Agata

Agata

Korzeń prawoślazu

Korzeń prawoślazu

Prawoślaz lekarski

Prawoślaz lekarski (Althaea officinalis) należy do rodziny ślazowatych Malvaceae. Do tej rodziny zalicza się między innymi także ślaz dziki (Malva) oraz hibiskus. Prawoślaz jest byliną dorastającą do 2 m wysokości. Posiada gruby, palowy, czasem rozgałęziony korzeń – surowiec wysoko ceniony w lecznictwie. 

Liście i kwiaty rośliny także są wykorzystywane, choć w mniejszym zakresie. W polskiej tradycji ludowej prawoślaz lekarski znany jest pod nazwami: ślaz leśny, polny, prawdziwy, lekarski, malwa prawdziwa, topolówka lub zygmarek lekarski. Kwitnie w lipcu i w sierpniu, a nawet do września. Naturalnie występuje na terenie Europy Środkowej i Wschodniej, w Polsce rzadko rośnie w stanie dzikim, a jeśli już, to na południu i wschodzie. Jest on uprawiany głównie dla celów medycznych i farmaceutycznych.


Prawoślaz jest ceniony przede wszystkim ze względu na to, że zawiera dużo śluzów, które wykazują działanie zmiękczające i powlekające. Najbardziej bogate w śluzy są korzenie, które wykopuje się jesienią, w drugim lub trzecim roku wegetacji rośliny, susząc w temperaturze do 40°C. 

Składniki aktywne prawoślazu

Główne substancje lecznicze zgromadzone są w korzeniach rośliny. Są to: śluzy, pektyny, skrobia, sacharoza, asparagina, betaina, glikozydy flawonowe, sole mineralne, tłuszcze, saponiny, kwasy organiczne (m.in.: kawowy, ferulowy, salicylowy, wanilinowy, syryngowy) oraz kumaryny. Natomiast liście i kwiaty zawierają: śluzy, pektyny, flawonoidy, sole mineralne oraz kwasy organiczne. 

Terapeutyczne działanie prawoślazu

Wyciągi z prawoślazu działają osłaniająco, przeciwkaszlowo, zmiękczająco, przeciwzapalnie, żółciopędnie, regulują wypróżnienia, dlatego surowiec stosuje się przy dolegliwościach układu pokarmowego takich jak: biegunki, zaparcia, choroba wrzodowa. Prawoślaz wykorzystywany jest także przy schorzeniach układu oddechowego takich jak np.: kaszel czy katar oraz w sytuacjach, w których dochodzi do uszkodzeń śluzówki przewodu pokarmowego na skutek zażywania leków.


Śluzy zawarte w roślinie mają zdolność do pęcznienia i tworzenia żelów. Zmielony i zmieszany z wodą korzeń prawoślazu pęcznieje w jelitach, dlatego zaleca się go stosować w różnego typu dolegliwościach trawiennych. Działając w ten sposób, pobudza on jelita do pracy, ułatwiając wypróżnianie i łagodząc zaparcia.


Prawoślaz ma działanie przeciwzapalne. Stosowany na skórę w formie ciepłej, gęstej papki łagodzi czyraki, ropne zapalenia skóry, trudno gojące się rany i wrzody. Ponadto w stanach zapalnych skóry, powiek i spojówek stosuje się okłady z odwarów – na zmęczone oczy warto nakładać nasączone waciki z odwaru. Także jeśli do oczu wpadła drobinka kurzu, piasku czy innego zanieczyszczenia, zaleca się przemyć je odwarem z prawoślazu.


Z korzeni sporządza się syropy przeciwkaszlowe osłaniające górne drogi oddechowe. Specyfik działa pomocniczo przy stanach zapalnych górnych dróg oddechowych błony śluzowej jamy ustnej, gardła oraz przełyku. Łagodzi suchy i ostry kaszel, który często towarzyszy zapaleniu oskrzeli czy anginie. Prawoślaz jest skuteczny w leczeniu zgagi i nadkwasoty żołądka. 


Najwięcej wartości leczniczych będą miały surowce poddane obróbce termicznej w jak najmniejszym stopniu, dlatego poleca się sporządzanie maceratów na zimnej lub ciepłej wodzie. 


Agata Majcher

Inne wpisy w tej kategorii

Na przeziębienie… szkoda czasu

2021-10-25

Na przeziębienie… szkoda czasu

Kilka sposobów pozwalających uniknąć przeziębienia lub – jeśli przyjdzie – złagodzić i skrócić jego przebieg Przy pierwszych objawach przeziębienia dobrze przypomnieć sobie stare, ale skuteczne [...]

Czytaj dalej

Zielone herbaty – miłość od pierwszego łyku

2021-10-14

Zielone herbaty – miłość od pierwszego łyku

Zielona herbata zawiera witaminy: A, B, C i P i jest bogatym źródłem antyoksydantów. Wspomaga system immunologiczny, przyspiesza regenerację organizmu.

Czytaj dalej

Bazylia

2021-10-19

Bazylia

Bazylia (łac. Ocimum basilicum) – znana też jako „bazylek ogrodowy” i „bazyliszka” – to roślina uprawna z rodziny jasnotowatych. Od dawna wykorzystywana jest jako przyprawa, warto więc znać jej w [...]

Czytaj dalej

Morwa biała – moc zdrowia

2021-10-15

Morwa biała – moc zdrowia

Morwa biała od wielu wieków była uprawiana w Chinach, gdyż jej liście stanowiły pożywienie dla jedwabnika morwowego. Wysoko ceniono tę roślinę ze względu na właściwości lecznicze i prozdrowotne. [...]

Czytaj dalej

Jak przejść bezboleśnie przez menopauzę

2021-10-14

Jak przejść bezboleśnie przez menopauzę

Menopauza, czasami nazywana „drugim okresem dojrzewania“, jest krytycznym etapem w życiu każdej kobiety. Pewne aspekty tego procesu wpływają na jakość życia i narażają na wysokie ryzyko rozwoju p [...]

Czytaj dalej

6 substancji, które zregenerują twój układ nerwowy

2021-10-14

6 substancji, które zregenerują twój układ nerwowy

Wsparcie prawidłowego działania i regeneracji układu nerwowego nabrało nowego znaczenia. Bodźce stresogenne przy obecnym trybie pracy, życia, braku odpowiedniej jakości i długości snu, odpowied [...]

Czytaj dalej