Witamina K

Witamina K

Witamina K

Witamina K1 po raz pierwszy została wyizolowana z liści lucerny w 1939 roku przez duńskiego biochemika Henrika Dama. 

Termin „witamina K” odnosi się do grupy rozpuszczalnych w tłuszczach związków, spośród których biologiczne znaczenie mają filochinon: K1 syntetyzowany przez rośliny (zwłaszcza liściaste) oraz menachinony: K2 –syntetyzowane przez bakterie Gram-dodatnie. Menachinony, które odgrywają najważniejszą rolę w naszym organizmie, to MK-4 o krótkim łańcuchu izoprenoidowym oraz MK-7 o długim łańcuchu izoprenoidowym. Wyróżnia się jeszcze syntetyczną formę witaminę K – menadion (K3). 

Funkcje witaminy K

Witamina K1 jest niezbędna do tworzenia czynników krzepliwości krwi, ma działanie przeciwkrwotoczne. Zaś witamina K2 bierze udział w kształtowaniu tkanki kostnej. Witaminy mają także działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne, przeciwgrzybicze i przeciwbólowe. Są wrażliwe na działanie światła i zasad. 

Niedobór, ryzyko i objawy niedoboru

Niedobór witaminy K występuje niezwykle rzadko, ponieważ jest łatwo dostępna w wielu produktach spożywczych, a co istotne, jest syntetyzowana przez florę bakteryjną w przewodzie pokarmowym. Może jednak wystąpić upośledzone wchłanianie witaminy K na skutek antybiotykoterapii czy chorób nowotworowych.

Zwiększone zapotrzebowanie na witaminę K wykazują osoby starsze, noworodki, niemowlęta karmione wyłącznie piersią, osoby nadużywające alkohol, a także osoby, które spożywają za mało zielonych, liściastych warzyw. Choroby i zaburzenia wynikające z niedoboru tej witaminy to: bulimia, mukowiscydoza, choroba Crohna, zaburzone wchłanianie tłuszczów, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, nowotwory, biegunka tłuszczowa, zaburzenia wydzielania żółci, funkcji wątroby, trzustki oraz celiakia.

Objawy niedoboru

Do najczęstszych objawów niedoboru witaminy należą:

    • utrata apetytu,

    • biegunka,

    • krwotoki z nosa,

    • łatwe tworzenie się siniaków,

    • krwawienie z dziąseł,

    • obfite krwawienia menstruacyjne,

    • krwotoki pooperacyjne,

    • zaburzenia krzepnięcia krwi,

    • zaburzenie prawidłowej gęstości kości,

    • wzrost ryzyka wystąpienia osteoporozy i złamań kości, 

    • choroba krwotoczna u noworodków.



Zawartość witaminy K w pokarmach

Podstawowym źródłem witamina K1 są produkty spożywcze, zwłaszcza rośliny liściaste. Witamina K2 z kolei syntetyzowana jest przez bakterie w przewodzie pokarmowym, ale jej dodatkowym źródłem mogą być kiszone i fermentowane produkty spożywcze oraz sery, twarogi czy zsiadłe mleko.

Przykłady produktów spożywczych z zawartością witaminy K1: sałata, brukselka, zielona herbata, kapusta, kalafior, fasola, groszek, jaja, masło.

Agata Majcher

Bibliografia

Witaminy i składniki mineralne, Pałasiewicz W., Tuszyński P.K.; Kraków 2021.

Dietetyka – żywienie zdrowego i chorego człowieka, H. Ciborowska, A. Rudnicka, Warszawa 2019.

Mikroskładniki odżywcze, U. Gröber, Wrocław 2010.

Inne wpisy w tej kategorii

Fasolka mung

2021-07-20

Fasolka mung

Fasolka mung Fasolka mung w Chinach oraz w wielu krajach Azji Południowej jest bardzo popularną rośliną strączkową. Jej spożywanie dostarcza organizmowi dużej ilości białka, dlatego polecana jes [...]

Czytaj dalej

Mangan

2021-07-20

Mangan

Mangan Mangan jest 12. najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem, jeśli chodzi o skład skorupy ziemskiej. Jest jednym z najbardziej niezbędnych mikroelementów potrzebnych do prawidłowego funk [...]

Czytaj dalej

Molibden

2021-07-16

Molibden

Molibden Molibden we wszechświecie jest dość rzadko spotykanym pierwiastkiem, znajduje się dopiero na 50. miejscu wśród najbardziej rozpowszechnionych pierwiastków występujących w skorupie ziems [...]

Czytaj dalej

Założenia diety ketogenicznej

2021-07-16

Założenia diety ketogenicznej

Założenia diety ketogenicznej Dieta ketogeniczna zyskuje coraz większe grono entuzjastów i sympatyków, jak również zatacza coraz szersze kręgi wśród fanów życia „w ketozie”. A to dlatego, że dla [...]

Czytaj dalej

Daktyle

2021-07-15

Daktyle

Daktyle Daktyle mają wiele właściwości zdrowotnych i odżywczych. Są uważane za najstarsze owoce Bliskiego Wschodu. Wykorzystywano je zarówno do spożywania na świeżo, jak też suszono, gotowano i [...]

Czytaj dalej

Cieciorka

2021-07-15

Cieciorka

Cieciorka Ciecierzyca jest rośliną, która znajduje poczesne miejsce w kuchni arabskiej. Ceni się ją także za właściwości zdrowotne i lecznicze, dzięki zawartym w niej składnikom odżywczym. Wspom [...]

Czytaj dalej