Zastosowanie złota w medycynie

Zastosowanie złota w medycynie

Złoto, podobnie jak miedź i srebro, w przyrodzie występuje najczęściej w postaci rodzimej, co oznacza, że nie jest związane z innymi pierwiastkami. Jest zaliczane do metali szlachetnych i od starożytności, aż do dnia dzisiejszego, to wysoko cenionym kruszec. 



Złoto jest bierne chemicznie, co oznacza, że nie wchodzi w reakcje ani z wodą, ani z tlenem, nie jest podatne nawet na oddziaływanie wysokiej temperatury. Rozpuścić złoto jedynie jest w stanie tzw. woda królewska, czyli mieszanina stężonych silnych kwasów, azotowego i solnego. W latach 90. XIX w. handlarze oraz poszukiwacze złota ustalali jego prawdziwość za pomocą testu „próby kwasu”. 



Najstarsze znalezione złote artefakty pochodzą z IV tysiąclecia p.n.e. Dla wielu wczesnych cywilizacji złoto stanowiło niewielką wartość praktyczną – było zbyt miękkie, by nadawało się na broń. A jednak, jego niespotykany blask i rzadkość występowania z czasem nadały mu status symbolu bogactwa.



Złoto odegrało dużą rolę w dziejach alchemii, stanowiło element świętych ceremonii (np. picie wina ze złotego kielicha), używano go jako remedium do przeciwdziałania melancholii, podobno podnoszono nim siły witalne organizmu. 



Zastosowanie złota w medycynie



Złoto jest nie tylko środkiem płatniczym, rezerwą walutową, bizuterią czy całkowicie odpornym na korozję materiałem wykazującym się dobrym przewodnictwem cieplnym i elektrycznym. Złoto należy do jednego z najstarszych – a zarazem najszlachetniejszych – metali stosowanych w medycynie.



W 1890 r. Robert Koch odkrył przeciwgruźlicze oraz bakteriostatyczne właściwości złota, co znacznie wsparło walkę z epidemią gruźlicy. W 1935 r. po raz pierwszy zastosowano sole złota jako antidotum przeciwko gruźlicy. 



Złoto wykazuje niebagatelne znaczenie w medycynie. Nanocząstki złota wykorzystuje się jako nośniki leków w terapiach wielu schorzeń, w tym nowotworowych. Przeciwnowotworowe właściwości złota odkryto na przełomie lat 70. i 80. XX wieku. Badania wykazują ok. 10-krotnie większą cytotoksyczność związków złota w stosunku do komórek nowotworowych niż zdrowych. Cząsteczki złota wprowadzone do komórek nowotworowych powodują, że stają się one podatne na działanie promieni lasera podczas naświetlań. 



Prowadzi się badania nad zależnością przeciwwirusowego oddziaływania związków złota w terapii osób zakażonych wirusem HIV – uważa się, że odpowiednie stężenie złota hamuje replikację wirusa.



Organicznymi związkami złota leczy się choroby wywołane przez różne pierwotniaki, np.: malarię, pierwotniakowe zapalenie rogówki, półpasiec, czy nawet ostrą postać astmy.



Złoto zawarte w specjalistycznych opatrunkach wykazuje nie tylko działanie przeciwbakteryjne, ale także przyczynia się do migracji fibroblastów i przyspiesza proces gojenia owrzodzeń.



Od dawna złota używa się do wyrobu protez dentystycznych – u niektórych ludzi do tej pory można zaobserwować złote koronki w uzębieniu.



Rozpuszczalne związki złota dają nadzieję w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów.

Złoto w postaci nanocząsteczek jest na szeroką skalę wykorzystywane w kosmetologii – dodaje się je do produkcji kosmetyków lub past do zębów.



Ciekawostka



Złoto jest nietoksyczne i bywa dodawane w niewielkich ilościach do niektórych produktów spożywczych (np. do likieru Goldwasser). Jadalne złoto ozdabiało najkosztowniejszy deser świata, który był podawany w 2010 r. w jednej z nowojorskich restauracji. Składnikami deseru lodowego, oprócz 5 gramów 24-karatowego pyłu, były: jeden z najdroższych gatunków kakao, bita śmietana i francuskie trufle. Cena jednej porcji wynosiła 25 000 dolarów. W cenie deseru była również wysadzana brylantami łyżeczka oraz bransoletka.



Agata Majcher

Bibliografia

Pierwiastki, czyli z czego zbudowany jest wszechświat, Challoner J., Poznań 2014.

Pierwiastki śladowe w geo- i biosferze, Kabata-Pendias A., Szteke B., Puławy 2012.

Inne wpisy w tej kategorii

Powrót do zdrowia po COVID-19

2021-09-16

Powrót do zdrowia po COVID-19

Od ponad roku świat zmaga się z wirusem SARS-CoV-2, który zainfekował już miliony ludzi na naszej planecie. Obojętnie, czy wierzymy w podawane dane statystyczne, czy też nie, czy popieramy często [...]

Czytaj dalej

Zioła w kobiecych dolegliwościach – infekcje intymne cz. 3

2021-09-08

Zioła w kobiecych dolegliwościach – infekcje intymne cz. 3

Infekcje okolic intymnych przytrafiają się niemalże każdej kobiecie, szczególnie latem. Sprzyjają temu: gorąco, stres, obniżona odporność, kąpiele w akwenach wodnych, terapie antybiotykami, przyj [...]

Czytaj dalej

Jak nie dopuścić do zawału serca?

2021-09-06

Jak nie dopuścić do zawału serca?

Zawał serca to inaczej martwica mięśnia sercowego. Występuje ona wtedy, gdy zostaje ograniczony lub całkowicie zablokowany dostęp krwi do tego narządu. Inne określenia na zawał serca, to „zawał m [...]

Czytaj dalej

Antybiotyki – coraz mniej skuteczne

2021-09-02

Antybiotyki – coraz mniej skuteczne

    „To natura wyprodukowała penicylinę, ja ją tylko odkryłem“ – twierdził Alexander Fleming, odkrywca pierwszego naturalnego antybiotyku. W 1928 roku podczas swoich prac laboratoryjnych, hodując [...]

Czytaj dalej

Naturalne rozrzedzacze krwi w cukrzycy

2021-08-31

Naturalne rozrzedzacze krwi w cukrzycy

Diabetycy dużo bardziej narażeni są na udar mózgu lub zawał serca aniżeli osoby niechorujące na tę groźną chorobę. Krew cukrzyka jest gęstsza i lepka, co powoduje, że przypływa ona wolniej, a nac [...]

Czytaj dalej

Pallad

2021-08-27

Pallad

Pallad jest bardzo rzadko występującym pierwiastkiem ––najczęściej spotkać go można z rudą platyny. Ten srebrzystoszary metal z grupy platynowców odznacza się dużą plastycznością i odpornością na [...]

Czytaj dalej