Witamina K
Witamina K

Witamina K1 po raz pierwszy została wyizolowana z liści lucerny w 1939 roku przez duńskiego biochemika Henrika Dama. 

Termin „witamina K” odnosi się do grupy rozpuszczalnych w tłuszczach związków, spośród których biologiczne znaczenie mają filochinon: K1 syntetyzowany przez rośliny (zwłaszcza liściaste) oraz menachinony: K2 –syntetyzowane przez bakterie Gram-dodatnie. Menachinony, które odgrywają najważniejszą rolę w naszym organizmie, to MK-4 o krótkim łańcuchu izoprenoidowym oraz MK-7 o długim łańcuchu izoprenoidowym. Wyróżnia się jeszcze syntetyczną formę witaminę K – menadion (K3). 

Funkcje witaminy K

Witamina K1 jest niezbędna do tworzenia czynników krzepliwości krwi, ma działanie przeciwkrwotoczne. Zaś witamina K2 bierze udział w kształtowaniu tkanki kostnej. Witaminy mają także działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne, przeciwgrzybicze i przeciwbólowe. Są wrażliwe na działanie światła i zasad. 

Niedobór, ryzyko i objawy niedoboru

Niedobór witaminy K występuje niezwykle rzadko, ponieważ jest łatwo dostępna w wielu produktach spożywczych, a co istotne, jest syntetyzowana przez florę bakteryjną w przewodzie pokarmowym. Może jednak wystąpić upośledzone wchłanianie witaminy K na skutek antybiotykoterapii czy chorób nowotworowych.

Zwiększone zapotrzebowanie na witaminę K wykazują osoby starsze, noworodki, niemowlęta karmione wyłącznie piersią, osoby nadużywające alkohol, a także osoby, które spożywają za mało zielonych, liściastych warzyw. Choroby i zaburzenia wynikające z niedoboru tej witaminy to: bulimia, mukowiscydoza, choroba Crohna, zaburzone wchłanianie tłuszczów, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, nowotwory, biegunka tłuszczowa, zaburzenia wydzielania żółci, funkcji wątroby, trzustki oraz celiakia.

Objawy niedoboru


Do najczęstszych objawów niedoboru witaminy należą:

  • utrata apetytu,
  • biegunka,
  • krwotoki z nosa,
  • łatwe tworzenie się siniaków,
  • krwawienie z dziąseł,
  • obfite krwawienia menstruacyjne,
  • krwotoki pooperacyjne,
  • zaburzenia krzepnięcia krwi,
  • zaburzenie prawidłowej gęstości kości,
  • wzrost ryzyka wystąpienia osteoporozy i złamań kości, 
  • choroba krwotoczna u noworodków.

Zawartość witaminy K w pokarmach

Podstawowym źródłem witamina K1 są produkty spożywcze, zwłaszcza rośliny liściaste. Witamina K2 z kolei syntetyzowana jest przez bakterie w przewodzie pokarmowym, ale jej dodatkowym źródłem mogą być kiszone i fermentowane produkty spożywcze oraz sery, twarogi czy zsiadłe mleko.

Przykłady produktów spożywczych z zawartością witaminy K1:

  • sałata,
  • brukselka,
  • zielona herbata,
  • kapusta,
  • kalafior,
  • fasola,
  • groszek,
  • jaja,
  • masło.

Opracowała Agata Majcher

Bibliografia

Witaminy i składniki mineralne, Pałasiewicz W., Tuszyński P.K.; Kraków 2021.

Dietetyka – żywienie zdrowego i chorego człowieka, H. Ciborowska, A. Rudnicka, Warszawa 2019.

Mikroskładniki odżywcze, U. Gröber, Wrocław 2010.

Inne wpisy w tej kategorii

Mieszanka warzywna – dlaczego warto spożywać suszone warzywa?

2022-05-24

Mieszanka warzywna – dlaczego warto spożywać suszone warzywa?

Warzywa najlepiej jest spożywać świeże. Przyciągają swoim aromatem oraz wyglądem, co powoduje, że chce się po nie sięgać. Posiadają wiele cennych składników odżywczych, minerałów i witamin, które [...]

Czytaj dalej

Papryka czerwona słodka

2022-05-23

Papryka czerwona słodka

Papryka (Capsicum L.) jest rośliną należącą do rodziny psiankowatych i pochodzi z obszarów Ameryki Południowej oraz Środkowej. Obecnie jest rozpowszechniona i uprawiana na całym globie. Jeden z g [...]

Czytaj dalej

Jak dbać o nerki?

2022-05-18

Jak dbać o nerki?

Nerki to bardzo ważne organy układu moczowego, dzięki którym organizm może prawidłowo funkcjonować. Wraz z moczem usuwają z ciała substancje szkodliwe, co ma istotny wpływ  na jakość i poziom zdr [...]

Czytaj dalej

Kakao cejlońskie – pokarm bogów i ludzi

2022-05-13

Kakao cejlońskie – pokarm bogów i ludzi

Przez wieki ludzkość w każdym zakątku naszego globu miała swoje najbardziej uwielbiane grupy żywności, spośród których dodatkowo wyodrębniano tzw. wisienki na torcie wśród dostępnego jedzenia. Do [...]

Czytaj dalej

 Krew według tradycyjnej medycyny chińskiej

2022-05-12

Krew według tradycyjnej medycyny chińskiej

Krew to rodzaj tkanki łącznej składającej się z części płynnej, czyli osocza, oraz komórek, do których zaliczamy: krwinki czerwone, białe i płytkowe. Ten czerwony i życiodajny płyn krąży w układz [...]

Czytaj dalej

Aktywność fizyczna przy endometriozie

2022-05-10

Aktywność fizyczna przy endometriozie

Ból występujący w okolicach miednicy i pojawiający się w trakcie miesiączki może świadczyć o endometriozie. To choroba, która dotyka wiele kobiet, a jednym z jej objawów może być niepłodność. Dol [...]

Czytaj dalej