Agata

Agata

Tryptofan
Tryptofan

Tryptofan jest białkowym, aromatycznym aminokwasem niezbędnym egzogennym, czyli takim, który nie jest wytwarzany w organizmie i musi być dostarczany wraz z dietą. Wraz z 5-hydroksytryptofanem jest prekursorem neuroprzekaźnika serotoniny i melatoniny (synteza serotoniny w centralnym układzie nerwowym jest zależna od dostępności tryptofanu i 5-hydroksytryptofanu). 

Funkcje tryptofanu

Główną rolą tryptofanu jest synteza serotoniny i melatoniny. Serotonina w centralnym układzie nerwowym reguluje nastrój, uczuciowość, odpowiada za dobowy rytm, odczuwanie bólu i sytości. Gruczoł szyszynki uczestniczy w przekształcaniu serotoniny w melatoninę. Na wzrost poziomu serotoniny wpływają: żelazo, witaminy z grupy B (zwłaszcza B6), kwasy omega-3, magnez i witamina D3. 

Inne funkcję tego aminokwasu to:

  • jako element budulcowy bierze udział w syntezie białek,
  • bierze udział w tworzeniu niacyny (witamina B3) i tryptaminy,
  • uczestniczy w biosyntezie koenzymów biorących udział w reakcjach redoks i łańcucha oddechowego,
  • zapewnia noworodkom ustalenie rytmu dobowego i dojrzewanie mózgu.

Komu grozi niedobór

Zwiększone zapotrzebowanie na tryptofan wykazują noworodki, niemowlęta w fazie wzrostu, kobiety w ciąży, osoby zestresowane oraz te mające stany zapalne. Tryptofan powinni uzupełniać ci, którzy cierpią na bulimię i ludzie z ostrą niewydolnością nerek. Aminokwas ten złagodzi także stany napięcia przedmiesiączkowego oraz jest pomocny przy zaburzeniach snu. Po tryptofan powinny sięgać osoby popełniające błędy dietetyczne – przy niedoborze witaminy B6 , a także zwolennicy diet wysokobiałkowych.

Objawy niedoboru:

  • bóle głowy,
  •  niepokój,
  • zmęczenie,
  • problemy z koncentracją,
  • podatność na stres,
  • stany zapalne skóry,
  • biegunki,
  • zaburzona kontrola nad odczuciem sytości,
  • niepokój,
  • agresja,
  • depresja,
  • problemy z zasypianiem,
  • choroby mięśni,
  • zaburzenia krzepliwości krwi,
  • niedobór melatoniny,
  • katabolizm białek.

Tryptofanowe BHP

Przeciwwskazaniem do suplementowania tryptofanu jest ciężka niewydolność wątroby, encefalopatia wątrobowa, niewydolność nerek. Osoby z osłabionym metabolizmem aminokwasów powinny stosować tryptofan w ograniczonych ilościach. Przy spożyciu zbyt wysokich dawek mogą wystąpić wymioty, nudności, skurcze przewodu pokarmowego, zawroty głowy, senność.

Opracowała Agata Majcher

Bibliografia

U. Gröber, Mikroskładniki odżywcze, Wrocław 2009.

Agata

Agata