Fitoterapia a zielarstwo na przykładzie gatunków przetacznika (Veronica sp.)

Fitoterapia a zielarstwo na przykładzie gatunków przetacznika (Veronica sp.)

Fitoterapia a zielarstwo na przykładzie gatunków przetacznika (Veronica sp.)

Zielarstwo zajmuje się pozyskiwaniem i przetwarzaniem surowca roślinnego, natomiast fitoterapia – używaniem surowców zielarskich lub preparatów z nich przygotowanych w leczeniu konkretnych chorób.

Innymi słowami: zielarz rozpoznaje rośliny, ich gatunki oraz odmiany, wie kiedy i gdzie je zbierać oraz jak przetwarzać m.in. jak suszyć (temperatura, wilgotność, dostęp światła). Fitoterapeuta z kolei zna skład chemiczny roślin, potrafi zastosować odpowiednie preparaty jak np. wodne – napar, odwar – lub alkoholowe – nalewki i intrakty (alkohol na ciepło) w danych schorzeniach. Znając charakter chemiczny substancji czynnych w zielu, dobierze odpowiedni rozpuszczalnik (wodny do związków hydrofilowych czy organiczny do lipofilowych). A idąc jeszcze dalej: zastanowi się nad stopniem polarności i/lub stężeniem eluentu organicznego odpowiedniego do substancji izolowanej z rośliny. Kolejna sprawa to wiedza, co będzie się działo z naszą substancją czynną w organizmie i jak ją podać, aby dotarła niezmieniona do miejsca przeznaczenia.

Prawdę mówiąc, fitoterapeuta nie musi być zielarzem, ważne, aby miał dostęp do dobrego i sprawdzonego surowca. 



Przetacznik – dlaczego on na początek?

Dlaczego przetacznik? Przetacznik jest roślinką powszechnie dostępną w Polsce. W stanie dzikim zbierać go można w lasach, na polanach, przy pastwiskach. I to przez cały okres kwitnienia – tj. od maja do sierpnia – jest dość łatwy w przygotowaniu (suszenie, ale jednak bez dostępu światła, bo na nie wrażliwe są irydoidy ), a jego działanie fitoterapeutyczne ma szerokie spektrum. 

Dlatego każdy, kto chciałby rozpocząć przygodę z ziołami, może zacząć właśnie od przetacznika.

Gdzie szukać?

W Polsce występuje kilkanaście gatunków przetacznika m. in. przetacznik leśny (Veronica officinalis) oraz przetacznik perski (Veronica persica). Zielarz będzie umiał odróżnić te gatunki oraz nie pomyli przetacznika z bluszczykiem kurdybankiem. Zielarz ma oko do ziół.

            

Przetacznik leśny1 Przetacznik perski2    Bluszczyk kurdybanek3

Fitoterapeuta wie, że wszystkie przetaczniki zaliczamy do tzw. ziół irydoidowych, a irydoidy to związki aktywności biologicznej z powodzeniem stosowane w przemyśle kosmetycznym i farmaceutycznym. Wie także, że gatunki różnią się zawartością konkretnych irydoidów np. aukubiny i katalpolu. Ziele przetacznika perskiego zawiera kilka razy więcej (ok. 7–8 razy) aukubiny niż ziele przetacznika leśnego, natomiast przetacznik leśny ma więcej (ok. 2 razy) katalpolu niż przetacznik perski. 

A dlaczego to takie istotne? 

Aukubina ma działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwzapalne i antyhepatoksyczne (działa osłaniająco na wątrobę). Natomiast katalpol ma właściwości moczopędne i rozkurczowe. 

Wiedząc to, zastosujemy różne gatunki do różnych terapii lub połączymy oba zioła w różnych proporcjach – w zależności od żądanego efektu terapeutycznego. 

Mam nadzieję, że z mojego powyższego wywodu wynika, że najlepiej być zielarzem i fitoterapeutą, czyli latać na dwóch skrzydłach, a nie na jednym.

