Marek

Marek

Koronowany wirus

Koronawirus - jak się nie zarazić

Wirusy są zakaźnymi patogenami składającymi się z białek i materiału genetycznego, które mogą się mnożyć jedynie w zainfekowanych przez nie komórkach. Nie wykazują żadnych innych funkcji życiowych, jednocześnie mają zdolność do namnażania się oraz zmienność genetyczną (mutacje).

W materiale genetycznym wirusów zawarta jest informacja budowy osłonki, nazywanej kapsydem. Niektóre z nich mogą nabyć dodatkowo otoczkę lipidową (tłuszczową). Wirusy infekują: ludzi, zwierzęta, rośliny, grzyby, glony itd. Materiał genetyczny może być zapisany zarówno w postaci DNA, jak i RNA – przy czym oba te kwasy u wirusów mogą przyjmować formę jednoniciową lub dwuniciową.

Wszystkie wirusy potrzebują specyficznych nosicieli, żeby się namnażać, ponieważ na ich powierzchni znajdują się konkretne receptory, które wirus rozpoznaje i dlatego może do danych komórek wniknąć.

Infekcja wirusowa

Gdy wirus infekuje nowego nosiciela i zaczyna się namnażać, często w jego kodzie genetycznym pojawiają się mutacje. Istnieją wirusy, jak HIV czy grypa, w których mutacje występują częściej, co sprawia, że mogą się one łatwiej schować przed komórkami systemu immunologicznego nosiciela. Dlatego też tak ciężko znaleźć działającą na nie szczepionkę. Mutacje są losowe – mogą uczynić wirus bardziej zjadliwym albo sprawić, że nie będzie on już żadnym zagrożeniem dla nosiciela.

Wirusy nie występują w naturze po to, aby zabijać nosicieli, bo same też by wyginęły. Współistnieją one jako pasożyty, czasem zupełnie nie szkodząc. Jednak gdy wirus przeskoczy z głównego nosiciela na nosiciela pośredniego, który tych dostosowań nie posiada, infekcja może stać się poważniejsza lub nawet zagrażająca życiu. To właśnie obserwujemy w przypadku chorób pochodzenia zwierzęcego, które pojawiły się u ludzi.

Meldunki epidemiologiczne NIZP-PZH i statystyki obejmują łącznie grypę i przeziębienia pseudogrypowe. Nie ma statystyk dotyczących tylko grypy.

W Polsce w sezonie grypowym 2019/2020, w okresie od 1 września 2019 r. do 22 lutego 2020 r., odnotowano łącznie 2 839 154 zgłoszeń przypadków zachorowań na grypę lub pseudogrypę. Z powodu choroby zmarły 24 osoby, w tym 9 osób w dniach 16–22 lutego 2020 r.

Dotychczasowy przebieg narastania zapadalności na grypę i podejrzeń grypy nie odbiega od sytuacji w ostatnich dwóch sezonach (2017/18 i 2018/19).

W poprzednim sezonie grypowym, od 1 września 2018 r. do 7 kwietnia 2019 r., odnotowano prawie 3,7 mln zachorowań i podejrzeń zachorowań na grypę. Odnotowano również 143 zgony z powodu tej choroby – najwięcej od ponad pięciu lat. Zbliżona śmiertelność (124 zgony) była jedynie w sezonie 2015/2016. W ostatnim dziesięcioleciu rejestrowano zwykle od kilkunastu do kilkudziesięciu zgonów z powodu grypy.

Od początku 2020 r. odnotowuje się niższą liczbę zgłoszeń.

Najwyższa zapadalność na grypę wystąpiła u dzieci w wieku od 0 do 4 lat i osób w wieku od 5 do 14 lat, natomiast najniższa jest wśród ludzi w wieku 65 plus, co może wskazywać na korzystne działanie szczepień ochronnych.

Na świecie co minutę z powodu grypy umiera jedna osoba. Oznacza to, że co roku umiera pół miliona osób. W Polsce szczytowy pod tym względem jest okres między styczniem a marcem (http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/grypa/index.htm).

Zbawienna higiena

PZH informuje, że do najczęstszych powikłań grypy należą: zapalenie płuc, mięśnia sercowego, oskrzeli oraz ucha środkowego. Natomiast najskuteczniejszym sposobem zapobiegania są szczepienia i higiena. Wirus grypy na dłoniach przetrwa maksymalnie 5 minut. Natomiast dłużej zachowuje aktywność na klamkach, poręczach, przyciskach, dlatego lepiej dotykać je jednorazowymi chusteczkami wyrzucanymi zaraz po użyciu. Z tego powodu ważne jest częste mycie rąk, wietrzenie pomieszczeń oraz zbilansowana dieta. Konieczne jest także zakrywanie ust i nosa podczas kaszlu i kichania. Jeśli nie ma chusteczek jednorazowych, to używać trzeba zgięcia łokciowego.


Marek Ślusarski

Inne wpisy w tej kategorii

Tężec – objawy, leczenie, powikłania

2020-06-08

Tężec – objawy, leczenie, powikłania

Tężec to choroba zakaźna wywoływana przez bakterie beztlenowe. Ciężki przebieg może mieć skutki w postaci groźnych powikłań. Warto wiedzieć, jak się ustrzec przed tą chorobą i jak rozpoznać zakażenie

Czytaj dalej

Zakażenia HIV i AIDS

2020-06-08

Zakażenia HIV i AIDS

Od momentu zarejestrowania w Polsce pierwszego przypadku zakażenia HIV minęło prawie 35 lat. Przez ten czas na pewno wzrosła świadomość społeczeństwa na temat wirusa i możliwości zakażenia się nim.

Czytaj dalej

Zatrucie jadem żmii zygzakowatej

2020-05-20

Zatrucie jadem żmii zygzakowatej

Porośnięte trawą nasłonecznione łąki to wspaniałe miejsce do spacerów. Jednak podczas nich trzeba być czujnym, bo to też ulubione miejsca żmii zygzakowatej. Co zrobić, gdy dojdzie do ukąszenia?

Czytaj dalej

Zatrucia grzybami

2020-05-07

Zatrucia grzybami

Temat zatruć grzybami powraca jak bumerang, gdy rozpoczyna się okres grzybobrania. A ponieważ takie zatrucia są zazwyczaj bardzo poważne, to należy szybko reagować. Jak takie zatrucie rozpoznać?

Czytaj dalej

Borelioza z Lyme (cz. II)

2020-05-04

Borelioza z Lyme (cz. II)

Borelioza nie jest jedyną chorobą wywoływaną przez dobrze wszystkim znane pajęczaki –kleszcze. Jednak jest ona najbardziej popularna – także ze względu na powikłania, które mogą po niej nastąpić.

Czytaj dalej

Borelioza z Lyme (cz. I)

2020-05-04

Borelioza z Lyme (cz. I)

Kleszcze odstraszają nie tylko swoim wyglądem, ale także tym, że wywołują boreliozę. Co należy wiedzieć o tej chorobie? Jak się przed nią ustrzec? Co zrobić, gdy „złapiemy” kleszcza?

Czytaj dalej