Agata

Agata

Morwa biała – właściwości i zastosowanie
Morwa biała – właściwości i zastosowanie

Morwy (biała lub czarna) pochodzą z Azji. Niektóre opracowania podają informację, że starożytni Chińczycy poili herbatką z tej rośliny dzieci wątłe, które zbyt wolno się rozwijały.

W krajach azjatyckich morwy są sadzone nie tylko ze względu na smakowite owoce i lecznicze liście. Przede wszystkim owoce morwy to pokarm dla jedwabnika morwowego produkującego drogocenny jedwab.


Legenda głosi, że pierwszą tkaninę jedwabną uprzędła 46 wieków temu nudząca się żona cesarza chińskiego Hoang. A prawdą zaś jest, że jedwabne nici „produkują” motyle jedwabnika morwowego.

Życie tego uroczego stworzenia jest krótkie i podporządkowane służbie człowiekowi. Gdy owad ukończy swą pracę, musi oddać życie. Ten krępy, nocny, owłosiony motyl jest całkowicie bezbronny. Nie potrafi latać, nie ma też barw kamuflujących, więc jest łatwym łupem dla drapieżników. To właśnie z kokonów tego stworzenia pozyskiwany jest jedwab, którego produkcja kończy się niestety zabójstwem. Dorosły motyl, aby móc wyswobodzić się z kokonu, musiałby przerwać długą (nawet 3-kilometrową) nić. By do tego nie dopuścić, stworzenie jest topione w gorącej wodzie, by możliwe było uwolnienie z kokonu jedwabnych nici.

Do Europy morwa trafiła w XI wieku. Jeszcze 30–40 lat temu drzewa morwy w Polsce rosły w wielu parkach czy w dużych, przyklasztornych ogrodach. Aktualnie drzewa te przeżywają swój renesans i znów w sprzedaży dostępne są jej sadzonki. Jest to drzewo o sporych rozmiarach (w Polsce dorasta nawet do 20 m). W drugiej połowie lata dojrzewają owoce morwy, które mogą mieć kolor biały, ciemnowiśniowy lub czarny.

Składniki chemiczne

Liście morwy zawierają flawonoidy (kwercetynę, rutynę, kemferol), taniny, kwas chlorogenowy, kawowy, aminokwasy (leucynę, tryptofan, argininę, lizynę, prolinę) oraz alkaloidy. To dzięki tym składnikom poziom cukru i cholesterolu zostaje obniżony. Liście są także cennym surowcem w profilaktyce otyłości lub chorób nowotworowych. Owoce, bardzo słodkie i budową podobne do jeżyny, zawierają kwasy organiczne (jabłkowy, cytrynowy), kumaryny, garbniki, flawonoidy, witaminę C i z grupy B, a także sporo żelaza oraz potasu. Pomimo sporej zawartości cukrów są niskokaloryczne i bogate w błonnik.

Właściwości lecznicze

Surowcem leczniczym są liście i pączki morwy. Roślina ta przede wszystkim słynie ze swoich możliwości wspomagania trawienia cukrów złożonych, dlatego znalazła zastosowanie w profilaktyce przeciwcukrzycowej. Wyciągi z liści morwy opóźniają wchłanianie glukozy w jelicie cienkim, co ma związek z obniżeniem poziomu cukru we krwi. Stopniowe uwalnianie glukozy redukuje przyrost tkanki tłuszczowej, więc morwa jest cennym sprzymierzeńcem w walce z otyłością. Zaobserwowano, że osoby otyłe, regularnie suplementujące morwę, mają mniejszy pociąg do słodyczy, co bez wątpienia pomaga utrzymać wagę na właściwym poziomie. Kwercetyna zawarta w liściach morwy hamuje aktywność enzymu odpowiedzialnego za tworzenie sorbitolu z nadwyżki glukozy we krwi – odkładanie się tego związku prowadzi do wielu powikłań cukrzycowych, takich jak np. zaćma lub neuropatia. Wyciągi z morwy obniżają ciśnienie tętnicze krwi, mają działanie przeciwzapalne, a także wykazują właściwości ochraniające wątrobę i nerki. Są skuteczne w walce z wolnymi rodnikami tlenowymi powstającymi na skutek stresu lub zanieczyszczeń środowiska. Hamują reakcje zapalne, które mogą inicjować choroby nowotworowe. Preparaty z wyciągiem liści morwy redukują ryzyko wystąpienia chorób neurodegeneracyjnych (np. choroby Alzheimera). Ciekawym przetworem jest sok z liści morwy białej, skuteczny w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych. Skoncentrowany sok działa przeciwzapalnie, obkurczając śluzówkę. Chińczycy stosują wyciągi z morwy na obniżenie temperatury ciała – by zbić wysoką gorączkę, zaleca się wypić 25 ml soku z liści morwy.

