Według alfabetu:

Tętniak aorty

Tętniak aorty

Aorta jest główną, największą tętnicą w organizmie człowieka. Zaczyna się w lewej komorze serca – ten odcinek nazywany jest aortą wstępującą. Lewa komora serca tłoczy do aorty krew, a od niej odchodzą rozgałęzienia dostarczające krew do poszczególnych narządów. Aorta prowadzi przez klatkę piersiową aż do jamy brzusznej. Dalsze jej odcinki nazywane są łukiem aorty, a jej najdłuższa część – aortą zstępującą. 

U zdrowego człowieka w pobliżu serca aorta ma zwykle średnicę około 40 mm, a im dalej od serca, tym jej rozmiar maleje. Tętniak aorty to jej lokalne poszerzenie, o więcej niż 50 proc. w stosunku do prawidłowej szerokości. Tętniak może obejmować odcinki: piersiowy, brzuszny lub piersiowo-

-brzuszny, jest to stan niebezpieczny zagrażający zdrowiu i życiu człowieka.

Zdecydowaną większość stanowią tętniaki aorty brzusznej – jest to 9 na 10 przypadków, występują wśród 4,4 proc. populacji, najczęściej po 40. roku życia, do ośmiu razy częściej u mężczyzn niż u kobiet. 

Tętniakom aorty brzusznej często towarzyszą tętniaki tętnic biodrowych, które występują w połowie przypadków. Nieco rzadziej pojawiają się tętniaki tętnicy udowej lub podkolanowej (14 proc. przypadków). 

Tętniaki aorty piersiowej stanowią 8 proc. wszystkich tętniaków aorty. W 60 proc. dotyczą aorty wstępującej.   

Tętniaki piersiowo-brzuszne stanowią około 6 proc. przypadków. 







Podział tętniaków aorty 

Ze względu na etiologię wyróżnia się tętniaki: miażdżycowe, zwyrodnieniowe, pozapalne, pourazowe.

Ze względu na kształt wyróżnia się tętniaki wrzecionowate lub workowate.



Ze względu na budowę ściany mogą występować tętniaki prawdziwe lub rzekome (ścianę tworzy przydanka – zewnętrzna warstwa ściany tętnic – z otaczającymi ją tkankami po przerwaniu błony wewnętrznej i środkowej; najczęściej pourazowe).

W obrazie klinicznym tętniaki mogą być: bezobjawowe, objawowe lub pęknięte.

Istnieją predyspozycje genetyczne do wystąpienia i rozwoju tętniaka aorty, który występuje 11-krotnie częściej u potomków osoby chorej. Dotyczy to szczególnie tętniaków aorty brzusznej. Tętniaki aorty piersiowej występują najczęściej wśród osób z chorobami genetycznymi: z zespołem Marfana (tzw. choroba pięknych ludzi), zespołem Ehlersa–Danlosa (zaburzenia w tkance łącznej), zespołem Loeysa–Dietza. 

W większości przypadków początek choroby przebiega bezobjawowo. Najczęściej chorzy skarżą się na tętnienie w jamie brzusznej oraz bóle brzucha, rzadziej w okolicy lędźwiowo-krzyżowej, uczucie pełności po spożytym posiłku. Powiększający się tętniak aorty brzusznej, może powodować ucisk w drogach moczowych (powodując wodonercze, krwio- i białkomocz), w układzie żylnym (powodując zakrzepicę żylną), na dwunastnicy (powodując wymioty i nudności) oraz w naczyniach trzewnych.



Czynniki ryzyka:

– starszy wiek,

– płeć męska,

– nadciśnienie,

– miażdżyca,

– choroba Takayasu (zapalenie tętnic),

– zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa,

– reumatoidalne zapalenie stawów,

– kiła sercowo-naczyniowa,

– zakażenia krwiopochodne,

– zaburzenia gospodarki lipidowej.



Ryzyko pęknięcia aorty brzusznej:

– średnica tętniaka,

– wiek chorego,

– palenie tytoniu (każdy kolejny rok palenia papierosów zwiększa ryzyko wystąpienia tętniaka o 4 proc.),

– przewlekła obturacyjna choroba płuc,

– nadciśnienie tętnicze,

– uwarunkowania genetyczne.


Prawidłowe wymiary aorty u osób dorosłych

Odcinek aorty

Średnica (mm)

pierścień zastawki aortalnej

kobiety: do 25

mężczyźni: do 29

zatoka Valsalvy

kobiety: do 33

mężczyźni: do 37

opuszka aorty

poniżej 37

aorta wstępująca, odcinek bliższy

kobiety: do 29

mężczyźni: do 32

aorta wstępująca

25–38

aorta zstępująca

17–28

aorta brzuszna

14–21

Na podstawie: Choroby układu krążenia w: Medycyna Praktyczna, redaktorzy działu: A. Budaj, W. Leśniak.

Agata Majcher

Masz pytania lub własne doświadczenia? Opisz je w komentarzu!

Dodaj komentarz