Rozpoznanie i leczenie otyłości

Rozpoznanie i leczenie otyłości

Rozpoznanie i leczenie otyłości

Na naszym portalu można przeczytać artykuł pt.: Jak zapobiegać otyłości. Jednak co, jeśli nadwaga lub otyłość już się rozwinęła? W dzisiejszych czasach o taki stan jest wcale nietrudno z racji serii fundowanych nam lockdownów, ograniczania możliwości przemieszczania się lub notorycznie zamykanych klubów sportowych. Częstsze siedzenie w domach, praca zdalna, mniej ruchu, więcej poruszania się samochodem – te wszystkie elementy w dużej mierze wpływają na wzrost masy ciała. Jak się zabrać za walkę z dodatkowymi kilogramami? Najpierw należałoby zacząć od zdiagnozowaniu nadwagi lub otyłości, a potem podjąć leczenie za pomocą diety, ruchu, starając się wypracowane nawyki utrwalać na całe lata. 

Podchodząc do leczenia otyłości, nie powinno się skupiać jedynie na redukcji masy ciała i zmniejszaniu wartości BMI. Jeśli odchudzaniu będą towarzyszyły złe pobudki, może zaistnieć pokusa pójścia na skróty i wybrania diety nie zdrowej, ale takiej, która szybko przyniesie oczekiwany rezultat. Właściwym podejściem byłoby zacząć od badań diagnostycznych mogących wykluczyć lub potwierdzić pewne choroby.

Otyłość lub nadwaga są efektem nie tylko mało aktywnego stylu życia albo… objadania się bez umiaru pączkami. Paradoksalnie, osoba z otyłością może spełniać wszystkie wytyczne tzw. zdrowego stylu życia. Powodem otyłości mogą być problemy z hormonami (np. nadmierne wydzielanie kortyzolu czy zaburzone wydzielanie insuliny), jak również zespół metaboliczny, cukrzyca typu 2 czy nawet nowotwory, o których pacjent może nie wiedzieć. 

Diagnostyka otyłości

Lekarz w gabinecie powinien przeprowadzić wywiad. Pytania do wywiadu mogą się przydać także nam samym, oto one:

– Jak przebiegały zmiany masy ciała, począwszy od dzieciństwa, poprzez okres dojrzewania płciowego aż do dorosłego?

– W jakim wieku nastąpił przyrost masy ciała i jakie towarzyszyły temu okoliczności?

– W życiu dorosłym – jaka była odnotowana największa masa ciała, a jaka najmniejsza?

– Czy chory w przeszłości podejmował diety i ile razy doszło do efektu jo-jo?

– Czy w rodzinie występuje otyłość?

– Jakie są zwyczaje żywieniowe (czyli: co, gdzie, kiedy i z kim)?

– Czy chory jest aktywny fizycznie?

– Jak duża jest motywacja do zaangażowania się w proces leczenia otyłości oraz cel?

– Czy występują jakiekolwiek blokady czy czynniki psychologiczne, które mogłyby przeszkodzić w leczeniu?



Badanie przedmiotowe



    • pomiar masy ciała – rano, na czczo, bez butów;

    • wyliczenie BMI;

    • pomiar obwodu talii – w połowie odległości między dolną krawędzią ostatniego żebra a górną krawędzią talerza kości biodrowej;

    • pomiar tkanki tłuszczowej metodą bioimpedancji;

    • ocena, w jakich partiach odkładany jest nadmiar tkanki tłuszczowej.

    • wykonanie panelu badań:



• stężenie glukozy w surowicy na czczo;

• profil lipidowy – stężenie cholesterolu całkowitego, jego frakcji LDL i HDL oraz trój glicerydów w surowicy;

• stężenie kwasu moczowego w surowicy;

• stężenie TSH w surowicy;

• aktywność enzymów wątrobowych (ALT i AST) – w razie nieprawidłowości badanie USG wątroby;

• diagnostyka endokrynologiczna (przy podejrzeniu zespołu Cushinga lub zaburzenia czynności podwzgórza);

• diagnostyka kardiologiczna.



Kryteria rozpoznania



Na naszym portalu zostały opublikowane oddzielne artykuły omawiające kryteria rozpoznania otyłości. Są nimi:

1. Wartość wskaźnika masy ciała BMI 

2. Zawartość tłuszczu w organizmie

3. Rozpoznanie otyłości trzewnej

4. Otyłość metaboliczna u osób z prawidłową masą ciała



Leczenie otyłości

Leczenie otyłości jest bardzo rozległym tematem, któremu należałoby poświęcić kolejne artykuły. Na pewno do leczenia trzeba podejść indywidualnie i ustalić stopień powikłań, od których uzależnia się dalszą ścieżkę terapii. Zaleca się leczenie polegające na wprowadzeniu zdrowej diety, ale znów – to są kwestie indywidualne. Podobnie jak z aktywnością fizyczną. W niektórych przypadkach powinna zostać wdrożona terapia behawioralna i psychoterapia, w innych znów konieczne jest wdrożenie leczenia farmakologicznego. Część chorych może kwalifikować się do zabiegu bariatrycznego.

Agata Majcher

Bibliografia

Zaburzenia odżywiania [w:] „Medycyna Praktyczna”, redaktor działu: Płaczkiewicz-Jankowska E., Kraków 2020. 

Inne wpisy w tej kategorii

Jak zadbać o płaski brzuch?

2021-11-26

Jak zadbać o płaski brzuch?

Wiele osób marzy o tym, żeby mieć sportową figurę i szczupłą sylwetkę. Takie cele pojawiają się zwłaszcza gdy nadchodzi lato albo… nowy rok. Dobrze byłoby bez skrępowania zdjąć koszulkę będąc na [...]

Czytaj dalej

Domowa krioterapia

2021-11-26

Domowa krioterapia

Już dawno odkryto, że na różnego rodzaju bóle pomaga oddziaływanie zimnem. Schładzanie miejsca, z którym związane są dolegliwości przynosi ulgę. Najlepiej o tym wiedzą zawodowi sportowcy, a także [...]

Czytaj dalej

Podnieś odporność

2021-11-26

Podnieś odporność

Cynk jest niezbędnym pierwiastkiem śladowym, który ma kluczowe znaczenie dla wzrostu, rozwoju i prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Jest on potrzebny do rozwoju i komunikacji komó [...]

Czytaj dalej

Ból brzucha

2021-11-26

Ból brzucha

Ból brzucha to niespecyficzny, subiektywny objaw występujący w obrębie jamy brzusznej. Ból w okolicach brzucha może być spowodowany zarówno dolegliwościami ze strony układu pokarmowego, jak równi [...]

Czytaj dalej

Zdrowe oczy

2021-11-24

Zdrowe oczy

Niedobory poszczególnych witamin mogą zwiększać ryzyko wielu chorób oczu, zwłaszcza takich jak: zaćma, jaskra i związane z wiekiem zwyrodnienie plamki żółtej (AMD). Badania sugerują, że niektóre [...]

Czytaj dalej