


W niektórych przypadkach wykonuje się także:


•    endoskopię,
•    tomografię komputerową,
•    rezonans magnetyczny,
•    badanie wycinków błony śluzowej.

Agata Majcher











Izabela

Izabela

Inne wpisy w tej kategorii

Ziołolecznictwo na ratunek w zakażeniach Helicobacter pylori

2022-01-12

Ziołolecznictwo na ratunek w zakażeniach Helicobacter pylori

W poprzednich artykułach omawiających zakażenie bakterią H. pylori mogliście Państwo przeczytać, jak bardzo jest to niebezpieczny patogen, który upodobał sobie środowisko śluzówki żołądka. W kwaś [...]

Czytaj dalej

Choroba Leśniowskiego i Crohna

2022-01-10

Choroba Leśniowskiego i Crohna

Choroba Leśniowskiego i Crohna to przewlekła choroba zapalna. Procesem zapalnym mogą być objęte różne obszary ścian przewodu pokarmowego – od jamy ustnej aż po odbyt. Są to najczęściej owrzodzeni [...]

Czytaj dalej

Helicobacter pylori – jak leczyć

2022-01-03

Helicobacter pylori – jak leczyć

Leczenie farmakologiczneW leczeniu H. pylori dostępne są różnorodne schematy leczenia farmakologicznego wykazujące bardzo wysoką skuteczność. Od 85–90 proc. przypadków terapia kończy się sukcesem [...]

Czytaj dalej

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy

2022-01-03

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy uważana jest za jedną z najczęstszych chorób układu pokarmowego, występuje u ok. 10 proc. dorosłej populacji. Może się pojawić w każdym wieku i u obu płci, [...]

Czytaj dalej

Celiakia – choroba z zaburzeń trawienia i wchłaniania. Zalecenia dietetyczne

2021-12-21

Celiakia – choroba z zaburzeń trawienia i wchłaniania. Zalecenia dietetyczne

Celiakia – (inne nazwy to: glutenozależna choroba trzewna, enteropatia glutenowrażliwa lub sprue nietropikalna) – to przewlekła, wielonarządowa choroba o podłożu autoimmunologicznym i genetyczn [...]

Czytaj dalej

Helicobacter pylori – przebiegła bakteria

2021-12-16

Helicobacter pylori – przebiegła bakteria

Bakteria Helicobacter pylori ponosi winę za rozwój różnego typu zapaleń błony śluzowej żołądka i dwunastnicy (jest to jedna z przyczyn, ale nie jedyna). Szacuje się, że około 60 proc. populacji n [...]

Czytaj dalej