Pączki morwy – nadzieja w leczeniu chorób o podłożu hormonalnym

Pączki morwy mają spory potencjał w leczeniu chorób, których przyczyną jest rozregulowana gospodarka hormonalna. Działają estrogennie, antyandrogennie, przeciwtrądzikowo, moczopędnie, odkażająco, antyseptycznie, przeciwcukrzycowo i przeciwzapalnie.

Pączki pobudzają uwalnianie gonadotropin, przyśpieszają wzrost i regenerację błony śluzowej macicy i pochwy, hamują odczyny zapalne w układzie moczowo-płciowym (zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn), blokują receptory w skórze i nabłonku gruczołu krokowego dla testosteronu, łagodzą objawy przekwitania i polepszają stan włosów i skóry.

Za działanie hormonalne w morwie odpowiadają związki stilbenowe oraz fitosterolowe. Wyciągi regulują miesiączki, łagodzą stany zapalne układu płciowego kobiet i mężczyzn (zapalenie gruczołu krokowego), są pomocne przy hiperandrogenizmie, nadmiarze prolaktyny i progesteronu, wskazane przy endometriozie, nadżerkach ginekologicznych, przykrych objawach okresu przekwitania, trądziku androgennym oraz sterydowym, trądziku różowatym, infekcjach układu moczowego, wypadaniu włosów, plamach i zaskórnikach, a także w profilaktyce miażdżycy oraz cukrzycy.

Przepis na herbatkę regulującą poziom cukru

Składniki:

Łyżeczka zielonej herbaty i łyżeczka rozkruszonych liści morwy białej.

Mieszankę zalać wrzątkiem i parzyć pod przykryciem 15–20 minut. Odcedzić. Ciepły napar pić 15 minut przed posiłkiem. Herbatka zapobiega zbyt gwałtownemu uwalnianiu się do krwi glukozy, dzięki czemu poziom cukru jest na właściwym poziomie. 

Zastosowanie w kosmetyce

Morwę chętnie się wykorzystuje w kosmetyce jako składnik preparatów intensywnie wybielających skórę. Z tego dobrodziejstwa już dawno korzystały azjatyckie piękności. Ulubionym kremem Japonek było smarowidło przyrządzone z kwiatów morwy i oleju wyciśniętego z owoców rośliny – krem likwidował piegi, przebarwienia oraz wygładzał skórę. Kosmetyki z morwy powinny przypaść do gustu osobom dbającym o jasną karnację, gdyż oprócz tego, że wybielają, to również regenerują i wygładzają skórę. Łagodzą także jej podrażnienia oraz działają przeciwzapalnie.


Opracowała Agata Majcher

Agata

Agata

Inne wpisy w tej kategorii

Koper włoski

2022-07-01

Koper włoski

Koper włoski jest dodatkiem do wielu potraw. Jego popularność sięga czasów starożytnych, kiedy to wierzono, że ma on magiczną moc, która miała chronić przed demonami i złymi duchami. Oprócz walor [...]

Czytaj dalej

Glinki w zielarstwie kosmetycznym

2022-06-29

Glinki w zielarstwie kosmetycznym

Glinka (łac. bolus) – sterylny sproszkowany minerał ilasty o właściwościach bakteriobójczych, mineralizujących oraz zabliźniających. Zawiera w swoim składzie tritlenek diglinu, związki wapnia, di [...]

Czytaj dalej

Aronia – doskonały lek na choroby cywilizacyjne

2022-06-27

Aronia – doskonały lek na choroby cywilizacyjne

Aronia to cudowna roślina z rodziny różowatych. Występuje w kilku odmianach, z czego najbardziej popularne to: aronia czerwona (Aronia arbutifolia), czarna (Aronia melanocarpa) oraz śliwolistna ( [...]

Czytaj dalej

  Olej z drzewa, które samo wybiera, gdzie chce rosnąć

2022-06-23

Olej z drzewa, które samo wybiera, gdzie chce rosnąć

Olej arganowy zaliczany jest do najdroższych na świecie ze względu na jego właściwości oraz ograniczoną dostępność. Drzewo Argania spinosa jest endemitem rosnącym i owocującym tylko w jednym miej [...]

Czytaj dalej

Top 3 preparatów naturalnego pochodzenia w Twojej wakacyjnej apteczce

2022-06-20

Top 3 preparatów naturalnego pochodzenia w Twojej wakacyjnej apteczce

Przed nami wakacje. Wielu z nas ma jakieś plany wyjazdowe i nadzieje na miło spędzony czas. Niezależnie, gdzie tym razem wyruszymy, wypadałoby odpowiednio wyposażyć swoją apteczkę. A ponieważ odw [...]

Czytaj dalej

Olejek eteryczny 4Thieves PLUS, czyli 6 w 1

2022-06-20

Olejek eteryczny 4Thieves PLUS, czyli 6 w 1

Olejki eteryczne mają wiele zastosowań, najczęściej służą jako odświeżacze powietrza, dodane do prania mogą nadać mu znakomity zapach, ale są też bazą w aromatoterapii i tym się przede wszystkim [...]

Czytaj dalej