Przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych

Przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych

Przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych to stan, w którym podaż tlenu do tkanek kończyn dolnych jest niewystarczająca wskutek upośledzonego przepływu krwi w tętnicach – przepływ krwi przez tętnice doprowadzające krew do nóg jest ograniczony. Objawy niedokrwienia kończyn dolnych mogą być różne.

Niedrożność naczyń krwionośnych może się pojawić w następujących częściach ciała: 

– uda, podudzia, tętnice udowe – 70 proc. przypadków;

– biodra, tętnice biodrowe, końcowy odcinek aorty – 10–20 proc. przypadków;

– tętnice goleni – 8–15 proc. przypadków;

– przypadki mieszane – 10 proc. przypadków.

Na to schorzenie zapadają najczęściej mieszkańcy półkuli północnej – 5–10 proc. Europejczyków i Amerykanów powyżej 55. roku życia. 

W prawie 100 proc. przypadków za powstanie przewlekłego niedokrwienia kończyn dolnych odpowiada miażdżyca tętnic kończyn dolnych. Najczęstszymi czynnikami ryzyka miażdżycy tętnic kończy dolnych są:

– palenie tytoniu,

– cukrzyca,

– nadciśnienie tętnicze,

– hipercholesterolemia,

– płeć męska.

Wśród przyczyn przewlekłego niedokrwienia kończyn dolnych (innych niż miażdżyca) należy wymienić takie choroby jak:

    • zakrzepowo-zarostowe zapalenie naczyń (choroba Buergera),

    • zwężenie cieśni aorty,

    • choroba Takayasu,

    • przebyty uraz mechaniczny naczynia tętniczego,

    • uszkodzenie popromienne tętnicy,

    • zatory obwodowe,

    • zespół usidlenia tętnicy podkolanowej,

    • ucisk przez torbiel podkolanową,

    • tętniak tętnicy podkolanowej,

    • dysplazja włóknista tętnicy biodrowej zewnętrznej,

    • przetrwała tętnica kulszowa,

    • zespół biodrowy u rowerzystów,

    • pierwotne nowotwory naczyń.

Jakie objawy powinny wzbudzić niepokój

Na początkowym etapie choroby odczuwalny jest ból nóg podczas intensywnego wysiłku fizycznego takiego jak bieganie lub chodzenie po schodach. Zwężone tętnice utrudniają zaopatrzenie mięśni w natlenowaną krew w  stopniu wystarczającym. W miarę postępu choroby organizm szuka alternatywnych dróg dostarczenia utlenowanej krwi do tkanek, jednak im bardziej zwężone naczynia krwionośne, tym bardziej organizm ma ograniczone możliwości. 

Jednak kiedy podczas wysiłku fizycznego ukrwienie jest zbyt małe, niedotlenienie tkanek powoduje zwiększenie glikolizy beztlenowej w mięśniach, nadmierne wytwarzanie mleczanów i powstanie tzw. zakwasów, co objawia się bólem wysiłkowym (chromaniem przestankowym).

W dalszym przebiegu choroby dochodzi do upośledzenia metabolizmu związków energetycznych w mięśniach, zwyrodnienia mitochondriów i przebudowy mięśni ze zmniejszeniem udziału szybko kurczącej się tkanki mięśniowej.

Objawy

W początkowym stadium u wielu chorych nie występują żadne dolegliwości lub są one niezbyt charakterystyczne, na przykład takie jak łatwe męczenie się podczas wchodzenia po schodach lub wrażliwość na zimno. Najczęstsze dolegliwości to: 

    • chromanie przestankowe – silny ból mięśni kończyn dolnych występujący podczas wysiłku fizycznego i ustępujący po krótkim odpoczynku; ból występuje częściej przy wchodzeniu pod górę niż przy schodzeniu;

    • uczucie mrowienia i drętwienie nóg;

    • zwiększona wrażliwość na zimno;

    • ból i skurcze łydek;

    • bladość lub zasinienie nóg;

    • przebarwienia na skórze;

    • przerzedzenie i utrata włosów na skórze kończyn dolnych;

    • owrzodzenie nóg i zmiany martwicze; 

    • zanik niedokrwionych mięśni. 

