Obturacyjny bezdech senny cz. 2

Obturacyjny bezdech senny cz. 2

Obturacyjny bezdech senny cz. 2

Jak już zostało wspomniane w części pierwszej artykułu, wystąpieniu obturacyjnego bezdechu sennego sprzyjają takie czynniki jak: otyłość, krótka, szeroka szyja, długie podniebienie miękkie, powiększone migdałki podniebienne, polipy nosa, skrzywienie przegrody nosa oraz używki i leki zmniejszające napięcie mięśniowe. 

U osób otyłych i śpiących w pozycji na wznak efekt grawitacyjny powoduje zwiększenie ciśnienia w tkankach otaczających gardło, ułatwiając jego zapadanie się. Ciśnienie w tkankach otaczających gardło jest niższe podczas spania na boku lub na brzuchu.

Obserwacje

Można podejrzewać obturacyjny bezdech senny, jeśli przynajmniej jedno z poniższych trzech kryteriów zostało spełnione:

1) W ciągu dnia przysypia się wbrew własnej woli, czuje się nadmierną senność i zmęczenie, a w nocy sen jest nieefektywny lub występuje bezsenność.

2) W nocy zdarzają się przebudzenia z uczuciem zatrzymania oddechu, duszności lub dławienia.

3) Partner chorego stwierdza podczas snu nawykowe chrapanie, bezdechy.



Dlatego tak istotna jest obserwacja pod tym kątem, zarówno za dnia, jak i w nocy i odpowiednie reagowanie. 

Wybór metod leczenia obturacyjnego bezdechu sennego uzależniony jest od stopnia zaawansowania choroby – rozróżnia się postać łagodną, umiarkowaną i ciężką: 

    • postać łagodna – występuje w czasie wykonywania czynności, które nie wymagają dużego skupienia uwagi (np. czytanie, oglądanie telewizji),

    • postać umiarkowana – pojawia się w czasie wykonywania czynności, które nie wymagają dużego skupienia uwagi (np. czytanie, oglądanie telewizji),

    • postać ciężka – występuje w czasie czynności związanych zwykle z dużym skupieniem uwagi (np. w czasie posiłków, rozmowy, prowadzenia samochodu).

Objawy

Do najczęstszych objawów obturacyjnego bezdechu sennego należą:

    • nadmierna senność, fragmentacja snu, niedobór snu głębokiego i fazy REM,

    • poranny ból głowy,

    • zaburzenia pamięci i koncentracji,

    • osłabienie libido, impotencja, niedobór testosteronu,

    • depresja, zaburzenia emocjonalne, np.: apatia, rozdrażnienie, zmienność nastroju,

    • chrapanie – często głośne i z przerwami, 

    • bezdechy na skutek zapadnięcia się ścian gardła,

    • zwiększona aktywność ruchowa – nadmierny wysiłek oddechowy w czasie bezdechów,

    • wzmożona potliwość,

    • duży wysiłek podczas oddechów,

    • duszność, dławienie się podczas snu, niemożność wykonania skutecznego wdechu,

    • kołatanie serca,

    • trudności z zaśnięciem po wybudzeniu, bezsenność,

    • ból w klatce piersiowej,

    • zgaga,

    • suchość w jamie ustnej.



Leczenie



Zaleca się zmianę stylu życia poprzez:



    • zmniejszenie masy ciała,

    • unikanie spania na plecach, używanie specjalnych kamizelek, poduszek lub urządzeń,

    • unikanie picia alkoholu w godzinach wieczornych,

    • unikanie leków nasennych i uspokajających,

    • zaprzestanie palenia papierosów.



W zależności od stopnia zaawansowania choroby, a także w zależności od tego, czy występują istotne zmiany anatomiczne, rozważyć można leczenie operacyjne lub utrzymywanie stałego dodatniego ciśnienia w drogach oddechowych – urządzeniem CPAP (continuous positive airway pressure). Istotą jest utrzymywanie drożności górnych dróg oddechowych przez zwiększenie za pomocą sprężarki ciśnienia w drogach oddechowych do 4–20 cm H20. Dodatnie ciśnienie w obrębie gardła zapobiega zapadaniu się jego ścian i bezdechom. 



CPAP to aparat, który wykorzystuje się do poprawy wydolności oddechowej. Jest skutecznym narzędziem w leczeniu obturacyjnego bezdechu sennego. To również bezpieczna alternatywa wobec terapii farmakologicznej i operacji korygujących wady anatomiczne górnych dróg oddechowych, a pozytywne efekty używania aparatu często są zauważalne już od pierwszego zastosowania.



Zalety CPAP:

    • zminimalizowanie lub zniesienie chrapania i bezdechów,

    • przywrócenie prawidłowej struktury snu,

    • poprawa pamięci i koncentracji,

    • obniżenie ciśnienia tętniczego,

    • normalizacja stężenia testosteronu,

    • zmniejszenie lub ustąpienie senności dziennej,

    • zmniejszenie ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych i przedwczesnego zgonu.

Agata Majcher

Źródło: 

Choroby układu oddechowego [w:] „Medycyna praktyczna”, redaktorzy działu: E. Niżankowska-Moglinicka, R. Krenke, F. Mejza.