Tryptofan

Tryptofan

Tryptofan

Tryptofan jest białkowym, aromatycznym aminokwasem niezbędnym egzogennym, czyli takim, który nie jest wytwarzany w organizmie i musi być dostarczany wraz z dietą. Wraz z 5-hydroksytryptofanem jest prekursorem neuroprzekaźnika serotoniny i melatoniny (synteza serotoniny w centralnym układzie nerwowym jest zależna od dostępności tryptofanu i 5-hydroksytryptofanu). 

Funkcje tryptofanu

Główną rolą tryptofanu jest synteza serotoniny i melatoniny. Serotonina w centralnym układzie nerwowym reguluje nastrój, uczuciowość, odpowiada za dobowy rytm, odczuwanie bólu i sytości. Gruczoł szyszynki uczestniczy w przekształcaniu serotoniny w melatoninę. Na wzrost poziomu serotoniny wpływają: żelazo, witaminy z grupy B (zwłaszcza B6), kwasy omega-3, magnez i witamina D3. 

Inne funkcję tego aminokwasu to:

    • jako element budulcowy bierze udział w syntezie białek,

    • bierze udział w tworzeniu niacyny (witamina B3) i tryptaminy,

    • uczestniczy w biosyntezie koenzymów biorących udział w reakcjach redoks i łańcucha oddechowego,

    • zapewnia noworodkom ustalenie rytmu dobowego i dojrzewanie mózgu.

Komu grozi niedobór

Zwiększone zapotrzebowanie na tryptofan wykazują noworodki, niemowlęta w fazie wzrostu, kobiety w ciąży, osoby zestresowane oraz te mające stany zapalne. Tryptofan powinni uzupełniać ci, którzy cierpią na bulimię i ludzie z ostrą niewydolnością nerek. Aminokwas ten złagodzi także stany napięcia przedmiesiączkowego oraz jest pomocny przy zaburzeniach snu. Po tryptofan powinny sięgać osoby popełniające błędy dietetyczne – przy niedoborze witaminy B6 , a także zwolennicy diet wysokobiałkowych.

Objawy niedoboru:

    • bóle głowy,

    • niepokój,

    • zmęczenie,

    • problemy z koncentracją,

    • podatność na stres,

    • stany zapalne skóry,

    • biegunki,

    • zaburzona kontrola nad odczuciem sytości,

    • niepokój,

    • agresja,

    • depresja,

    • problemy z zasypianiem,

    • choroby mięśni,

    • zaburzenia krzepliwości krwi,

    • niedobór melatoniny,

    • katabolizm białek.



Tryptofanowe BHP



Przeciwwskazaniem do suplementowania tryptofanu jest ciężka niewydolność wątroby, encefalopatia wątrobowa, niewydolność nerek. Osoby z osłabionym metabolizmem aminokwasów powinny stosować tryptofan w ograniczonych ilościach. Przy spożyciu zbyt wysokich dawek mogą wystąpić wymioty, nudności, skurcze przewodu pokarmowego, zawroty głowy, senność.



Agata Majcher

Bibliografia

U. Gröber, Mikroskładniki odżywcze, Wrocław 2009.