Kapary – symbol ludzkiej kondycji
Kapary – symbol ludzkiej kondycji

Kapary (Capparis L.) to gatunek roślin należący do rodziny kaparowatych. Występują przede wszystkim w: rejonie śródziemnomorskim, Azji, Australii oraz na niektórych wyspach Oceanu Spokojnego, czyli Pacyfiku. Trudno dziś wyobrazić sobie kuchnię włoską, grecką czy francuską bez kaparów.

Te małe o cierpkim smaku kulki zaczynają doceniać także smakosze innych kuchni europejskich. Przyjrzyjmy się bliżej tym coraz bardziej popularnym również w Polsce – owocom kapara.


Przyprawa, ale też lek

Do całej rodziny należy 139 gatunków tej rośliny. Niektóre odmiany są typowo ozdobne, inne służą jako przyprawa (na przykład pąki kwiatowe kaparów ciernistych) szczególnie w kuchni francuskiej a jeszcze inne stosowane są w ...lecznictwie.

W Polsce mamy jeszcze niewielki wybór, ale na rynku dostępne już są pączki kaparu ciernistego – zazwyczaj marynowane w zalewie octowej. Z wyglądu przypominają zielone oliwki, ale są dużo ostrzejsze w smaku. Nie jest on zawsze jednakowy, albowiem każdy gatunek tego owocu ma troszkę inny posmak. Kapary cenione są jednak we Francji, Grecji, Włoszech i Hiszpanii za wyjątkowy smak, aromat, ale też za prozdrowotne właściwości. Kapary cierniste wymienione są nawet w Biblii, a zdaniem biblistów są one symbolem ludzkiej kondycji.


Młodość i kondycja

Kapary to bogate źródło witamin, minerałów oraz innych prozdrowotnych składników. Zawierają między innymi polifenole będące naturalnymi strażnikami przed działaniem wolnych rodników, które jak wiemy odpowiadają za rozwój chorób nowotworowych oraz proces starzenia organizmu. Antyoksydanty wzmacniają też ogólnie ustrój przed różnego rodzaju infekcjami.
 
Pączki omawianej rośliny zawierają również witaminę C, która również opóźnia starzenie, ale i podnosi odporność organizmu, wzmacnia i uszczelnia naczynia krwionośne. Obecna także w pączkach rutyna spowalnia utlenianie się witaminy C oraz wspomaga jej przyswajanie. Podobnie działają kwercetyna oraz kemferol pomagają wchłaniać witaminy i minerały oraz odmładzają nasze ciało.
Kapary to również niezbędna witamina A, która zapobiega chorobom wzroku (w szczególności tak zwanej kurzej ślepocie) a wraz z witaminą C poprawia stan skóry, włosów i paznokci. Przyspiesza też gojenie się ran, wzmacnia układ immunologiczny. Badania dowodzą niezbicie, że witamina A ogranicza ryzyko oraz spowalnia rozwój raka: jelita grubego, płuc i piersi.

Kapary to także skarbnica: sodu, magnezu, wapnia i potasu, czyli bardzo istotnych minerałów dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jak wiadomo, nadmiar sodu może powodować ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego, dlatego warto odpowiednio zbilansować swoją dietę – szczególnie dotyczy to osób, u których zdiagnozowano już tę powszechną przypadłość. Z kaparami (podobnie zresztą jak ze wszystkim) nie należy przesadzać, ale też zbytnio nie przejmować się tymi obostrzeniami. Sam często jadam te przepyszne pączki i nie zauważyłem niepokojących zmian w ciśnieniu tętniczym.


Zdrowe serce, wątroba i jelita

Kapary nadają posiłkom fantastyczny posmak, stanowiąc jednocześnie naturalny lek. Cierpki smak powoduje, że te zielone kuleczki są doskonałym antidotum na dolegliwości wątrobowe i całego układu pokarmowego. Doskonale regulują procesy metaboliczne, łagodzą ponadto udręki żołądkowo-jelitowe (wzdęcia, biegunki, ale i zaparcia). Poprawiają pracę jelit, ich perystaltykę i wypróżnianie. Niska kaloryczność kaparów pomaga jednocześnie w procesie odchudzania.

Wspomnianą już wyżej opinię biblistów potwierdzają badania naukowe i praktyka, albowiem stwierdzono pozytywny wpływ spożywania kaparów na kondycję i energię życiową oraz  na zwiększenie libido. Stąd też kapary uznawane są za znakomity afrodyzjak.

Kapary to także klucz do zdrowego serca i układu krążenia. Obecne w nich antyoksydanty skutecznie regulują działanie krwiobiegu, zapobiegając jednocześnie jakże powszechnej miażdżycy.

Ostra kuchnia śródziemnomorska

Dla miłośników ostrych smaków kapary to doskonałe rozwiązanie. W smaku przypominają oliwki z chrzanem, ale tak naprawdę trudno je zastąpić. Mogą stanowić doskonały (a przy tym zdrowy) dodatek do: sosów, sałatek, makaronów, pizzy czy dań mięsnych (tych jednak nie zalecam). Oryginalność i wyrazistość potraw z udziałem kaparów jest niezapomniana.A gdy dodamy do tego walory prozdrowotne, to... trudno obejść się bez tych zielonych kuleczek.

Nie zaleca się kaparów osobom z problemami sercowymi, obrzękami spowodowanymi nadmiarem wody w organizmie oraz cierpiącym na osteoporozę.

Niemniej jednak kapary stanowią znakomity (a przede wszystkim zdrowy) dodatek do posiłków i warto, aby kuchnia polska, śladem kuchni włoskiej, greckiej czy francuskiej, zaadaptowała je.


Opracowanie Sławomir Śmiełowski




Inne wpisy w tej kategorii

Pierzga – jeszcze więcej dobra od pszczół

2022-11-29

Pierzga – jeszcze więcej dobra od pszczół

Produktów pszczelich nie trzeba specjalnie reklamować. Warto jednak się dowiedzieć, co kryją w sobie te trochę mniej powszechne niż miód. Pierzga pszczela jest jednym z nich. Bardzo chciałbym zac [...]

Czytaj dalej

Dieta według ajurwedy (cz. 2)

2022-11-28

Dieta według ajurwedy (cz. 2)

W pierwszej części artykułu wspomniałem, czym są Wedy, co mówią te święte księgi na temat odżywiania, spożywanie jakich produktów nie jest wskazane, co to jest prasada i jak współczesna nauka odn [...]

Czytaj dalej

Piołun (bylica piołun) – zdrowotna moc goryczy

2022-11-25

Piołun (bylica piołun) – zdrowotna moc goryczy

Bylica piołun (Artemisia absinthium), czyli piołun, zwana jest także „psią rutą”, „wermutem” lub „absyntem”. Roślina ta rośnie dziko niemal w całej Europie, Afryce Północnej, w zachodniej części [...]

Czytaj dalej

Żyworódka pierzasta – zdrowie prosto z… parapetu

2022-11-23

Żyworódka pierzasta – zdrowie prosto z… parapetu

Żyworódka pierzasta (Kalanchoe pinnata, choć popularna jest też żyworódka o nazwie Kalanchoe Daigermonta, której można używać tylko zewnętrznie ) ze względu na swoje prozdrowotne właściwości staw [...]

Czytaj dalej