Zrób sobie sam olejki eteryczne

Zrób sobie sam olejki eteryczne

Zrób sobie sam olejki eteryczne

Roślina produkuje olejki eteryczne dla własnych potrzeb. Są we wszystkich częściach roślin, w: owocach, liściach i organach podziemnych, a nawet w pniu drzew (np. sosny, kamforowca). Roślina magazynuje je w organellach komórkowych wewnątrz swoich tkanek/organów oraz w zewnętrznych tworach na powierzchni rośliny, tj. we włoskach gruczołowych np. u jasnoty białej. 

Przy otrzymywaniu olejków ważne jest, aby były przerabiane z materiału świeżo zebranego i nierozdrobionego – całej rośliny – tak, aby nie zniszczyć tworów, w których olejki są zgromadzone. 

Olejki należą do cieczy i substancji lotnych, a ich ilość zależy od: 

    • fazy rozwoju rośliny – najwięcej ich jest przed kwitnieniem rośliny, a u roślin gromadzących olejki w owocach w czasie ich dojrzewania, 

    • pory dnia (u iglastych prawdopodobnie 3–4 rano – tak jak fitoncydy), 

    • stopnia zagrożenia przez szkodniki.

W ich skład wchodzi nawet do 150 różnorodnych związków:

    • alkohole: metylowy, etylowy, oktylowy, benzylowy, cynamylowy, citronelol, geraniol, linalol, borneol, terpinol, mentol, santalol, fuzanol,

    • fenole i fenoloestry: chawikol, estragol, anetol, eugenol, safrol, myrystycyna, apiol, tymol, karwakrol,

    • aldehydy: benzoesowy, cynamonowy, kuminowy, salicylowy, cytral, cytronelal,

    • ketony: menton, pulegon, karwon, tujon, kamfora,

    • kwasy (jako estry): octowy, masłowy, walerianowy, benzoesowy, cynamonowy, salicylowy, oksysalicylowy.

Olejki eteryczne – zastosowanie

Taka różnorodność związków powoduje, że użycie olejków eterycznych daje szerokie spektrum działań, głównie przeciwwirusowych, przeciwbakteryjnych, przeciwpasożytniczych. 

Olejki są też stosowane w rolnictwie ekologicznym do zwalczania szkodników zamiast sztucznych herbicydów i pestycydów, które dziesiątkują populacje pszczół i ptaków. A to dlatego, że są one bezpieczne dla pszczół i ptactwa. Mszyce giną przy zastosowaniu olejków: rozmarynowego (np. w rozcieńczeniu 1:40 tzn. 1 obj. olejku i 40 objętości acetonu lub spirytusu), tymiankowego, lawendowego, z mięty pieprzowej, z mięty polnej. Wystarczą bardzo małe ilości (stężenie) olejków, aby uzyskać zamierzony efekt bójczy.

W terapiach u ludzi stosuje się je przy chorobach: wirusowych, bakteryjnych, pasożytniczych – zarówno doustnie, jak i zewnętrznie. Można też robić własne kosmetyki z ich udziałem, choćby perfumy.



Jak je otrzymać – aparatura

Otrzymanie olejków eterycznych w warunkach domowych nie jest trudne. Potrzebujemy tylko szklanego zestawu do ich destylacji z parą wodną. Można go skompletować samodzielnie lub kupić gotowy. 

Oto zestaw do destylacji olejków zrobiony na zamówienie u szklarza.

  



     A                                                                                      B                                                                             C


Na zdjęciu A zestaw bez płaszcza grzewczego. Na zdjęciu B zbliżenie na kolbę dolną dwuszyjną, w której podgrzewa się wodę (dolewając od czasu do czasu przez szyję zamkniętą korkiem), co powoduje wytworzenie gorącej pary. Gorąca para wpada do kolby przelotowej (powyżej), gdzie umieszczony jest materiał roślinny i porywa z niego olejki eteryczne. Na zdjęciu C: chłodnica, w której schładza się destylat oraz rodzielacz, do którego wpada schłodzona woda z olejkami eterycznymi. 

W rozdzielaczu pojawią się dwie fazy: wodna na dole i olejkowa na górze. Otwierając kran rozdzielacza, można je zebrać do dwóch osobnych naczyń. 

W roślinach olejkodajnych olejki stanowią od kilku miligramów do kilkudziesięciu gramów w jednym kilogramie surowca. Niekiedy może ich być aż 20 proc. w owocach. 

Aparaturę można też zamówić na e-bay. 

Aparatury tej można także użyć do otrzymywania FIBS-u, destylatu z borowiny bogatego w kwas cynamonowy i kumaryny oraz do np. ekstrakcji na ciepło z użyciem rozpuszczalników organicznych takich jak: octan etylu, izopropanol, eter. 

Małgorzata Romańczuk

Inne wpisy w tej kategorii

Fasolka mung

2021-07-20

Fasolka mung

Fasolka mung Fasolka mung w Chinach oraz w wielu krajach Azji Południowej jest bardzo popularną rośliną strączkową. Jej spożywanie dostarcza organizmowi dużej ilości białka, dlatego polecana jes [...]

Czytaj dalej

Mangan

2021-07-20

Mangan

Mangan Mangan jest 12. najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem, jeśli chodzi o skład skorupy ziemskiej. Jest jednym z najbardziej niezbędnych mikroelementów potrzebnych do prawidłowego funk [...]

Czytaj dalej

Trening interwałowy na spalenie tkanki tłuszczowej

2021-07-20

Trening interwałowy na spalenie tkanki tłuszczowej

Trening interwałowy na spalenie tkanki tłuszczowej Zrzucenie wagi i spalanie tkanki tłuszczowej to częsty powód podejmowania aktywności fizycznej. Ważne jest jednak, żeby robić to przemyślanie i [...]

Czytaj dalej

Molibden

2021-07-16

Molibden

Molibden Molibden we wszechświecie jest dość rzadko spotykanym pierwiastkiem, znajduje się dopiero na 50. miejscu wśród najbardziej rozpowszechnionych pierwiastków występujących w skorupie ziems [...]

Czytaj dalej

Daktyle

2021-07-15

Daktyle

Daktyle Daktyle mają wiele właściwości zdrowotnych i odżywczych. Są uważane za najstarsze owoce Bliskiego Wschodu. Wykorzystywano je zarówno do spożywania na świeżo, jak też suszono, gotowano i [...]

Czytaj dalej

Olejek tymiankowy – mistyczny i skuteczny

2021-07-14

Olejek tymiankowy – mistyczny i skuteczny

Olejek tymiankowy – mistyczny i skuteczny Liliann Kristinn Elmborg Tymianek pochodzi z krajów basenu Morza Śródziemnego i jest jedną z najbardziej cenionych i popularnych przypraw kuche [...]

Czytaj dalej