Jeśli chcesz zostać zielarzem i fitoterapeutą (co nie jest niemożliwe), możesz zacząć studiować tę wspaniałą dziedzinę na kursach zielarz-fitoterapeuta w : PWSZ w Krośnie lub ESPZiWP w Międzyborowie lub na kursie Medycyny Klasztornej w Katowicach. Możesz też korzystać w warsztatów organizowanych przez Suszarnię, gdzie masz w pigułce praktykę z teorią. Gorąco polecam warsztaty z Gosią Dobroń, aktywną zielarką i fitoterapeutką. Najlepiej uczyć się od mistrza. Jej mistrzem z kolei jest dr Henryk Różański, dla mnie jeden z największych polskich autorytetów z dziedziny fitoterapii. 

Źródła zdjęć:

1) https://www.google.pl/search?q=veronica+officinalis&biw=1600&bih=680&source=lnms&tbm=isch&sa=X&sqi=2&ved=0ahUKEwj1hJ7V7JbSAhWjBZoKHeyEBsAQ_AUIBigB&dpr=1#imgrc=avxXSWx_rX79tM:

2) https://www.google.pl/search?q=przetacznik+perski&biw=1600&bih=680&source=lnms&tbm=isch&sa=X&sqi=2&ved=0ahUKEwj_4JqJ7ZbSAhXFApoKHdpsDhkQ_AUIBigB#imgrc=BV34MRVJ4BgJPM:

3) https://www.google.pl/search?q=bluszczyk+kurdybanek&biw=1600&bih=680&source=lnms&tbm=isch&sa=X&sqi=2&ved=0ahUKEwi8z8jR7ZbSAhUlEJoKHRXIBNQQ_AUIBigB#imgrc=DfbqltqsYEhchM:

Małgorzata Romańczuk

Inne wpisy w tej kategorii

Pistacje – źródło zdrowia (nie tylko) dla aktywnych

2021-09-21

Pistacje – źródło zdrowia (nie tylko) dla aktywnych

Pistacje, czyli orzechy pistacjowe, zawierają wiele cennych składników odżywczych. Są znane ze swych właściwości poprawiających zdrowie. Mimo sporej kaloryczności mogą je spożywać osoby, które si [...]

Czytaj dalej

Sposoby na reumatyzm

2021-09-21

Sposoby na reumatyzm

Często można usłyszeć, że komuś ,,strzyka w stawach”. Bóle w tych częściach ciała najczęściej związane są ze schorzeniami reumatoidalnymi, co popularnie określa się po prostu reumatyzmem. Dolegli [...]

Czytaj dalej

Naturalne produkty obniżające poziom cholestrolu

2021-09-21

Naturalne produkty obniżające poziom cholestrolu

Na temat cholesterolu i jego wpływie na nasze zdrowie można dziś znaleźć wiele – jakże sprzecznych ze sobą – opinii. Nie jestem naukowcem, więc nie zamierzam wdawać się w dywagacje na ten temat. [...]

Czytaj dalej

Czarny czosnek – słodsza alternatywa

2021-09-16

Czarny czosnek – słodsza alternatywa

Czosnek czarny to nic innego jak biały czosnek, który dobrze znamy. Uzyskuje się go ze świeżego czosnku (Allium sativum L.), który poddawany był przez dłuższy czas „fermentacji” w kontrolowanej w [...]

Czytaj dalej

Złogów mniej, wątrobie lżej

2021-09-14

Złogów mniej, wątrobie lżej

Wątroba odgrywa zasadniczą rolę w prawidłowym działaniu całego organizmu. Jej funkcje można podzielić na cztery główne kategorie: detoksykacyjną, metaboliczną, filtracyjną i magazynującą. Jest on [...]

Czytaj dalej

Zanurzyć się w żywicznym dymie

2021-09-13

Zanurzyć się w żywicznym dymie

Kadzidło żywiczne oczyszcza z negatywnych energii pomieszczenia, a ludzkiemu umysłowi pozwala odnaleźć równowagę i harmonię. Do okadzania najlepsze jest olibanum, czyli żywica drzew kadzidłowca [...]

Czytaj dalej