Agata

Agata

Korzeń prawoślazu
Korzeń prawoślazu

Prawoślaz lekarski (Althaea officinalis) należy do rodziny ślazowatych Malvaceae.

Do tej rodziny zalicza się między innymi także ślaz dziki (Malva) oraz hibiskus.

Prawoślaz jest byliną dorastającą do 2 m wysokości. Posiada gruby, palowy, czasem rozgałęziony korzeń – surowiec wysoko ceniony w lecznictwie. 

Liście i kwiaty rośliny także są wykorzystywane, choć w mniejszym zakresie. W polskiej tradycji ludowej prawoślaz lekarski znany jest pod nazwami: ślaz leśny, polny, prawdziwy, lekarski, malwa prawdziwa, topolówka lub zygmarek lekarski. Kwitnie w lipcu i w sierpniu, a nawet do września. Naturalnie występuje na terenie Europy Środkowej i Wschodniej, w Polsce rzadko rośnie w stanie dzikim, a jeśli już, to na południu i wschodzie. Jest on uprawiany głównie dla celów medycznych i farmaceutycznych.


Prawoślaz jest ceniony przede wszystkim ze względu na to, że zawiera dużo śluzów, które wykazują działanie zmiękczające i powlekające. Najbardziej bogate w śluzy są korzenie, które wykopuje się jesienią, w drugim lub trzecim roku wegetacji rośliny, susząc w temperaturze do 40°C. 

Składniki aktywne prawoślazu

Główne substancje lecznicze zgromadzone są w korzeniach rośliny. Są to: śluzy, pektyny, skrobia, sacharoza, asparagina, betaina, glikozydy flawonowe, sole mineralne, tłuszcze, saponiny, kwasy organiczne (m.in.: kawowy, ferulowy, salicylowy, wanilinowy, syryngowy) oraz kumaryny. Natomiast liście i kwiaty zawierają: śluzy, pektyny, flawonoidy, sole mineralne oraz kwasy organiczne. 

Terapeutyczne działanie prawoślazu

Wyciągi z prawoślazu działają osłaniająco, przeciwkaszlowo, zmiękczająco, przeciwzapalnie, żółciopędnie, regulują wypróżnienia, dlatego surowiec stosuje się przy dolegliwościach układu pokarmowego takich jak: biegunki, zaparcia, choroba wrzodowa. Prawoślaz wykorzystywany jest także przy schorzeniach układu oddechowego takich jak np.: kaszel czy katar oraz w sytuacjach, w których dochodzi do uszkodzeń śluzówki przewodu pokarmowego na skutek zażywania leków.


Śluzy zawarte w roślinie mają zdolność do pęcznienia i tworzenia żelów. Zmielony i zmieszany z wodą korzeń prawoślazu pęcznieje w jelitach, dlatego zaleca się go stosować w różnego typu dolegliwościach trawiennych. Działając w ten sposób, pobudza on jelita do pracy, ułatwiając wypróżnianie i łagodząc zaparcia.


Prawoślaz ma działanie przeciwzapalne. Stosowany na skórę w formie ciepłej, gęstej papki łagodzi czyraki, ropne zapalenia skóry, trudno gojące się rany i wrzody. Ponadto w stanach zapalnych skóry, powiek i spojówek stosuje się okłady z odwarów – na zmęczone oczy warto nakładać nasączone waciki z odwaru. Także jeśli do oczu wpadła drobinka kurzu, piasku czy innego zanieczyszczenia, zaleca się przemyć je odwarem z prawoślazu.


Z korzeni sporządza się syropy przeciwkaszlowe osłaniające górne drogi oddechowe. Specyfik działa pomocniczo przy stanach zapalnych górnych dróg oddechowych błony śluzowej jamy ustnej, gardła oraz przełyku. Łagodzi suchy i ostry kaszel, który często towarzyszy zapaleniu oskrzeli czy anginie. Prawoślaz jest skuteczny w leczeniu zgagi i nadkwasoty żołądka. 


Najwięcej wartości leczniczych będą miały surowce poddane obróbce termicznej w jak najmniejszym stopniu, dlatego poleca się sporządzanie maceratów na zimnej lub ciepłej wodzie. 


Agata Majcher

Agata

Agata

Inne wpisy w tej kategorii

Koper włoski

2022-07-01

Koper włoski

Koper włoski jest dodatkiem do wielu potraw. Jego popularność sięga czasów starożytnych, kiedy to wierzono, że ma on magiczną moc, która miała chronić przed demonami i złymi duchami. Oprócz walor [...]

Czytaj dalej

Glinki w zielarstwie kosmetycznym

2022-06-29

Glinki w zielarstwie kosmetycznym

Glinka (łac. bolus) – sterylny sproszkowany minerał ilasty o właściwościach bakteriobójczych, mineralizujących oraz zabliźniających. Zawiera w swoim składzie tritlenek diglinu, związki wapnia, di [...]

Czytaj dalej

Aronia – doskonały lek na choroby cywilizacyjne

2022-06-27

Aronia – doskonały lek na choroby cywilizacyjne

Aronia to cudowna roślina z rodziny różowatych. Występuje w kilku odmianach, z czego najbardziej popularne to: aronia czerwona (Aronia arbutifolia), czarna (Aronia melanocarpa) oraz śliwolistna ( [...]

Czytaj dalej

  Olej z drzewa, które samo wybiera, gdzie chce rosnąć

2022-06-23

Olej z drzewa, które samo wybiera, gdzie chce rosnąć

Olej arganowy zaliczany jest do najdroższych na świecie ze względu na jego właściwości oraz ograniczoną dostępność. Drzewo Argania spinosa jest endemitem rosnącym i owocującym tylko w jednym miej [...]

Czytaj dalej

Top 3 preparatów naturalnego pochodzenia w Twojej wakacyjnej apteczce

2022-06-20

Top 3 preparatów naturalnego pochodzenia w Twojej wakacyjnej apteczce

Przed nami wakacje. Wielu z nas ma jakieś plany wyjazdowe i nadzieje na miło spędzony czas. Niezależnie, gdzie tym razem wyruszymy, wypadałoby odpowiednio wyposażyć swoją apteczkę. A ponieważ odw [...]

Czytaj dalej

Olejek eteryczny 4Thieves PLUS, czyli 6 w 1

2022-06-20

Olejek eteryczny 4Thieves PLUS, czyli 6 w 1

Olejki eteryczne mają wiele zastosowań, najczęściej służą jako odświeżacze powietrza, dodane do prania mogą nadać mu znakomity zapach, ale są też bazą w aromatoterapii i tym się przede wszystkim [...]

Czytaj dalej