Zastosowanie złota w medycynie

Zastosowanie złota w medycynie

Złoto, podobnie jak miedź i srebro, w przyrodzie występuje najczęściej w postaci rodzimej, co oznacza, że nie jest związane z innymi pierwiastkami. Jest zaliczane do metali szlachetnych i od starożytności, aż do dnia dzisiejszego, to wysoko cenionym kruszec. 

Złoto jest bierne chemicznie, co oznacza, że nie wchodzi w reakcje ani z wodą, ani z tlenem, nie jest podatne nawet na oddziaływanie wysokiej temperatury. Rozpuścić złoto jedynie jest w stanie tzw. woda królewska, czyli mieszanina stężonych silnych kwasów, azotowego i solnego. W latach 90. XIX w. handlarze oraz poszukiwacze złota ustalali jego prawdziwość za pomocą testu „próby kwasu”. 


Najstarsze znalezione złote artefakty pochodzą z IV tysiąclecia p.n.e. Dla wielu wczesnych cywilizacji złoto stanowiło niewielką wartość praktyczną – było zbyt miękkie, by nadawało się na broń. A jednak, jego niespotykany blask i rzadkość występowania z czasem nadały mu status symbolu bogactwa.


Złoto odegrało dużą rolę w dziejach alchemii, stanowiło element świętych ceremonii (np. picie wina ze złotego kielicha), używano go jako remedium do przeciwdziałania melancholii, podobno podnoszono nim siły witalne organizmu. 

Zastosowanie złota w medycynie

Złoto jest nie tylko środkiem płatniczym, rezerwą walutową, bizuterią czy całkowicie odpornym na korozję materiałem wykazującym się dobrym przewodnictwem cieplnym i elektrycznym. Złoto należy do jednego z najstarszych – a zarazem najszlachetniejszych – metali stosowanych w medycynie.


W 1890 r. Robert Koch odkrył przeciwgruźlicze oraz bakteriostatyczne właściwości złota, co znacznie wsparło walkę z epidemią gruźlicy. W 1935 r. po raz pierwszy zastosowano sole złota jako antidotum przeciwko gruźlicy. 


Złoto wykazuje niebagatelne znaczenie w medycynie. Nanocząstki złota wykorzystuje się jako nośniki leków w terapiach wielu schorzeń, w tym nowotworowych. Przeciwnowotworowe właściwości złota odkryto na przełomie lat 70. i 80. XX wieku. Badania wykazują ok. 10-krotnie większą cytotoksyczność związków złota w stosunku do komórek nowotworowych niż zdrowych. Cząsteczki złota wprowadzone do komórek nowotworowych powodują, że stają się one podatne na działanie promieni lasera podczas naświetlań. 


Prowadzi się badania nad zależnością przeciwwirusowego oddziaływania związków złota w terapii osób zakażonych wirusem HIV – uważa się, że odpowiednie stężenie złota hamuje replikację wirusa.


Organicznymi związkami złota leczy się choroby wywołane przez różne pierwotniaki, np.: malarię, pierwotniakowe zapalenie rogówki, półpasiec, czy nawet ostrą postać astmy.


Złoto zawarte w specjalistycznych opatrunkach wykazuje nie tylko działanie przeciwbakteryjne, ale także przyczynia się do migracji fibroblastów i przyspiesza proces gojenia owrzodzeń.


Od dawna złota używa się do wyrobu protez dentystycznych – u niektórych ludzi do tej pory można zaobserwować złote koronki w uzębieniu.


Rozpuszczalne związki złota dają nadzieję w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów.


Złoto w postaci nanocząsteczek jest na szeroką skalę wykorzystywane w kosmetologii – dodaje się je do produkcji kosmetyków lub past do zębów.

Ciekawostka

Złoto jest nietoksyczne i bywa dodawane w niewielkich ilościach do niektórych produktów spożywczych (np. do likieru Goldwasser). Jadalne złoto ozdabiało najkosztowniejszy deser świata, który był podawany w 2010 r. w jednej z nowojorskich restauracji. Składnikami deseru lodowego, oprócz 5 gramów 24-karatowego pyłu, były: jeden z najdroższych gatunków kakao, bita śmietana i francuskie trufle. Cena jednej porcji wynosiła 25 000 dolarów. W cenie deseru była również wysadzana brylantami łyżeczka oraz bransoletka.


Opracowała Agata Majcher


Bibliografia

Pierwiastki, czyli z czego zbudowany jest wszechświat, Challoner J., Poznań 2014.

Pierwiastki śladowe w geo- i biosferze, Kabata-Pendias A., Szteke B., Puławy 2012.

Inne wpisy w tej kategorii

Gastroskopia – najważniejsze informacje

2023-09-15

Gastroskopia – najważniejsze informacje

Endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, potocznie zwana gastroskopią, jest badaniem diagnostycznym i terapeutycznym, służącym do wykonania oceny badanego układu.

Czytaj dalej

Niedokrwistość megaloblastyczna (złośliwa)

2023-09-05

Niedokrwistość megaloblastyczna (złośliwa)

Niedokrwistość megaloblastyczna, to rodzaj anemii, która występuje, gdy czerwone krwinki (erytrocyty, określane jako MCV) są większe niż normalnie

Czytaj dalej

Brązowe plamy na skórze

2023-08-29

Brązowe plamy na skórze

Brązowe plamy na skórze zwykle kojarzą się ze starszymi osobami lub intensywnym opalaniem tych młodszych. Czy trzeba je usuwać? To zależy od postrzegania swojego ciała i poczucia estetyki.

Czytaj dalej

Sinica - objaw niektórych chorób

2023-07-06

Sinica - objaw niektórych chorób

Sinica to stan (objaw), gdy krew nie dostarcza wystarczającej ilości tlenu do tkanek, czyli z hemoglobiną wiąże się zbyt mała ilość tlenu, na skutek czego organizm jest niewystarczająco dotlenion [...]

Czytaj dalej

ADHD wśród dorosłych

2023-05-25

ADHD wśród dorosłych

ADHD (ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder) to zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem i brakiem koncentracji uwagi. Jest to zaburzenie dotykające zazwyczaj dzieci i młodzież ( [...]

Czytaj dalej

Stopa cukrzycowa

2023-05-11

Stopa cukrzycowa

Cukrzyca to bardzo podstępna choroba dotykająca milionów ludzi na całym świecie. Jednym z częstych powikłań cukrzycy mogących prowadzić do amputacji jest stopa cukrzycowa. Dla chorych na cukrzycę [...]

Czytaj dalej