Leczenie

Treningi

Na początkowym etapie choroby, kiedy nie doszło jeszcze do zaawansowanych, ciężkich zmian niedokrwiennych – takich jak owrzodzenia tętnicze czy martwica – świetne rezultaty odnosi odpowiednio dobrany trening marszowy. Trening na bieżni lub nordic walking skutecznie zwiększają wydolność fizyczną. Przy treningach należy brać pod uwagę ograniczenia związane z towarzyszącymi chorobami mięśniowymi, stawowymi lub neurologicznymi, które mogą obniżać wydolność. W celu uzyskania optymalnych rezultatów należy ustalić dobry plan treningowy trwający przez 3 miesiące, 3 razy w tygodniu po 30–60 minut. Ponadto powinno się na co dzień pamiętać o regularnych spacerach.

Leczenie farmakologiczne

Można zastosować środki łagodzące objawy i poprawiające przepływ krwi przez naczynia. Ziołowe preparaty poprawiające pracę serca mogą przyspieszyć powrót do zdrowia. 

Leki przeciwkrzepliwe (np. kwas acetylosalicylowy) mogą chronić przed nagłymi zaostrzeniami grożącymi utratą kończyny, jak również przed nagłymi stanami, takimi jak zawał serca czy udar mózgu. 

Leczenie zabiegowe i chirurgiczne

Do takich zabiegów należą:

– zabiegi wewnątrznaczyniowe polegające na wprowadzeniu do naczyń specjalnego cewnika pozwalającego na poszerzenie zwężonej tętnicy od środka i umieszczenie stentu – „sprężynki” stabilizującej miejsce zwężenia;

– pomostowanie naczyniowe (wytworzenie tzw. bajpasu), dzięki któremu są tworzone połączenia omijające zwężenie i umożliwiające przepływ krwi;

– amputacja, uformowane kikuta i dobór protezy – w ostateczności;

– rekonstrukcje i przeszczepy skóry. 

Agata Majcher

Źródło: 

Choroby układu krążenia w: „Medycyna Praktyczna”, redaktorzy działu: A. Budaj, W. Leśniak.

Inne wpisy w tej kategorii

Pierzga pszczela – właściwości odżywcze, zdrowotne i uodparniające!

2021-02-26

Pierzga pszczela – właściwości odżywcze, zdrowotne i uodparniające!

Pierzga pszczela, zwana „pszczelim chlebkiem”, jest nieodzowną substancją wytwarzaną przez pszczoły. Bez niej rodzina pszczela nie jest się w stanie normalnie rozwijać, a tym bardziej – nie jest [...]

Czytaj dalej

Jonizacja powietrza, czyli apiterapia i aromatoterapia w jednym!

2021-02-25

Jonizacja powietrza, czyli apiterapia i aromatoterapia w jednym!

Jonizacja powietrza, czyli apiterapia i aromatoterapia w jednym! Palenie świec woskowych wpływa korzystnie na nasz organizm, zaś sam wosk jonizuje powietrze… Apiterapia to nauka o leczniczych w [...]

Czytaj dalej

Metoda Wima Hofa

2021-02-25

Metoda Wima Hofa

Metoda Wima Hofa  Człowiek, który żyje zgodnie z naturą, łatwiej potrafi przystosować się do panujących w danym środowisku warunków. Ma także lepszą odporność, jest zdrowszy, a infekcje i chorob [...]

Czytaj dalej

Fontanna młodości – co woda daje skórze

2021-02-25

Fontanna młodości – co woda daje skórze

Fontanna młodości – co woda daje skórze Sześćdziesiąt procent. To uśredniona ilość wody w ciele człowieka w stosunku do reszty składowych jego organizmu. Dla przykładu – u osoby ważącej 70 kg [...]

Czytaj dalej

Przetrenowanie – czym jest i jak mu zapobiec?

2021-02-23

Przetrenowanie – czym jest i jak mu zapobiec?

Przetrenowanie – czym jest i jak mu zapobiec? Często zdarza się, że po intensywnym treningu czujemy się bardzo zmęczeni. Na nic nie mamy ochoty, a sił starcza nam tylko na posiłek i kąpiel. Ma [...]

Czytaj dalej

Jajka – samo zdrowie

2021-02-22

Jajka – samo zdrowie

Jajka – samo zdrowie Jajko kurze to pełnowartościowy produkt żywnościowy bogaty w wiele składników prozdrowotnych. Zawiera witaminy z grupy B, także A, D, E, K oraz mikroelementy takie jak: sele [...]

Czytaj dalej