Jakie składniki odżywcze zawiera olej z alg i jakie mają one znaczenie

Kwasy tłuszczowe omega-3 są szeroko rozpowszechnione w przyrodzie, stanowią ważny element metabolizmu lipidów u zwierząt oraz odgrywają istotną rolę w diecie i fizjologii człowieka. Trzy główne kwasy omega-3 istotne dla organizmu człowieka to: kwas alfa-linolenowy (ALA), kwas eikozapentaenowy (EPA) oraz kwas dokozaheksaenowy (DHA). ALA występuje głównie w roślinach, natomiast DHA i EPA znajdują się w algach oraz rybach. To właśnie algi morskie i fitoplankton stanowią pierwotne źródło kwasów omega-3. DHA i EPA gromadzą się następnie w organizmach ryb, które się tymi algami odżywiają. Do najczęstszych roślinnych źródeł ALA należą orzechy włoskie, nasiona (siemię lniane) oraz olej konopny, natomiast EPA i DHA dostarczają ryby, oleje rybne oraz olej z alg.

Czy świat jest w stanie zapewnić wszystkim wystarczającą ilość omega-3?

Tu pojawia się pewien dylemat. Z jednej strony rośnie świadomość, jak ważne dla zdrowia są EPA i DHA, jednak – opierając się wyłącznie na tradycyjnych źródłach, takich jak ryby czy oleje rybne – nie jesteśmy w stanie pokryć globalnego zapotrzebowania. Obecna produkcja omega-3 zwyczajnie nie nadąża za potrzebami, a możliwości jej zwiększenia są ograniczone; zasoby mórz nie są niewyczerpane, a rozmiary hodowli również mają swoje granice. I tu coraz wyraźniej rysuje się zmiana kierunku – uwaga przesuwa się w stronę rozwiązań bardziej zrównoważonych, takich jak pozyskiwanie oleju z alg (mikroalg), pierwotnego źródła omega-3 DHA i EPA.

Ryby – źródło omega-3, ale nie ich źródło pierwotne

Najbardziej oczywistym źródłem EPA i DHA w diecie pozostają tłuste ryby morskie: łosoś, śledź, sardynki czy makrela. To one najczęściej trafiają na talerz, gdy mówimy o uzupełnianiu omega-3. Warto jednak zatrzymać się na chwilę przy jednej, często pomijanej kwestii. Ryby nie wytwarzają tych kwasów, tylko je kumulują. Pierwotnym źródłem kwasów omega-3 DHA i EPA są algi i fitoplankton, naturalny element diety dziko żyjących ryb. W przypadku ryb hodowlanych sytuacja wygląda nieco inaczej – aby ich skład był zbliżony do ryb dziko żyjących, pasze wzbogaca się w EPA i DHA, najczęściej w formie oleju rybnego.

Składniki odżywcze oleju z alg

W skład oleju z alg wchodzi wiele uzupełniających się elementów. Najważniejsze z nich to wspomniane już kwasy omega-3 EPA i DHA.

• DHA (kwas dokozaheksaenowy) odgrywa kluczową rolę w rozwoju mózgu już na etapie życia prenatalnego, a następnie wpływa na dalszy rozwój człowieka. DHA w wysokim stężeniu występuje w fosfolipidach siatkówki oraz w błonach komórek mózgowych, co przekłada się zarówno na prawidłowe widzenie, jak i rozwój układu nerwowego. Odpowiednia podaż kwasów omega-3 w okresie ciąży może dodatkowo zmniejszać ryzyko stanu przedrzucawkowego i przedwczesnego porodu. Dlatego ważne jest, aby kobiety w ciąży dostarczały kwasów wraz z dietą – poprzez spożycie ryb morskich, np. oleju rybnego, bądź preparatów zawierających pozyskiwany z alg DHA. Dodatkowo większe spożycie ryb bogatych w DHA wiąże się z niższym ryzykiem wystąpienia depresji poporodowej.
• EPA (kwas eikozapentaenowy) pełni w organizmie istotną rolę w regulacji procesów zapalnych, m.in. poprzez przekształcanie się w eikozanoidy o działaniu przeciwzapalnym. Wyniki badań wskazują, że jego suplementacja może wspierać układ sercowo-naczyniowy, przyczyniać się do obniżenia poziomu triglicerydów oraz wykazywać potencjalne działanie przeciwzapalne i korzystny wpływ na nastrój. EPA rozpatrywany jest również jako element wspomagający w chorobach o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym.

Ciekawostka

W 1929 r. małżonkowie George i Mildred Burr wykazali, że nienasycone długołańcuchowe kwasy tłuszczowe są niezbędne dla zdrowia. Ich niedobór prowadzi do poważnych, a nawet zagrażających życiu zaburzeń. To właśnie oni wprowadzili pojęcie „niezbędnych kwasów tłuszczowych”. Od tego momentu zainteresowanie nauki tym obszarem zaczęło systematycznie rosnąć, szczególnie w kontekście roli tych związków jako podstawowego budulca błon komórkowych. Z czasem, zwłaszcza od lat 80. ubiegłego wieku, świadomość prozdrowotnego znaczenia niezbędnych kwasów tłuszczowych wyraźnie wzrosła.

Bibliografia: Calder, P.C. (2015). Marine omega-3 fatty acids and inflammatory processes: Effects, mechanisms and clinical relevance. Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Molecular and Cell Biology of Lipids, 1851(4), 469–484. FAO/WHO (2010). Fats and fatty acids in human nutrition. Report of an expert consultation. FAO Food and Nutrition Paper 91. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA) (2012). Scientific Opinion related to the tolerable upper intake level of eicosapentaenoic acid (EPA), docosahexaenoic acid (DHA) and docosapentaenoic acid (DPA). EFSA Journal, 10(7), 2815.